…και δεν είναι πια σέξι

«Δαρβινική» φυσική επιλογή, οπισθοδρόμηση, συντηρητισμός, προχειρότητα, ανεργία. Η επίδραση της «Κρίσης στην αγορά του βιβλίου διαφαίνεται ήδη. Και ένας ακήρυxτος πόλεμος έχει ξεσπάσει ανάμεσα τόσο στις αλυσίδες βιβλιοπωλείων όσο και στους εκδότες, καθώς όλοι αναζητούν ατομικά τη σπίθα που θα κρατήσει τη φωτιά τους ζωντανή.

Απανωτά φαινόμενα όπως η αποχώρηση της Fnac από το βιβλιοπωλικό τοπίο, η δυσπραγία της Εστίας (που είδε και τον διευθυντή του βιβλιοπωλείου της, Χάρη Τσιμπούκη, να μετακινείται στις Εκδόσεις Πόλις), ο πολλαπλασιασμός των ανταγωνιστικών παραρτημάτων του Ρublic στην περιφέρεια ή στη Θεσσαλονίκη όπου απειλεί τον Ιανό, η μεταγραφή μεγάλων ονομάτων του Κέδρου στο Μεταίχμιο μαζί με την επιμελήτρια-κλειδί Ελένη Μπούρα, οι όλο και πιο αυστηρές ρήτρες που συνοδεύουν τις ξένες συγγραφικές υπογραφές δεσμεύοντας ασφυκτικά εκλεκτούς έλληνες εκδότες, η αδυναμία αρκετών να συμμετάσχουν στο διεθνές παζάρι της Φρανκφούρτης, η απομυθοποίηση της έννοιας του «πιστού κοινού» και κυρίως η μείωση στο μισό των νέων τίτλων για την ερχόμενη σεζόν μαζί με τη μείωση του τιράζ- χάριν του εξορθολογισμού της παραγωγής- δεν έχουν μόνο οικονομικές συνέπειες.

Προοιωνίζονται τη στροφή της αγοράς προς τα mainstream βιβλία, τα σίγουρα ονόματα, τους εμπορικούς τίτλους και προς τα θέματα γενικής αποδοχής, άρα και υπονόμευση της ζύμωσης των ιδεών και ενίσχυση της μαζικής λαϊκής κουλτούρας. (Στην Αργεντινή λ.χ. το διάστημα 2001-03 αυξήθηκαν θεαματικά τα βιβλία αυτοβοήθειας, τα δημοσιογραφικά ή επικαιρικά, τα τρομολαγνικά, και στην Ελλάδα έχουμε κιόλας αύξηση στις πωλήσεις των εύπεπτων γυναικείων μυθιστορημάτων). Και αυτά, ενώ η ελληνική βιβλιοπαραγωγή ήταν έως τώρα ανήσυχη, τολμηρή, πολυσυλλεκτική, με γρήγορα ρεφλέξ και με πλατύτερους ορίζοντες από πολλές ευρωπαϊκές- φειδωλές σε μεταφρασμένους τίτλους. Προοιωνίζονται επιπλέον αυτά τα φαινόμενα, τσιγκουνιές και συμβιβασμούς στην ποιότητα των μεταφράσεων, της επιμέλειας, της αισθητικής και ακόμα, μείωση του χρόνου ζωής των βιβλίων στα ράφια, ανεργία στους ελεύθερους επαγγελματίες και εντέλει κυνισμό στα ήθη των παραγωγών, των μεσαζόντων και των καταναλωτών. Ετσι, το βιβλίο που παρά τα προβλήματά του είχε γίνει σέξι για το αμύητο κοινό, κινδυνεύει τώρα να χάσει την αύρα του.