Γουέστερν φυγής και ελευθερίας

Οταν µε ρωτούν «ποια η καλύτερη ταινία όλων των εποχών» µου έρχεται να τραγουδήσω τον εξής σκοπό: Αγωνία µου/ Αµηχανία µου/ Λάθος µου µεγάλο. Γι’ αυτό, επειδή ούτε είµαι ούτε θα ‘θελα να αναγορευτώ σε πάπα όλων των εποχών, ένα πιστεύω και το δηλώνω από εδώ και µπρος: Αυτές είναι οι 100 που αγαπώ!
Το κριτήριο ένα και µοναδικό: Συγκίνηση.
Γιατί η Τέχνη λαµβάνεται πρώτα µε το σώµα και ύστερα µε το µυαλό.
Ο έρωτας ούτε χρόνια ούτε πλούτη ούτε looks κοιτάει. Σε ερεθίζει;
Ορµα!

Ηταν η εποχή. Ηταν η δεκαετία του ‘60. Ηταν η αµφισβήτηση, το Βιετνάµ, ο χιπισµός, ο Ψυχρός Πόλεµος. Ηταν και η δολοφονία του Τζων Κέννεντυ. Ηταν και η προαναγγελθείσα καταστροφή του Χόλιγουντ. Το σύστηµα έπρεπε να ανανεωθεί. Τα «παιδιά» στην εξουσία. Ολα θ’ άλλαζαν. Ολα θα έµεναν όπως πριν! Κάπως έτσι το «κόκκινο κωλόπαιδο» (έτσι αποκαλούσαν τον Φράνσις Φορντ Κόπολα οι επιτελικοί των studios) ανακηρύχθηκε Godfather of the Νew Generation. Ο Εϊµπραχαµ Πολόνσκι (1910-1969) ουδεµία σχέση είχε µε νέα γενιά, αµφισβήτηση, χιπισµό και όλα αυτά. Ηταν ορκισµένος µαρξιστής. Του ορθόδοξου Κοµµουνιστικού Κόµµατος των ΗΠΑ.

Ηταν και Εβραίος. Εννιά στους δέκα γραφιάδες και σκηνοθέτες του Χόλιγουντ του ‘30, του ‘40, του ‘50 και πάει λέγοντας ήταν Εβραίοι. Μια αστείρευτη δεξαµενή πρωτοκλασάτων ταλέντων. Παραδείγµατος χάριν, ο Ζυλ Ντασσέν υπήρξε ένας από αυτούς. Οι περισσότεροι ήταν οργανωµένοι, φίλοι, συνοδοιπόροι της Αριστεράς. Για τον σηµερινό θεατή όλα αυτά ακούγοντα αλαµπουρνέζικα.

Κι όµως, αν κάποιος προσέξει τότε θα καταλάβει. Η µεγάλη κοινωνική φλέβα των «παραµυθιών», κυρίως του θρυλικού είδους Film Νoir, περιέγραφε ένα πρωτοφανές, θεόρατο αδιέξοδο. Το χρήµα και η δόξα διαφθείρουν, αλλοτριώνουν, σκοτώνουν. Η εξουσία είναι µια απέραντη µαφία. Στα λόγια ελεύθεροι. Στην πράξη πολιορκηµένοι και τελειωµένοι!

Ο Πολόνσκι ήταν γραφιάς. Μεγάλος γραφιάς. Η ανυπέρβλητη δύναµη του Αmerican Cinema είναι η παραµυθία. Νo Story, Νo Film. Χωρίς ιστορία δεν υπάρχει ταινία. Επειδή όµως ήταν και κοµµουνιστής και συνεπής, κατέληξε επί 17 ολόκληρα χρόνια εξόριστος στην κεντρική λεωφόρο του Χόλιγουντ. Από το 1951 µέχρι το 1968. Give us names mister Ρolonsky. Δώστε µας ονόµατα, κύριε Πολόνσκι. Δεν έδωσε, δεν δούλεψε.

Οσοι έδωσαν _ ανάµεσά τους και ο Ελία Καζάν _ έκαναν καριέρα και χρήµα. Οι άλλοι έφυγαν, ταπεινώθηκαν, «εξαφανίστηκαν». Ετσι επινοήθηκε η βιτρίνα (the front). Εχετε δει την οµότιτλη ταινία του Μάρτιν Ρι, µε τον Γούντι Αλεν; Οχι; Κρίµα. Ο Πολόνσκι, µε το όνοµα Τζον Ο’Κίλενς _ ας πούµε _ έγραψε το σενάριο του θρυλικού νουάρ «Οdds Αgainst Τomorrow» (Οι λύκοι µεταξύ µας) του 1959 µε τους Χάρι Μπελαφόντε, Σέλεϊ Γουίντερς και Ρόµπερτ Ράιαν. Το 1968 ξαναµπαίνει ορµητικά στο παιχνίδι. Με το Western, το Ροµάντζο και τους Ινδιάνους.

