Κουτσά στραβά

Ο Καζαντζάκης, που του άρεσαν τα κακοτράχαλα βουνά και οι ανηφόρες, ήξερε, και το είχε πει, ότι σε όποια κορυφή κι αν φτάσεις, στο τέλος θα διαπιστώσεις ότι υπάρχει και άλλη, ψηλότερη. Για τον Τζο ΝτιΜάτζιο, που κατέκτησε αρκετά γρήγορα μια κορυφή, η αμέσως μεγαλύτερη στην οποία θέλησε να δοκιμαστεί αποδείχθηκε όχι απλώς κακοτράχαλη, αλλά θηριώδης και ανυπέρβλητη. Κάτι σαν το Εβερεστ.

Αλλά στην αρχή νόμιζε ότι επρόκειτο για λόφο!

Γιατί όπως μπορεί ο αναγνώστης να διαβάσει στη διπλανή σελίδα, όταν τούτος ο μύθος του αμερικανικού μπέιζμπολ έβαζε μέσο για να καλέσει σε δείπνο τη Μέριλιν Μονρόε, είχε δύο ιδέες στο κεφάλι του: η πρώτη ότι αντίπαλός του – αντίζηλός του, καλύτερα- σε αυτή την υπόθεση ήταν κάποιος Ζίρνιαλ, του μπέιζμπολ και αυτός, αλλά μικρής εμβέλειας, μια χαψιά, δηλαδή. Η δεύτερη, ότι η Μέριλιν- της οποίας τα ανέκδοτα ημερολόγια θα αποκαλυφθούν στις 12 Οκτωβρίου-, όχι πολύ γνωστή ακόμα τότε και με κάποιες γυμνές φωτογραφίες της να κυκλοφορούν ελεύθερα από φορτηγατζή σε φορτηγατζή και από φαντάρο σε φαντάρο την εποχή του μακαρθισμού, ήταν ένα άστρο λιγότερο φωτεινό από αυτόν. Οταν κατάλαβε ότι και οι δύο αυτές ιδέες ήταν λάθος, δεν μπορούσε να κάτι πια τίποτα. Αν αυτός ήταν ένας θρύλος των Ηνωμένων Πολιτειών, εκείνη έμελλε να γίνει ένα υπέρλαμπρο άστρο ορατό από όλον τον πλανήτη. Οσο για εκείνον τον Ζίρνιαλ, δεν ήταν ο πραγματικός του αντίπαλος. Ο πραγματικός του αντίπαλος ήταν ο ίδιος του ο εαυτός. Το Παλέρμο της καταγωγής του που πάντα κυριαρχούσε μέσα του, που του επέβαλλε να πιστεύει ότι η γυναίκα είναι για το σπίτι και το Χόλιγουντ για τις πόρνες, ή κάτι παρόμοιο. Δεν άντεξε το φορτίο, η Μέριλιν δεν άντεξε το ξυλοφόρτωμα και ο γάμος τους δεν άντεξε πάνω από δέκα μήνες. Περιέργως, όμως, η φιλία τους κράτησε όσο και η υπόλοιπη ζωή της ερωτικής ξανθιάς ντίβας.

Κανόνας όμως για το πώς συμπεριφέρεται κανείς σε σχέση με τις ηθικές επιταγές της εποχής του δεν υπάρχει. Γι΄ αυτό και ο Ρίτσαρντ Φ. Μπέρτον (σελ. 16), που έγινε και σερ, και που έζησε σε ένα περιβάλλον βικτωριανής ηθικής, αντέδρασε εντελώς διαφορετικά από τον ΝτιΜάτζιο, και ας ήταν μεγαλύτερός του κατά περίπου έναν…

αιώνα. Αυτός δεν θέλησε να ανεβεί κορυφές, θέλησε όμως να διασχίσει ολόκληρες χώρες αψηφώντας κανόνες και ήθη, θέλοντας μόνο να γνωρίσει και να αφηγηθεί. Για να γνωρίσει τη Μεδίνα και τη Μέκκα μεταμφιέστηκε σε μουσουλμάνο προσκυνητή, αδιαφορώντας για τα κακόβουλα σχόλια ότι αλλαξοπίστησε.

