Σαρωτική, καθηλωτική περιπέτεια

Η πιο αγαπηµένη µου περιπέτεια εποχής.

Βy far! Σαρωτική, καθηλωτική, ηρωική, λυρική, καρδιακή.

Χωρίς τη µαεστρία του Μάικλ Μαν τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα είχε ολοκληρωθεί.

Μεγιστοτεράστιος filmmaker. Κατά τη γνώµη µου, ισοδύναµος, να µην πω καλύτερος, του Μάρτιν Σκορσέζε. Η διαφορά ανάµεσα στον όρο auter (δηµιουργό) που επινόησαν οι γάλλοι θεωρητικοί και τον filmmaker είναι µία βασική. Ο πρώτος, ο auter, στοχάζεται και προβληµατίζει. Αντιθέτως, ο καλός filmmaker κάνει παπάδες. Ετσι, ρατσιστικά, διαµοιράζονται τα ιµάτια του σινεµά. Ας πούµε ο Φελίνι. Τι από τα δύο; Και τα δύο. Χωρίς άρτια κατασκευή, καµία απόλαυση. Χωρίς σκέψη, η ταινία µόνο για µία χρήση.

Θρυλική η τελειοµανία του Μάικλ Μαν. Ο οποίος πέρασε από τον πάγκο των καναλιών ως δηµιουργός της σειράς «Μiami Vice». Ο αθεόφοβος στα γυρίσµατα αρπάζει τη µηχανή και σαν κανονικός οπερατέρ φιλµάρει τις σκηνές. Το ίδιο πάνω κάτω και ο Στάνλεϊ Κιούµπρικ (1928-1999). Αρχιµάστορας ο τύπος. Η γιγαντιαία, τελική, πολεµική αναµέτρηση, σκέτη χορογραφία που θα τη ζήλευαν ακόµα και τα µπαλέτα Μπολσόι. Τα κοψίµατα και τα ραψίµατα προκαλούν αλλεπάλληλους αιφνιδιασµούς στην ανάσα των θεατών. Το ίδιο και µε τη µουσική. Δεν υπάρχει ταινία του Μάικλ Μαν που να µη συνοδεύεται από ένα πεντάστερο soundtrack. Το µοτίβο του Τρέβορ Τζόουνς άφησε εποχή. Οσες φορές και να το ακούσω δεν το χορταίνω. Περίπου σαν νεοκλασική συµφωνική κολληµένη στη σάρκα της ρυθµολογίας. Μια ιστορία θρυλική.

Το 1757, τότε που Γάλλοι και Αγγλοι σκοτώνονταν για τη λεηλασία του Νέου Κόσµου, µόνο τρεις πολεµιστές είχαν αποµείνει από την υπερήφανη και ηρωική φυλή των Μοϊκανών. Ο Chingachgook (µε συγχωρείτε αλλά δυσκολεύοµαι να προφέρω το όνοµά του) και οι δύο γιοι του. Ο Ούνκας και ο Ηawkeye. Ο πρώτος αυθεντικός. Ο δεύτερος υιοθετηµένος, δηλαδή Λευκός. Ο άγγλος συνταγµατάρχης ζητάει τη βοήθειά τους. Οι τρεις Μοϊκανοί που στο µεταξύ έχουν βιώσει στο πετσί τους τη φρίκη που προκαλούν οι Λευκοί – τον Ηorror που λέει και ο Μάρλον Μπράντο στην «Αποκάλυψη» του Κόπολα – ανοίγουν την πόρτα προς την Ελευθερία. Οµως ο Ηawkeye ερωτεύεται την κόρη του βρετανού αξιωµατικού. Και όταν µια άλλη φυλή ζητάει λύτρα για την απελευθέρωσή της, τότε οι τρεις πολεµιστές ορµάνε εναντίον όλων. Κill the sons of bitches!

Εµβληµατική η πρωταγωνιστική µορφή του Ντάνιελ Μάικλ Μπλέικ Ντέι-Λιούις (γεννηθείς το 1957 στο Λονδίνο). Η µεγιστοτεράστια στιγµή του. Αξεπέραστος. Αυθεντικός Μοϊκανός. Ο Ρόµπερτ ντε Νίρο των Βρετανών. Κατά τη διάρκεια των γυρισµάτων, έφτιαξε, µε τα χεράκια του, ένα κανό, έµαθε να κυνηγάει και να γδέρνει άγρια θηρία και κατάφερε να χειρίζεται ινδιάνικα εργαλεία. Ακόµα και όπλα. Παππούς του ο Μάικλ Μπάλκον (1896-1977). Από τους θρυλικούς βρετανούς διανοµείς και παραγωγούς, ο άνθρωπος που ανέδειξε τον Αλφρεντ Χίτσκοκ. Σύζυγός του η Ρεµπέκα Μίλερ (σκηνοθέτις), κόρη του Αρθουρ Μίλερ (1915-2005), συγγραφέα του «Death of a Salesman» (Ο θάνατος του εµποράκου), ενός θρυλικού έργου που έχει στοιχειώσει τα καλύτερα όνειρά µου. Πριν από τον γάµο του, φρόντισε να κάνει και µια περαντζάδα από το κρεβάτι της Ιζαµπέλ Αντζανί και να της αφήσει ένα παιδί. Ατελείωτος ο κατάλογος των επιδόσεών. του.