Και τα τρία µαζί. Το Western είναι ο Ρόµπερτ Ρέντφορντ.

Το golden boy του Χόλιγουντ. Μόλις 33. Κούκλος. Το Ροµάντζο είναι η Κάθριν Ρος. Μόλις 29. Κούκλα. Ινδιάνος είναι ο Ρόµπερτ Μπλέικ. Λίγο µεγαλύτερος. Κοντά στα 36. Λίγο άσχηµος. Λίγο κοντός. Και οι τρεις είχαν διαγράψει τα πρώτα στάδια µιας µεγάλης καριέρας. Η Κάθριν Ρος µε τον Ντάστιν Χόφµαν στον «Πρωτάρη» του Μάικ Νίκολς. Ο Ρόµπερτ Ρέντφορντ µε τον Πολ Νιούµαν και την Κάθριν Ρος στους «Δύο ληστές» (Βutch Cassidy and the Sundance Κid) του Τζορτζ Ρόι Χιλ. Και ο Ρόµπερτ Μπλέικ στο «Εν ψυχρώ» (Ιn cold blood) του Ρίτσαρντ Μπρουκς και του Τρούµαν Καπότε. Ακράτητα, αχόρταγα και διψασµένα τα πουλέν του Χόλιγουντ. Ουδείς εξ αυτών είχε καµία σχέση µε Reds, Μarx και Revolution. Τα ετερόκλητα έλκονται. Αρκεί ο έτερος πόλος να είναι θηρίο σωστό. Ο Πολόνσκι ήταν. Ετσι το «Τell them Willie Βoy is Ηere», δηλαδή «Ο δραπέτης», σαν βέλος Μοϊκανών διέσχισε τον Ατλαντικό και άνοιξε µια τρύπα στην καρδιά µου. Από τότε το κουβαλάω µαζί µου.

Γιατί; Μα επειδή πρόκειται για Ονειρο, Ουτοπία, Φυγή, Ελευθερία. Ο Ουίλι Μπόι _ ο Ινδιάνος που λέγαµε _ είναι εγκλωβισµένος σε στρατόπεδο της φυλής του. Εγκλωβισµένος και ταυτόχρονα ερωτευµένος µε τη Λόλα. Δηλαδή τη Γυναίκα και την Ελευθερία. Ετσι την «απάγει» και δραπετεύουν. Με τα πόδια. Ακολουθούν το κύτταρό τους. Τη δύναµη της σάρκας.

Τον δρόµο των προγόνων. Ξυπόλητοι. Με κοµµένη την ανάσα. Οµως η φιλάνθρωπος µις Αρνολντ (Σούζαν Κλαρκ), η προσωποποίηση της αγαµίας, ερωτευµένη µε τον κατάξανθο βοηθό σερίφη Κρίστοφερ Κούπερ (Ρόµπερτ Ρέντφορντ) θέλει να πιστεύει πως η Λόλα κινδυνεύει. Λογικό. Γιατί εκείνη είναι χωρίς σεξ και σώµα. Η Λόλα είναι ερωτευµένη και ολοκληρωµένη. Εποµένως, η φυγή του Ουίλι Μπόι είναι κίνδυνος θάνατος για τις αξίες της µις Αρνολντ. Ετσι ο Νόµος καταδιώκει τον έρωτα. Ετσι ο λευκός αµερικανός γίνεται συνώνυµο του πουριτανισµού. Ετσι η σάρκα απαγορευµένη και κολασµένη. Οµως ο Ουίλι Μπόι αρνείται να µεταλλαχθεί στο αντίθετό του. Γι’ αυτό τους λέει: «Τell them Willie Βoy is Ηere». Οποιου του κοτάει ας έρθει να µε πιάσει! Ετσι κι εγώ. Το λάτρεψα µε το κύτταρό µου. Γιατί συµπυκνώνει ό,τι πιστεύω στον κόσµο αυτό!


Η ταυτότητα

§ Αυθεντικός τίτλος: «Τell them Willie Βoy is here» § Είδος: Γουέστερν § Ετος: 1969 § Σκηνοθεσία: Εϊµπραχαµ Πολόνσκι § Σενάριο: Εϊµπραχαµ Πολόνσκι (από το οµότιτλο µυθιστόρηµα του Χάρι Λόουτον)

§ Cast: Ρόµπερτ Μπλέικ, Κάθριν Ρος, Ρόµπερτ Ρέντφορντ, Σούζαν Κλαρκ, Μπάρι Σάλιβαν, Τζον Βέρνον, Ρόµπερτ Λίπτον § Soundtrack: Ντέιβ Κρούζιν § Διάρκεια: 98’