Το τέταρτο κουδούνι

Το «καινούργιο θέατρο» κερδίζει πόντους. Ο «Ορέστης» του Γιάννη Χουβαρδά και η «Ερωφίλη» του Σίµου Κακάλα (φωτογραφία) – τις ίδιες µέρες, οι δυο παραστάσεις, στην Επίδαυρο, Μεγάλη και Μικρή – το απέδειξαν: και άξιζαν – κατά τη γνώµη µου, όποιες αντιρρήσεις και να ’χω –, και προχωρούν, βρίσκοντας όµως, επιτέλους, και τις ισορροπίες, το θέατρο στον τόπο µας – ειδικά ο «Ορέστης» την αιχµηρή υπόθεση «αρχαίο δράµα» –, και άρεσαν στο µεγάλο κοινό.

Το «παλιό θέατρο» – και δεν είναι προς τιµήν του… – αντί ν’ αγκαλιάσει στοργικά το καινούργιο, αντί να το συµβουλεύσει και να το νουθετήσει και να το βοηθήσει, βουτηγµένο στη διαπλοκή, οµφαλοσκοπεί, βρίζει, χυδαιολογεί, συκοφαντεί, φτύνει, δαγκώνει, ξεφυσάει, ρουθουνίζει, αφρίζει, χτυπιέται, σπαρταράει, λυσσάει, εµέσσει, αποπατεί… Κι αρνείται να δει κατάφατσα την πραγµατικότητα. Πριν να είναι αργά. Διότι η πραγµατικότητα είναι ΕΔΩ.

Δεν ανήκω στους «καινούργιους». Αλλά προσπαθώ να συνειδητοποιήσω πως η φυσική ροή των πραγµάτων αυτή είναι: το παλιό τελειώνει, γεννιέται το καινούργιο. Είναι καλύτερο το καινούργιο; Είναι χειρότερο; Ο καιρός θα το δείξει. Ποιος έχει τόση έπαρση ώστε να προεξοφλεί πως το γνωρίζει; Θέλω, απλώς, να ελπίζω – το λαχταράω – πως το καινούργιο που έρχεται – που ήρθε – δε θ’ αποκτήσει την ίδια έπαρση. Πως θα ’ναι πιο ειλικρινές. Κι όχι «δήθεν».

Συνέβη στην Αθήνα – στον Βύρωνα. Προπερασµένη Τετάρτη, µόλις έχουµε δηµοσιεύσει στα «ΝΕΑ» την προκήρυξη που µας έστειλε η Σέχτα, «Αχαρνής» απ’ το ΚΘΒΕ στο Φεστιβάλ του Βύρωνα και κάπου µισή ώρα µετά την έναρξη της παράστασης µια γηραιά κυρία, πίσω µου, εξανίσταται:

«Τι πράγµατα ειν’ αυτά! Ούτε τον Αριστοφάνη ν’ αφήσουν στην ησυχία του;! Να φύγω! Να φύγω!». Τίγκα το θέατρο, φραγµένοι οι διάδροµοι, η κυρία να προσπαθεί να κατεβεί απ’ τη σκάλα τσαλαπατώντας τους στριµωγµένους στα σκαλιά και συνεχίζοντας να παραληρεί.

Ολα όµως τα λεφτά ήταν το φινάλε – µόλις κατάφερε να απεγκλωβιστεί: «Μωρέ, καλά σας τα λέει η Σέχτα!».

Ανατρέχω για το «Προ 50ετίας», µέσα απ’ το ψηφιακό αρχείο µας, στο καλοκαίρι του ’60 – θεατρική κίνηση στο φουλ! –, βλέπω και το πρόγραµµα των παραστάσεων της επιθεώρησης «Πού πας, ρε Γιωργάκη, µε τέτοιον καιρό…» στο «Αθήναιον» – µε Κωνσταντίνου, Ψάλτη, Καραγιάννη! – και µελαγχολώ: Παρασκευή, Σάββατο – απογευµατινή, βραδινή – και Κυριακή παίζουν. Μόνο. Για τρία βράδια και τέσσερις παραστάσεις τη βδοµάδα σηκώνει, πια, η Αθήνα το ένα απ’ τα δυο θέατρα µε επιθεώρηση που διαθέτει – τρία, όλα κι όλα, αποµείνανε στο κέντρο κι ώς πότε κι αυτά… Τέλος εποχής.

Η Ιωάννα Παππά (φωτογραφία), ο Μάκης Παπαδηµητρίου, ο Δηµήτρης Μοθωναίος κι ο Γιώργος Κοτανίδης θα παίξουν στο έργο του Μάικ Μπάρτλετ «Cock» – µάλλον αµετάφραστο τον βλέπω να παραµένει τον τίτλο, κατά το «Shopping and Fucking», διότι πώς να τον µεταφράσουν; «Π..τσος»; Που ’ναι η κυριολεξία; Πάντως έτσι εµπλουτίζει και το κοινό το αγγλικό του λεξιλόγιο … – που θα σκηνοθετήσει η Κατερίνα Ευαγγελάτου σε µετάφρασή της στο «Θησείον», παραγωγή της «Λυκόφως» του Γιώργου Λυκιαρδόπουλου.

