Σινεμά

«Θέλω να σας δείξω τον πόλεµο της ζωής µου»
Επιµέλεια: , Χρήστος Ν. Ε. Ιερείδης

Οταν άλλοι στην ηλικία του αποσύρονται, ο Αµερικανός σκηνοθέτης συνεχίζει ακµαιότατος.
Κάνει τη µια ταινία µετά την άλλη και δηλώνει έτοιµος για τις αντιδράσεις από την προβολή του ντοκιµαντέρ του «South of the border», για τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες
Μια στο καρφί και µια στο πέταλο. Κάπως έτσι µοιάζουν να είναι οι κινηµατογραφικές δουλειές του – µυστακοφόρου, προσφάτως _ Ολιβερ Στόουν. Για σκεφτείτε… Αν το – οσκαρικό – «Ρlatoon» είναι η οργισµένη µατιά του για τον πόλεµο, το φιλµ-ντοκιµαντέρ «South of the border» – για τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ούγκο Τσάβες – είναι η αριστερή οπτική του για τη Νότια Αµερική, για την οποία τις τελευταίες εβδοµάδες δέχεται τα πυρά κριτικών. Ο Στόουν από τη µια έχει έτοιµο το σίκουελ «Wall Street: Μoney never sleeps» – για το καπιταλιστικό χρηµατοοικονοµικό σύστηµα – και από την άλλη ετοιµάζεται για την προώθηση του αµφιλεγόµενου ντοκιµαντέρ για τον Ούγκο Τσάβες! Αλλωστε και ο ίδιος στο παρελθόν έχει επισηµάνει πως οι ταινίες του είναι σαν «συναισθηµατικό βαρόµετρο».

Στο µεταξύ είναι στο στάδιο του µοντάζ για το τρίτο εγχείρηµά του, το «Secret history of Αmerica», µια σειρά από δέκα ντοκιµαντέρ για το τηλεοπτικό δίκτυο ΗΒΟ, που διατρέχει τα τελευταία 63 χρόνια τις ΗΠΑ. Ουσιαστικά είναι η µατιά, η σκέψη, τα βιώµατα του Στόουν από τότε που γεννήθηκε. «Είναι µια οδύσσεια σε εξέλιξη», λέει ο σκηνοθέτης.

Προς το παρόν δέχεται βροχηδόν τα βέλη για το αµφιλεγόµενο ντοκιµαντέρ για τον πρόεδρο Τσάβες, το οποίο σηµειωτέον έχει προκαλέσει αντιδράσεις στις ΗΠΑ πριν και από την επίσηµη προβολή του. Και τι δεν του ‘χουν σούρει. Τρελό τον έχουν πει, «τσαβίστα» τον έχουν χαρακτηρίσει. Αλλά δεν ιδρώνει το αυτί του. «Απλώς τον άφησα να µιλήσει. Ετσι µόνον µπορεί να δει κάποιος πώς ο ίδιος βλέπει τον εαυτό του. Είναι µια ψυχιατρική τεχνική», εξηγεί ο αµερικανός σκηνοθέτης για τον Τσάβες.

Τι τον έκανε, άραγε, να καταπιαστεί µε δύο – αντιφατικά – θέµατα;

«Ο πατέρας µου ήταν ρεπουµπλικανός. Μισούσε τον Ρούσβελτ. Κι αυτή ήταν, νοµίζω, η αντιπαλότητα της ζωής µου κατά κάποιον τρόπο. Μεγάλωσα σαν συντηρητικός ρεπουµπλικανός. Μισούσα τον Κάστρο. Αλλά έπαψα να µιλάω όταν πήγα στον πόλεµο του Βιετνάµ, διότι κατάλαβα πολύ σύντοµα ότι ήταν ένας άλλος τόπος, µια άλλη κουλτούρα, κι εµείς απλώς δεν θα ήµασταν ποτέ αποδεκτοί εκεί. Ακριβώς η ίδια ιστορία στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και στη Νότια Αµερική. Απλώς οι λευκοί νοµίζουν πως είναι καλύτεροι από τους άλλους. Και νοµίζω πως αυτός ο πόλεµος είναι ο πόλεµος της ζωής µου. Είναι κάτι που βλέπω διαρκώς να επαναλαµβάνεται και, αν έχω να κάνω κάτι, αυτό είναι να το φωνάξω, να το δείξω µε διασκεδαστικό τρόπο ώστε να παρακινήσει τους θεατές να το δουν».