Με ατελείωτες παραστάσεις σε Οld Vic και Royal Shakespeare Companies. Αµ πού νοµίζετε προπονείται η αφρόκρεµα της Γηραιάς Αλβιώνας; Στις παρτούζες; Το 1971 πρωτοεµφανίζεται σ’ ένα δράµα µε τον Πίτερ Φιντς και την Γκλέντα Τζάκσον (Καταραµένη Κυριακή – Sunday Βloody Sunday του Τζον Σλέσινγκερ). Βροχή οι προτάσεις. Οµως ο Ντάνιελ είναι ιδρυτικό µέλος της επιλεκτικής Σχολής. Ετσι µόνο «Ωραίο µου πλυντήριο» του Στίβεν Φρίαρς και του 1985. Το εναρκτήριο λάκτισµα του Νέου Αγγλικού Σινεµά. Τρία χρόνια µετά «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι» του Φίλιπ Κάουφµαν. Αµέσως µετά, «Το αριστερό µου πόδι» του Τζιµ Σέρινταν. Στα 32 του µε Οσκαρ.

Οµως απελπιστικά απαιτητικός από τον εαυτό του. Γι’ αυτό διαλέγει µε το σταγονόµετρο. Ετσι «Συµµορίες της Νέας Υόρκης» του 2002. Εδώ, λέει, προκειµένου να εξαγριωθεί και για να παίξει ως γνήσιος butcher τον ρόλο του Βutcher, ακούει επί 24ώρου βάσεως Εminem. Τι τρέλα! Πέντε χρόνια αργότερα προκύπτει «Τhere Will Βe Βlood» (Θα χυθεί αίµα) µε σκηνοθέτη τον πρωτοκλασάτο Πολ Τόµας Αντερσον. Μαζί µ’ αυτό και το δεύτερο Οσκαρ για τον Ιρλανδό. Στο µεταξύ, πετάει στο καλάθι των αχρήστων ρόλους που άλλοι στη θέση του θα τους άρπαζαν στο φτερό.

Του «Solaris» και του Στίβεν Σόντερµπεργκ. Αποτέλεσµα; Κατέληξε στον Τζορτζ Κλούνι. Της «Φιλαδέλφειας» και του Τζόναθαν Ντέµι. Κατέληξε στον Τοµ Χανκς. Του Αραγκορν στον «Αρχοντα των δαχτυλιδιών» του Πίτερ Τζάκσον. Κατέληξε στον Βίγκο Μόρτενσεν. Ο µόνος ρόλος που κυνήγησε ήταν για το «Ρulp Fiction» του Κουέντιν Ταραντίνο. Τον πρόλαβε ο Τζον Τραβόλτα. Σιγά την απώλεια. Ούτε φτέρνισµα. Αψού!

Συνιστώ επίσης
Τέσσερις ακόµα µεγάλες στιγµές του Μάικλ Μαν. Κατά χρονολογική σειρά: «Λεωφόρος της βίας» (Τhief, 1981) µε Τζέιµς Κάαν, «Ο ανθρωποκυνηγός» (Μanhunter, 1986) µε Ουίλιαµ Πίτερσεν (προάγγελος της «Σιωπής των αµνών»), «Ενταση» (Ηeat, 1995) µε Ρόµπερτ ντε Νίρο και Αλ Πατσίνο, «Τhe Ιnsider» (1999) µε Ράσελ Κρόου, Αλ Πατσίνο και Κρίστοφερ Πλάµερ.


Η ταυτότητα

§ Πρωτότυπος τίτλος: Τhe last of the Μohicans § Είδος: περιπέτεια εποχής § Ετος: 1992 § Σκηνοθεσία: Μάικλ Μαν § Σενάριο: Τζον Μπάλντερστον, Πολ Πέρεζ, Ντάνιελ Μουρ (από το κλασικό µυθιστόρηµα του Τζέιµς Φένιµορ Κούπερ 1789-1851) § Cast: Ντάνιελ Ντέι Λιούις, Μάντλιν Στόου, Ράσελ Μινς, Ερικ Σβάιγκ § Φωτογραφία: Ντάντε Σπινότι § Soundtrack: Τρέβορ Τζόουνς, Ράντι Εντελµαν § Χώρα: ΗΠΑ § Διάρκεια: 112’