Αυτός άλλωστε δεν ήταν ένας σημερινός τουρίστας με το υποχρεωτικό σορτσάκι και τη φωτογραφική μηχανή, ήταν ένας περιηγητής, που ήθελε μάθει από μέσα την καθημερινή ζωή άλλων ανθρώπων σε άλλους τόπους. Το βιβλίο που έγραψε στα μέσα του 19ου αιώνα και που μια νέα εκδότρια, ιστοριοδίφις, αποφάσισε τώρα να το κυκλοφορήσει στα ελληνικά, έχει γλαφυρές περιγραφές, χιούμορ και πληροφορίες που πολύ θα ζήλευε η σημερινή ταξιδιωτική λογοτεχνία του αεροπλάνου.

Αυτό που ίσως ο ίδιος θα ζήλευε από τους σημερινούς τουρίστες είναι οι υποδομές, οι ευκολίες, τα ξενοδοχεία. Αν και θα παραμείνει αδιευκρίνιστο αν θα του άρεσε να μένει σε δωμάτια που είναι ολόκληρα ένα έργο τέχνης ή που είναι διακοσμημένα με έργα τέχνης γνωστών καλλιτεχνών. Ενδεχομένως να θεωρούσε ότι τα ξενοδοχεία αυτά, της μόδας σήμερα (σελ. 6), αναπληρώνουν την εξοικείωση με τις τοπικές κουλτούρες που θέλει να αποκτήσει ένας αληθινός περιηγητής, με μία γενική αίσθηση κουλτούρας που είναι πλέον παγκοσμιοποιημένη και ενδεχομένως επιφανειακή. Ψιλά γράμματα, θα μου πείτε, για μια εποχή που τέτοια ξενοδοχεία- αληθινές γκαλερί!ξεφυτρώνουν σε όλες τις μεγάλες πρωτεύουσες, είναι συνήθως ακριβά, αν και υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, και προκαλούν ουρές θαυμαστών. Τώρα, το πώς γίνεται η τέχνη να αφυπνίζει συνειδήσεις και εσύ να κοιμάσαι μέσα της, αυτό είναι ένα ερώτημα που καλώς ή κακώς είναι σίγουρα εκτός μόδας.

Της… μοδός είναι, αντίθετα, τα βαμπίρ (σελ. 1

4). Ανοίγεις την οθόνη και βλέπεις διαρκώς ακονισμένους κοπτήρες, αν και δεν έχουν πάντα το ίδιο ύφος.

Αλλα, όπως η τηλεοπτική σειρά «Τrue Βlood», προσφέρουν περισσότερη βία και πάθη, άλλα, όπως η κινηματογραφική και συγγραφική σειρά «Τwilight», το ρίχνουν στη ρομάντσα. Το αίμα ούτως ή άλλως είναι ψεύτικο, αντίθετα με το αίμα που έρρευσε στα γεγονότα της Κύπρου. Στη σειρά «Ημουν κι εγώ εκεί» (σελ. 1

2) ο συγγραφέας Αλέξης Πανσέληνος εμπνέεται από την επιστράτευση του 1974 και με την επιδέξια γραφίδα του διαταράσσει τη μακαριότητα της αυγουστιάτικης ζέστης. Αλλωστε, ούτε και η χρονιά που περνάμε είναι ακριβώς μακάρια, έστω και αν οι νέοι που κάνουν «Δουλειές του καλοκαιριού», ηθοποιοί, ηχολήπτες, ψυχολόγοι, φοιτητές που μετατρέπονται το θέρος σε μάγειρες ή σερβιτόρους (σελ. 8), δεν χάνουν την αισιοδοξία τους ούτε επιδιώκουν ντε και καλά δουλειά γραφείου.

Καλή ανάγνωση και καλές «Ξέφρενες νύχτες» (σελ. 10). Το καλοκαίρι είναι ακόμα μπροστά μας.