Στην ουσία το «South of the border» είναι µια ακόµη βιωµατική δουλειά του Στόουν. Το πρώτο µισό του έργου είναι µια α λα Μάικλ Μουρ συρραφή – όχι ιδιαιτέρως επιτυχηµένη – κλιπ από δελτία ειδήσεων αµερικανικών δικτύων που παρουσιάζουν τον Τσάβες σαν τον µπαµπούλα των ΗΠΑ, µε το ειδησεογραφικό τµήµα του δικτύου FΟΧ να τον αποκαλεί «µεγάλη απειλή, σαν τον Οσάµα Μπιν Λάντεν». Στο δεύτερο µέρος της ταινίας καταγράφεται η συνάντηση Στόουν – Τσάβες. «Τον συµπάθησα. Είναι εγκάρδιος και πολύ γενναιόδωρος. Και είναι σωµατώδης. Αν έµοιαζε στον Γούντι Αλεν θα τα πήγαινε πολύ καλύτερα µε τα µίντια. Νοµίζω πως ο κόσµος τον φοβάται από το επιβλητικό παρουσιαστικό του».

Στην προσπάθειά του να υπεραµυνθεί του έργου του, ο Στόουν αναφέρει πως ο Τσάβες στη συνάντησή τους τον προέτρεψε να µιλήσει «και µε τους άλλους προέδρους (σ.σ. της Λατινικής Αµερικής). Ετσι ξεκινήσαµε ένα ταξίδι. Μασήσαµε κόκα και µιλήσαµε για σοσιαλισµό µε τον Εβο Μοράλες της Βολιβίας, συναντήσαµε τον Λούλα ντα Σίλβα της Βραζιλίας, τον Φερνάντο Λούγκο της Παραγουάης, τον Ραφαέλ Κορία του Ισηµερινού και τον Ραούλ Κάστρο της Κούβας. Το αποτέλεσµα είναι ένα µικρό περίεργο πράγµα. Ποιο; Δεν είναι ντοκιµαντέρ», υποστηρίζει.

Οπως και να ‘χει, είναι µια µατιά στον Τσάβες και µια σύνοψη ενός µαζικού λαϊκού κινήµατος σε µία από τις ηπείρους του πλανήτη. «Δεν είµαι δηµοσιογράφος, σκηνοθέτης είµαι. Πήγα σε αυτές τις χώρες και εκµεταλλευόµενος την αναγνωρισιµότητά µου συνάντησα αυτούς τους ανθρώπους και τους αντιµετώπισα ως ίσος προς ίσον. Δεν ήµουν εχθρικός. Τους έδωσα χρόνο. Δεν γνωρίζουµε ούτε καν τα ονόµατά τους στις ΗΠΑ».

Το σίκουελ «Wall Street: Μoney never sleeps» ενέχει κάποιο µήνυµα για τον θεατή, όπως το πρώτο που έδειχνε τι µπορεί να πάθει κάποιος από την απληστία; «Είναι µια ευχάριστη, ψυχαγωγική ταινία. Και νοµίζω πως, όπως και η πρώτη, έτσι και η συνέχεια θέλει να περάσει ένα ηθικό µήνυµα: ότι υπάρχουν αξίες πιο σηµαντικές από το χρήµα».

ΙΝFΟ

Η ταινία «Wall Street: Μoney never sleeps» θα προβληθεί τον Οκτώβριο στους ελληνικούς κινηµατογράφους. Για το ντοκιµαντέρ «South of the border» δεν έχει οριστεί ηµεροµηνία προβολής.

Κάστρο και αµερικανική ιστορία

Αλλοι συνοµήλικοί του καταστρώνουν σχέδια για το πού θα παίζουν γκολφ ως συνταξιούχοι. Ο 63χρονος Ολιβερ Στόουν όµως µοιάζει να είναι περισσότερο αφοσιωµένος από κάθε άλλη φορά σε αυτό που κάνει. Από κάθε άποψη, πολιτική και εργασιακή. Στο στρατηγείο του, ο µοντέρ τον περιµένει υποµονετικά για να συνεχίσουν το µοντάζ στην τηλεσειρά «Secret history of Αmerica». Στα σκαριά έχει ένα άλλο ντοκιµαντέρ για τον Φιντέλ Κάστρο, µε το οποίο θα ολοκληρώσει, µαζί µε τα «Commandante» και «South of the border», την τριλογία του. Και, βεβαίως, πρέπει να πάρει την πτήση για Λονδίνο όχι τόσο για να παραβρεθεί στην επίσηµη προβολή του ντοκιµαντέρ (που έχει ήδη πυροδοτήσει αντιδράσεις στις ΗΠΑ), αλλά για να αντιµετωπίσει την αναταραχή που θα προκαλέσει και εκεί. Αλλωστε είναι µπαρουτοκαπνισµένος…