Χλωμό αποτέλεσμα

ΤΟ ΕΡΓO. Είναι η μόνη σωζόμενη τριλογία του αρχαίου ελληνικού θεάτρου: η «Ορέστεια» (458 π.Χ.) του Αισχύλου. Και περιγράφει τα πάθη του Οίκου των Ατρειδών μετά τη λήξη του Τρωικού Πολέμου.

«Αγαμέμνων»: Ο Αγαμέμνων, αρχιστράτηγος των Ελλήνων στην εκστρατεία κατά της Τροίας που κράτησε δέκα χρόνια, μετά την πτώση της γυρίζει στις πάτριες Μυκήνες όπου βασίλευε. Εκεί τον περιμένει η γυναίκα του Κλυταιμνήστρα. Ετοιμη να τον εκδικηθεί για τη θυσία της κόρης τους Ιφιγένειας. Θυσία που ο Αγαμέμνων ανέχθηκε γιατί ο χρησμός έλεγε πως μόνον έτσι θα εξευμενιζόταν η θυμωμένη θεά Αρτεμις και θα σήκωνε ούριο άνεμο, ώστε να μπορέσει να αποπλεύσει για την Τροία ο λόγω άπνοιας καθηλωμένος στην Αυλίδα ελληνικός στόλος. Αλλά και να τον ξεφορτωθεί για να διατηρήσει την εξουσία στα χέρια της και στα χέρια του εξαδέλφου του Αίγισθου που έχει γίνει εραστής της. Η μάντισσα Κασσάνδρα, κόρη του βασιλιά της Τροίας Πρίαμου, που ο Αγαμέμνων κομίζει ως λάφυρο και ως παλλακίδα του και η οποία προφητεύει τα δεινά που έρχονται, προστίθεται στα επιχειρήματα της Κλυταιμνήστρας. Που μαζί με τον Αίγισθο σκοτώνει και τους δύο.

«Χοηφόροι»: Ο Ορέστης, ο γιος του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, που η μάνα του τον είχε απομακρύνει, παιδάκι ακόμα, στη Φωκίδα, επιστρέφει μαζί με το φίλο του τον Πυλάδη, στις Μυκήνες, όπου, καθώς έχει γίνει άντρας πια, δεν τον αναγνωρίζουν, και συναντάει την αδελφή του Ηλέκτρα η οποία ζει μόνο για να εκδικηθεί τον φόνο του πατέρα τους. Μαζί καταστρώνουν το σχέδιο της εκδίκησης που υλοποιούν Ορέστης και Πυλάδης. Οι δύο εραστές είναι νεκροί. Οι Ερινύες όμως κάνουν την εμφάνισή τους…

«Ευμενίδες»: Ο Ορέστης, καταδιωκόμενος από τις Ερινύες, φτάνει στους Δελφούς, στον ναό του θεού Απόλλωνα που τον είχε ενθαρρύνει να προχωρήσει στη μητροκτονία. Ο Απόλλων τον στέλνει στην Αθήνα όπου η θεά Αθηνά τον παραπέμπει σε δίκη. Οι δικαστές ισοψηφούν αλλά η ευνοϊκή ψήφος της Αθηνάς οδηγεί στην αθώωσή του. Οι μανιασμένες Ερινύες εξευμενίζονται, οι θεσμοί της δικαιοσύνης εδραιώνονται και η τριλογία λήγει με έναν ύμνο στη δημοκρατική Αθήνα.

Εργο μεγαλειώδες και βαθιά πολιτικό, ποιητικό δημιούργημα αξεπέραστο, η «Ορέστεια» παραμένει ένα από το μνημεία που στερέωσαν το δυτικό θέατρο.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ο Λουκάς Θάνος φιλοδόξησε να παρουσιάσει ολόκληρη την «Ορέστεια» χωρίς να διαθέτει ούτε τα μέσα ούτε την κατάλληλη διανομή. Ανέλαβε μάλιστα την πλήρη ευθύνη της παράστασης. Υπογράφει, πέραν της σκηνοθεσίας, τη μετάφραση- που την άκουσα κάπως βεβιασμένη-, την- ενδιαφέρουσα- μουσική, την- μάλλον άτεχνη- χορογραφία και είναι- υποθέτω, δεν αναφέρεται στο πρόγραμμα – ο υπεύθυνος για τα σκηνικά, τα κοστούμια, τους φωτισμούς και τη μουσική διδασκαλία. Τιτάνιο έργο. Κατ΄ αρχάς έχει κάνει πολλές περικοπές οι οποίες δικαιολογούνται σε μια παράσταση που βγαίνει σε περιοδεία αλλά συρρικνώνουν το αισχυλικό κείμενο. Από την άλλη έριξε το βάρος στον Χορό. Το αποτέλεσμα είναι φανερό: ένας Χορός εξαιρετικά ασκημένος, εξαιρετικά δεμένος, καταπληκτικός στα σύνολα. Οταν όμως τα μέλη του απομονώνονται γίνεται αισθητή η απειρία και οι αδυναμίες τους ώστε η παράσταση να φέρει κάτι το ημιερασιτεχνικό. Η λιτότητα, στα υπέρ της αλλά το μετωπικό, τελετουργικό στήσιμο φοβάμαι πως ήθελε μεγαλύτερη υποστήριξη. Ενώ οι εντάσεις και τα φορτσαρίσματα που ζητήθηκαν καταλήγουν σε άγονα ξεφωνητά.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Από τους νεώτερους ξεχώρισα τον Κωνσταντίνο Μάρκελλο και τον Γιώργο Παπαπαύλου. Με αδυναμίες αν και όχι άμοιροι ταλάντου Χρήστος Θάνος και Πηνελόπη Σεργουνιώτη. Πολύ σφιγμένη και με ελλείψεις στην τεχνική της βρήκα την ικανή ηθοποιό Ηλέκτρα Νικολούζου. Με επάρκεια αλλά χωρίς εξάρσεις αντιμετωπίζει την Αθηνά η Τζίνη Παπαδοπούλου. Η εξαίρετη Μαρία Κατσανδρή προσπαθεί να δώσει μέγεθος στην Κλυταιμνήστρα της κατεβάζοντας τη φωνή και με μεγάλα κινητικά σχήματα. Φοβάμαι χωρίς αποτέλεσμα. Ο Γιάννης Βόγλης αντιμετωπίζει τον Αγαμέμνονα με το κύρος και την πείρα του.

Εν ολίγοις.

Ενας εξαιρετικός Χορός σε ένα αδύναμο παραστασιακό αποτέλεσμα.

info

Η παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας περιοδεύει. Απόψε Ρέθυμνο. Αύριο Χανιά. 1/9 Αθήνα (Θέατρο Δόρας Στράτου). 3/9 Ηλιούπολη (Θέατρο Αλσους).