Απόν το τραγικό ρίγος

ΤΟ ΕΡΓΟ. Λοιμός πλήττει την Θήβα. Βασιλιάς της, ο Οιδίπους. Κάποτε, αυτός, ένας ξένος, γιος, όπως νόμιζε, της Μερόπης και του Πόλυβου, βασιλιά της Κορίνθου- απ΄ όπου είχε φύγει όταν χρησμός τον προειδοποίησε πως θα σκοτώσει τον πατέρα του και θα γίνει αιμομίκτης με τη μάνα του- έσωσε την πόλη από την κατάρα της Σφίγγας, αναγορεύτηκε βασιλιάς της, μια και ο θρόνος της χήρευε μετά το φόνο του βασιλιά της Λάιου και παντρεύτηκε τη χήρα του Ιοκάστη με την οποία έχουν κάνει τέσσερα παιδιά. Χρησμός από τους Δελφούς προειδοποιεί πως η πόλη θα απαλλαγεί μόνον αν βρεθεί ο δολοφόνος του Λάιου. Ο μάντης Τειρεσίας πιεζόμενος από τον Οιδίποδα θα του αποκαλύψει πως ο φονιάς που ψάχνει είναι ο ίδιος ο Οιδίπους. Η Ιοκάστη με τη μαρτυρία της θα τον κάνει να θυμηθεί πως πριν φτάσει στην Θήβα, κάτω από τις συνθήκες που η βασίλισσα περιγράφει, ύστερα από καβγά, είχε σκοτώσει στο δρόμο έναν γέροντα. Που, προφανώς, ήταν ο Λάιος. Ταυτόχρονα του αποκαλύπτει πως με τον Λάιο γέννησε ένα γιο που, επειδή ο χρησμός είχε προφητεύσει πως κάποτε θα σκοτώσει τον πατέρα του, τον έδωσαν, βρέφος ακόμα, σ΄ ένα δούλο να τον παρατήσει στον Κιθαιρώνα. Ενας κορίνθιος βοσκός που φέρνει την είδηση ότι ο Πόλυβος πέθανε και ένας βοσκός άλλοτε θεράπων του Λάιου, εκείνος που του είχαν παραδώσει το μωρό, θα διασταυρώσουν τις μαρτυρίες του αποκαλύπτοντας πως το παιδί δεν ήταν παρά ο Οιδίπους που γλίτωσε και τον υιοθέτησε ο άτεκνος Πόλυβος. Ο Οιδίπους τώρα Ξέρει: όπως ο Απόλλων προφήτευσε έχει σκοτώσει τον πατέρα του και έγινε αιμομίκτης. Δεν τους μένει παρά στην Ιοκάστη να κρεμαστεί, στον Οιδίποδα να βγάλει τα μάτια του και να ζητήσει από τον Κρέοντα που αναλαμβάνει την εξουσία να τον εξορίσει. Ο «Οιδίπους τύραννος» του Σοφοκλή (429- 425 π.Χ.) είναι το τελειότερο, ίσως, δημιούργημα του αρχαίου ελληνικού δράματος.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος αντιμετώπισε το έργο όπως αναμενόταν: με σεβασμό. Οργάνωσε μια σφιχτή, γρήγορη παράσταση, με εξπρεσιονιστικό άρωμα- σκιές, ερμηνείες…- που άφησε την καθαρή μετάφραση του Κ. Χ. Μύρη να ακουστεί καθαρά. Ολα όμως θύμιζαν δεκαετία του ΄80- σαν όλα να τα είχα ξαναδεί: η σκηνογραφική λύση του Γιώργου Πάτσα με το πατάρι που αποσυναρμολογείται, τα «ορύγματα», οι καρέκλες που ο Χορός ανεβοκατεβάζει στο πατάρι, τα βαμμένα λευκά πρόσωπα, οι μνήμες από το ιαπωνικό θέατρο, το μπεζ που κυριαρχεί… Οσο για τα πλαστικά αδιάβροχα που καλύπτουν όλα τα κοστούμια του Γιώργου Πάτσα ενώ δεν με έπεισαν πως συμβολίζουν το μίασμα, τα βρήκα επιπλέον να αλλοιώνουν επικίνδυνα τις φιγούρες. Οι μουσικές του Γιάννη Αναστασόπουλου, χορταστικές και πολύ «κινηματογραφικές», στο σασπένς μάλλον του «Ψυχώ» με παρέπεμπαν παρά στο υπαρξιακό του «Οιδίποδος». Πιστεύω επίσης πως ο πολύ καλά δουλεμένος φωνητικά Χορός είχε ανάγκη χορογράφου που να φροντίσει γενικά και την κίνηση της παράστασης- αμήχανες πτώσεις στα «ορύγματα» κ.λπ. Ομολογώ και αμαρτίαν ουκ έχω: το τραγικό ρίγος δεν το ένιωσα.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Από τους μικρότερους ρόλους βρήκα κάπως αδύναμο τον καλό ηθοποιό Σωτήρη Τσακομίδη, ικανοποιητικό τον Νικόλα Παπαγιάννη και πιο πειστικό, παρά τη νεαρή ηλικία του, τον Κωνσταντίνο Ανταλόπουλο. Αψογος Εξάγγελος ο Θανάσης Κουρλαμπάς- όλο και συχνότερα δίνει δείγματα ωριμότητας. Ηθοποιός με κύρος ο Νίκος Αρβανίτης έφτασε τον Κρέοντα ώς εκεί που του επέτρεψε η σκηνοθεσία. Ο Μάνος Βακούσης, πολύ εύπλαστος ηθοποιός, έχει όμως μια τάση στην υπερβολή που εδώ φάνηκε περισσότερο. Σωστή Ιοκάστη η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη υπάκουσε στον εξπρεσιονισμό που της ζητήθηκε. Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης έχει ικανότητες αλλά ίσως όχι ακόμα την ωριμότητα για τον ρόλο. Είναι σωστός εκφραστικά και τεχνικά αλλά μου άφησε μία αίσθηση μάλλον καλού μαθητή παρά τραγικού ρίγους.

info

Η παράσταση, συμπαραγωγή του «Αμφι- Θεάτρου» και του «Culture Factory» περιοδεύει. Απόψε Φίλιπποι (Αρχαίο Θέατρο). 19/7 Πάτρα (Αρχαίο Ωδείο). 20/7 Ηλιδα (Θέατρο Αρχαίας Ηλιδας). 21/7 Σπάρτη (Σαϊνοπούλειο Αμφιθέατρο). 23/7 Γιάννινα (Υπαίθριο Θέατρο ΕΗΜ)
24/7 Δελφοί (θέατρο «Φρύνιχος»).

Εν ολίγοις.

Ούτε κρύο, ούτε ζέστη. Και μια αίσθηση d j vu.