Η σάτιρα ηθών του 30χρονου Μπάρτλετ – το νεαρό σκέλος ενός ανδρικού οµοφυλόφιλου ζευγαριού ερωτεύεται µια κοπέλα – έκανε πρεµιέρα µόλις τον περασµένο Νοέµβριο στο «Ρόαγιαλ Κορτ» του Λονδίνου. Το συγγραφέα µάς τον γνώρισε στην Ελλάδα την περασµένη χειµερινή σεζόν ο Φώτης Μακρής που ανέβασε στο δικό του «Studio Μαυροµιχάλη» µε τον «Νέο Λόγο» του το πολύ ενδιαφέρον, λίγο παλαιότερο έργο του Μπάρτλετ «Οροι συµβολαίου».

Να διευκρινίσω πως ο Γιώργος Γραµµατικός που θ’ ανεβάσει – και θα παίξει – το χειµώνα στο «Θέατρο της Ηµέρας» την κωµωδία του σερ Ρόναλντ Χάργουντ «Κουαρτέτο Ριγκολέτο» δεν είχε παίξει, όπως από παραδροµή έγραψα στο περασµένο «Τέταρτο Κουδούνι», και στο πρώτο ελληνικό ανέβασµα του έργου απ’ τον Σωτήρη Τσόγκα µε τον τίτλο «Κουαρτέτο πίσω από την αυλαία» το 2005 στο «Πρόβα». Τότε η διανοµή ήταν Μαίρη Ραζή, Μπεάτα Ασηµακοπούλου, Τέλης Ζώτος και Πάνος Νικολαΐδης.

Θα επιµείνουν να µας… διδάξουν Σαίξπηρ. Ο Γεράσιµος Γεννατάς, η Ναταλία Δραγούµη, ο Αντώνης Λουδάρος κι ο Ακης Σακελλαρίου (φωτογραφία). Οι τέσσερις ηθοποιοί επανέρχονται, πάντα σε µετάφραση / διασκευή και σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη, µε το χαριτωµένο – και ανεξάντλητο… – «Ολόκληρος ο Σαίξπηρ σε µία ώρα» των Τζες Μπόργκεσον – Ανταµ Λονγκ – Ντάνιελ Σίνγκερ. Εργο του 1987 που πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα, στον Εξώστη του «Αµόρε», απ’ το «Θέατρο του Νότου», το 1994 – Ακης Σακελλαρίου και Ναταλία Δραγούµη από τότε στη διανοµή και, µαζί τους, Στέλιος Μάινας και Ιεροκλής Μιχαηλίδης.

Εκτοτε η παράσταση επαναλήφθηκε µε κάποιες αλλαγές στους ρόλους στα θέατρα «Δανδουλάκη», «Ηβη», «Κιβωτός» – στο «Κιβωτός» η ίδια διανοµή µε την τωρινή – και «Πόρτα» – το 2006 / 2007 – για να επανέλθει, στις «Ροές» αυτή τη φορά, την έκτη σε δεκάξι χρόνια στην Αθήνα.

Στο µεταξύ, πάντως, το έργο ανέβηκε και το 2006 – ’07 στην ίδια µετάφραση / διασκευή αλλά σε σκηνοθεσία Γιώργου Μουαΐµη στην Κύπρο – στο θέατρο «Σκάλα» της Λάρνακας – και το 2008 / 2009 – το πιο πρόσφατο ανέβασµά του – απ’ το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας / Θεσσαλικό Θέατρο σε διαφορετική µετάφραση και σε σκηνοθεσία Ακυ Μητσούλη.

Η πρεμιέρα στις «Ροές» προσδιορίζεται για τις 12 Νοεµβρίου.

Κάτι γιατρεισήµισι ώρες µου ‘χαν σφυρίξει πως θα κρατάει ο «Οθέλλος» του Οστερµάιερ – αύριο και µεθαύριο – στην Επίδαυρο. Κι έφριξα – είναι κι ο καύσωνας… Νεώτερες, έγκυρες πληροφορίες µιλούν για δυόµισι – λογικότατο, δεν πρόκειται και για µονόπρακτο.


Προ 50ετίας

Από αύριο το βράδυ διακόπτει τις εµφανίσεις της στο θέατρο Νίκου Χατζίσκου η νέα καλλιτέχνις Αννα Φόνσου, την οποία θα αντικαταστήση στον ρόλο της στον «Ναστρεντίν Χότζα», η Τζέννη Ρουσσέα.

8 Αυγούστου 1960 Ο θεατρικός συνεργάτης των «Νέων» γράφει τα εξής: Και πάλι, πολύς θόρυβος για το τίποτα! Το συγκρότηµα Μαρί Μπελ πρόσθεσε µια ακόµα αποτυχηµένη εµφάνισι του Γαλλικού Θεάτρου στην Αθήνα. Η χθεσινή παράστασι της «Φαίδρας» του Ρακίνα, κραυγαλέα στο σύνολό της.

Δεν ικανοποίησε ούτε η Μαρί Μπελ. Απογοήτευσε κι ο Ζακ Ντακµίν, που είχε ξεχωρίσει πέρυσι από το πανάθλιο συγκρότηµα Τασσανκούρ. Καλή µόνον η περιγραφή του θανάτου του Ιππολύτου από τον Ζαν Σεβριέ. Απαράδεκτα τελείως για την Ελλάδα τα δυο βασιλικά κοστούµια. Για τα πανηγύρια, η µουσική υπόκρουσι.

11 Αυγούστου 1960 Επιτροπή ανέθεσε στην εκλεκτή πρωταγωνίστρια Αλέκα Κατσέλη (φωτογραφία) να ανάψη στην Αλτι το ολυµπιακό φως που θα µεταλαµπαδευθή στην Ρώµη.

10 Αυγούστου 1960