Καμπαρέ «Ο Αριστοφάνης»

ΤΟ ΕΡΓΟ. Είκοσι χρόνια κρατάει ο Πελοποννησιακός Πόλεμος. Η Αθήνα, καθημαγμένη, η Σπάρτη επίσης, το ίδιο και οι σύμμαχοί τους. Η Αθηναία Λυσιστράτη εξεγείρεται με την κατάσταση. Μαζεύει τις συμπολίτισσές της, καλεί και τη Σπαρτιάτισσα Λαμπιτώ, καλεί και γυναίκες των συμμάχων και τις πείθει- μετά δυσκολίας είναι η αλήθεια…- να ορκιστούν σεξουαλική αποχή όσο οι άντρες συνεχίζουν τον πόλεμο ώστε να εκβιάσουν την ειρήνη. Και ολοκληρώνει το σχέδιο με την κατάληψη από τις γυναίκες της Ακρόπολης όπου και το δημόσιο θησαυροφυλάκιο από το οποίο χρηματοδοτούνται οι πολεμικές επιχειρήσεις, ώστε να τις μπλοκάρουν.

Ο Πρόβουλος- αξιωματούχος-, ο οποίος εμφανίζεται με τοξότες που τους διατάσσει να συλλάβουν τις γυναίκες, δεν τα καταφέρνει και εκδιώκεται κακήν κακώς ενώ κακή τύχη έχει και ο Χορός των Γερόντων που αποπειράται να εκπορθήσει την Ακρόπολη με φωτιά.

Αλλά δεν είναι όμως μόνο οι άντρες που δεν αντέχουν τη σεξουαλική αποχή. Είναι και οι γυναίκες. Κάποιες βρίσκουν απίθανες δικαιολογίες για να λακίσουν από την Ακρόπολη και να σμίξουν ερωτικά με τους άντρες τους. Η Λυσιστράτη με το ζόρι τις συγκρατεί. Το επεισόδιο όμως με τη Μυρρίνη, που ο άντρας της ο Κινησίας έρχεται να την συναντήσει ξαναμμένος κι εκείνη τον ανάβει ακόμα περισσότερο για να τον αφήσει τελικά στα κρύα- ή μάλλον στα πολύ καυτά …- του λουτρού, παίζει αποφασιστικό ρόλο. Οπως και ο Κήρυκας από τη Σπάρτη. Που φέρνει το μήνυμα πως και οι Σπαρτιάτες, λόγω της αποχής των γυναικών τους, έχουν φλομώσει γι΄ αυτό και ζητούν διαπραγματεύσεις. Οι οποίες, τελικά, επιτυγχάνουν. Οι γυναίκες- άλλη μια αριστοφανική ουτοπία- κέρδισαν την ειρήνη. Ιδού η «Λυσιστράτη» (411 π.Χ.) του Αριστοφάνη – ίσως η πιο σπαρταριστή από τις κωμωδίες του.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ο Γιάννης Κακλέας στη σκηνοθεσία του θέλησε να μετατοπίσει τον άξονα του έργου από το σαφές αντιπολεμικό μήνυμα στις σχέσεις των δύο φύλων. Θεμιτή επιλογή. Με σχετικό απόσπασμα από το πλατωνικό «Συμπόσιον» και με τον στημένο καβγά ενός ζευγαριού στο κοίλον ξεκινάει την παράσταση. Αλλά δεν αρκείται σ΄ αυτά. Για να ισχυροποιήσει την άποψή του πολλαπλασιάζει τα ζευγάρια μοιράζοντάς τους μέρη από τα στάσιμα, φορτώνει την παράσταση συμβολισμούς μέχρι τον κορεσμό… Επιπλέον, διαπίστωσα έλλειψη συνοχής. Το ξεφωνημένο τρανς σόου «ειδικού» καμπαρέ στο οποίο επιδίδεται ο Χορός των γυναικών με πρωταγωνίστριες τη Λυσιστράτη και τους άλλους κύριους γυναικείους ρόλους ερμηνευμένους από άνδρες που σειούνται και λυγιούνται μοιάζει να αλληλογρονθοκοπείται με την υπεράσπιση της γυναίκας που αναλαμβάνει η παράσταση, το θέαμα παλινδρομεί στυλιστικά- από το ξεφωνητό στα μελαγχολικά ημιτόνια- με αποτέλεσμα να χάνει τους ρυθμούς του, το ξεβράκωμα της τραβεστί Μυρρίνης που μετατρέπεται σε Κινησία ενώ εμφανίζεται άλλη Μυρρίνη για τη σκηνή των δυο τους, μοιάζει άτεχνο και περιττό και το σύνολο παραδίδεται θολόάγνωστο τι έχει γράψει ο Αριστοφάνης, τι μεταφράζει ο Κ. Χ. Μύρης και τι είναι προσθήκες (δραματουργική επεξεργασία του σκηνοθέτη και της Εύας Σαραγά)- με κίνδυνο να γίνει χυδαίο όταν οι άντρες εμφανίζονται χωρίς φαλλούς μεν, αλλά τρίβοντας τις στύσεις τους πάνω από τα σλιπάκια.

Απογοητεύτηκα, επίσης, τόσο με τα φωτισμένα από τον Σάκη Μπιρμπίλη σκηνικά και τα κοστούμια- ένας αχταρμάς- δύο εξαίρετων καλλιτεχνών όπως ο Μανώλης Παντελιδάκης και η Ελένη Μανωλοπούλου αντίστοιχα, όσο και με τις διδαγμένες από τη Μελίνα Παιονίδου μουσικές του Σταύρου Γασπαράτου. Φλύαρη η κίνηση του Κυριάκου Κοσμίδη.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Μέσα στη χλαλοή σαν να χάνονται οι ηθοποιοί, που πολλοί είναι ιδιαίτερα ταλαντούχοι. Με δυσκολία ξεχώρισα την πλαστικότατη Ελένη Κοκκίδου, τον Γιώργο Χρυσοστόμου και την Αγορίτσα Οικονόμου. Ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης κάνει μια καλή, γεμάτη ενέργεια είσοδο, αλλά όταν τον ντύνουν γυναίκα γίνεται μονότονος. Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, τον οποίο θεωρώ τον καλύτερο κωμικό της γενιάς του, μπορεί να μην έπαιξε τη Λυσιστράτη ως τρανς αλλά, παραδόξως, μου φάνηκε «λίγος» – τον ένιωσα να καταβροχθίζεται από τις υπερβολές του συνόλου.

Εν ολίγοις.

Μπορεί και να γελάσετε πολύ. Για μένα, απογοήτευση.

info

Η παράσταση του Εθνικού Θεάτρου περιοδεύει. Απόψε Κύπρος (Αρχαίο Θέατρο Κουρείου). 7/8 Σπάρτη (Σαϊνοπούλειο Αμφιθέατρο). 20/8 Καβάλα (Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων). 23/8 Κατερίνη (Αρχαίο Θέατρο Δίου). 26/8 Αττικόν Αλσος.