Κείμενα στοχασμού για έναν στοχαστή!

Ο διανοητής Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν είναι μια κλασική περίπτωση πανεπιστημιακού στοχαστή. Η κοινωνική έρευνα αποτελεί γι΄ αυτόν περισσότερο ανάγκη και πάθος παρά επαγγελματικό ενδιατρίβημα και άρα η επιστημονική του συγγραφή κυριαρχείται μάλλον από βιωματικά στοιχεία παρά από έναν στείρο επιστημονισμό. Αυτό το τελευταίο δεν αναιρεί βέβαια τα επιστημονικά του εργαλεία, το πολυσχιδές έργο του και τις πρωτότυπες και πολλαπλές αναγνώσειςπου επιχειρεί- στον κόσμο. Ολα τα παραπάνω φωτίζονται στον έξοχο και τιμητικό τόμο «Εξουσία και Κοινωνία» για τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά όπου περιλαμβάνονται 34 κείμενα επιφανών στοχαστών, καθηγητών, μαθητών του. Αυτά ακριβώς τα κείμενα αντανακλούν το εύρος και την απήχηση του έργου του, ενός στοχασμού που συνταιριάζει ή και εκκινείται από την σκέψη των Αξελού, Καστοριάδη, Παπαϊωάννου αλλά και του Νίκου Πουλαντζά. Το πολύ ενδιαφέρον στον τόμο είναι πως τα κείμενα των συγγραφέων εντάσσονται σε θεματικές ενότητες, που απορρέουν από το έργο του Τσουκαλά αλλά αποτελούν και αυτοτελείς προσεγγίσεις σε σύγχρονα διακυβεύματα όπως αυτή του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη για τη Δημοκρατία και τη διαφορετικότητα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, του Γιώργου Βέλτσου στην έξοχη ανάγνωση του κοινωνιολογικού έργου του Τσουκαλά- αλλά και μια βαθύτερη ματιά στο «είναι» της Κοινωνιολογίας με το κείμενο «Πτύχωση»- αλλά και η ματιά του Παναγή Παναγιωτόπουλου πάνω στο έργο του τιμώμενου και οι δύο σπουδαίες του επισημάνσεις: Ο διανοητής προσεγγίζει τη σχέση κοινωνίας- κράτους πέραν των μαρξιστικών καταναγκασμών (κάτι που έχει πετύχει και ο Νίκος Μουζέλης) ενώ θα κατορθώσει να περιγράψει τις σχέσεις εξουσίας που διέπουν διαφορετικά επίπεδα οργάνωσης της ζωής στον σύγχρονο καπιταλισμό αλλά και να ασκήσει δομική κριτική στις αντινομίες των φιλελεύθερων δογμάτων κυρίως μετά την καταλυτική 11η Σεπτεμβρίου. Η έκδοση δεν θα μπορούσε να μην περιλαμβάνει τον ίδιο τον λόγο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά και πολύ περισσότερο για ένα θέμα που έχει το δικό του ενδιαφέρον στην εποχή της αποδόμησης της Πολιτικής. Ο στοχαστής λοιπόν, στις τελευταίες σελίδες- και με αφορμή την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης- προσεγγίζει με πρωτότυπο τρόπο την έννοια της «κοινωνίας των πολιτών», μια έννοια που ενώ εμφανίστηκε με ελευθεριάζουσα λειτουργία εναντίον μιας πανίσχυρης πολιτικής εξουσίας, φαίνεται τώρα να συμβάλλει στο δυνάμωμα των εξουσιαστικών πλεγμάτων! Κι αυτό είναι ένα δείγμα από την πρωτοπόρα σκέψη του Τσουκαλά που τιμάται στον πολύ ενδιαφέροντα και αφιερωματικό τόμο.