Να «τιθασεύσουμε το θηρίο»

Το συμπέρασμα του βιβλίου – που βγαίνει, νομίζω, αβίαστα- είναι ότι η στροφή του 1999 δεν συνιστούσε αλλαγή «γραμμής», από τον γνωστό ως «ρεαλισμό» προς τον φιλελευθερισμό/πλουραλισμό στις Διεθνείς Σχέσεις, αλλά απλώς μία πιο αποτελεσματική εκδοχή της παλιάς ρεαλιστικής λογικής (αποτροπή της Τουρκίας και τα συναφή). Η Ελλάδα και η εξωτερική πολιτική της κατά την περίοδο 1999-2004 παρέμεινε στην ουσία προσδεμένη στις γνωστές αγκυλώσεις περί «εξ ανατολών κινδύνου». Ο ίδιος ο συγγραφέας δεν φαίνεται να αμφισβητεί την «τουρκική απειλή» και έτσι δεν στέκεται κριτικά στο σκεπτικό της όλης στροφής Σημίτη. Επικροτεί τη στροφή όπως έλαβε χώρα, στη λογική, θα έλεγα, του να «τιθασεύσουμε το θηρίο», να το κάνουμε «κατοικίδιο» (κοινωνικοποίηση). Το σημείο αυτό αποτελεί και την αχίλλειο πτέρνα τής κατά τα άλλα αξιόλογης αυτής μελέτης.

Αίσθηση κινδύνου
Επισημαίνω ότι η Τουρκία δεν θεωρεί ότι απειλεί την Ελλάδα, αλλά αντιθέτως ότι η Ελλάδα την απειλεί (Αιγαίο «ελληνική λίμνη», αναζωπύρωση της Μεγάλης Ιδέας, «Κύπρος ελληνική» κ.λπ.).

Η ελληνοτουρκική αντιπαλότητα δεν οφείλεται, όπως υπαινίσσεται ο Π. Τσάκωνας, στους απειλητικούς- επεκτατικούς Τούρκους και στην ανικανότητα της Ελλάδας πριν από το 1999 ή μετά το 2004 να τιθασεύσουν την Αγκυρα με στρατηγικές κοινωνικοποίησης, αλλά στην ειλικρινή – αν και εσφαλμένη- αίσθηση κινδύνου και απειλής της Ελλάδας από την Τουρκία και τανάπαλιν. Αίσθηση που έχει ως αποτέλεσμα και οι δύο πλευρές να φαντάζουν – ενίοτε και να είναι- εχθρικές απέναντι στην άλλη πλευρά, κάτι που με τη σειρά του ερμηνεύεται και από τις δύο πλευρές ως «μεγάλη απειλή».