Δύο φωνές για την κρίση

Σέσαρ Αϊρα, Πέδρο Μαϊράλ. Αργεντίνοι και οι δύο, με 20 χρόνια διαφορά ηλικίας, έγραψαν ο πρώτος το 2003 και ο δεύτερος το 2005 δύο μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν φέτος στα ελληνικά, και αποτελούν τα καλύτερα μάλλον λογοτεχνικά πορτρέτα που διαθέτουμε ώς τώρα για τις συνέπειες ενός κραχ του 21ου αιώνα σε μια καπιταλιστική κοινωνία. Οι Νύχτες στο Φλόρες και η Χρονιά της ερήμου (Πόλις) αξιοποιούν τον σουρεαλισμό που κρύβεται στην πραγματικότητα και φωτίζουν συμπληρωματικά τη μετάλλαξη της ανθρώπινης συνθήκης μετά την κρίση στην Αργεντινή του 2001. Οι δύο συγγραφείς πρωτοέσφιξαν τα χέρια φέτος τον Ιανουάριο στο ξενοδοχείο «Ιμπέριαλ». Ο Μαϊράλ, με περισσότερες εμπορικές επιτυχίες στο ενεργητικό του, υποκλίθηκε στον αγαπημένο της ευρωπαϊκής διανόησης (και της Πάτι Σμιθ!) Αϊρα. Και τον αποκάλεσε δάσκαλο μιας άλλης λογοτεχνίας, η οποία προτάσσει το καινούργιο έναντι του «καλού». «Προσωπικά αναζητώ την ελευθερία όχι μόνο από τους κανόνες του παραδοσιακού μυθιστορήματος αλλά και από τις ιδέες και τις τετριμμένες αντιλήψεις των οποίων γίνομαι δέκτης», μας είπε όταν τον συναντήσαμε. «Η δουλειά μας είναι νομίζω να δημιουργήσουμε τους κανόνες με βάση τους οποίους θα κριθεί το καλό μετά από μας· να δημιουργήσουμε νέες αξίες».