Παγκόσμιο Χωριό

Το απόλυτο είδωλο

Η ΕΛΕΝΗ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ από τη βιβλιοθήκη του παραθαλάσσιου σπιτιού της και αρχίζει την αφήγηση της τραγωδίας. Χαμηλόφωνα και με τρόπο συγκρατημένο, όπως ταιριάζει σε «ένα πουκάμισο αδειανό». Είναι η αληθινή Ελένη που ζει στο νησάκι Φάρος της Αιγύπτου τα τελευταία 17 χρόνια. Ο Μενέλαος έχει μαζί του ένα είδωλο που κατασκεύασε η θεά Ηρα. Από ένα σημείο και μετά, τις δύο ιστορίες αναλαμβάνει να «φωτίσει» ο Χορός: μια παρέα από νεαρά κορίτσια που διαβάζουν την τραγωδία του Ευριπίδη σε μια ολόφωτη βιβλιοθήκη, ακριβώς στο σύνορο με τη Μεσόγειο. Είναι οι πηγές του μύθου: ο μυστηριώδης ωκεανός της αφήγησης δίπλα στην πραγματική θάλασσα του πολέμου και της περιπλάνησης. Χωρίς αυτές η Ελένη θα είχε χαθεί προ πολλού ως ανάμνηση. Χωρίς αυτές η προσπάθεια του σκηνοθέτη Λικ Μποντί δεν θα είχε κανένα νόημα στο Festwochen της Βιέννης. Ο ευρηματικός Ελβετός- με Μπέκετ, Σαίξπηρ και Ιψεν στις περγαμηνές του- ανέβασε μία νέα εκδοχή της τραγωδίας, σε μετάφραση του Πέτερ Χάντκε, όπου το σκηνικό έχει ρόλο δίπλα στους υπόλοιπους πρωταγωνιστές. Αυτό που μένει στο τέλος είναι η εντύπωση μιας ανάγνωσης και το ανυπόμονο γύρισμα των σελίδων ενός συγκινητικού μύθου.


Ταξίδι Αμστερνταμ ή Βερολίνο

ΤΟ ΚΟΜΙΚΣ «ΕΥΡΩΠΗ 2009 Μ.Χ» είναι ένα είδος ταξιδιωτικού ημερολογίου που βγάζει στη σέντρα τα πάσης φύσεως στερεότυπα που επιφυλάσσουν ο ένας Ευρωπαίος για τον άλλον. Δημιουργοί του είναι οι σικελοί σκιτσογράφοι Kanjano & Ferro (kanjano.org), που γύρισαν τη μισή Ευρώπη με βανάκι αντιμετωπίζοντας απανωτές εκπλήξεις. Στη γαλλική Αρλ σήκωσαν τα χέρια ψηλά μπροστά στα τουριστικά κλισέ για τα «σημεία από τα οποία πέρασε ο Βαν Γκογκ» και τα ψευτοθρησκευτικά σουβενίρ. Στο Μπιλμπάο πήραν μέρος σε μια γιορτή της ΕΤΑ, χωρίς κανείς να μιλάει για τις βομβιστικές επιθέσεις της οργάνωσης. «Κάτι σαν τη δική μας ομερτά» λένε οι ίδιοι.


Μια ζωή μέσα στους δρόμους

«ΕΡΩΤΕΥΤΗΚΑ ταυτόχρονα τον Καρτιέ Μπρεσόν και μια κοπέλα που είχε το βιβλίο του, την “Αποφασιστική στιγμή”. Ηθελα να βγάλω φωτογραφίες σαν τις δικές του, που να της αρέσουν, αλλά εκείνη ερωτεύθηκε τον καθηγητή των Αγγλικών και εγώ έμεινα με τον Μπρεσόν». Ο μεγαλύτερος εν ζωή αμερικανός φωτογράφος, Μπρους Ντέιβιντσον, έχει να θυμηθεί- και να θυμίσει- πολλά λυρικά στιγμιότυπα από πενήντα χρόνια δημιουργίας. Ειδικά τώρα που ο φημισμένος γερμανικός οίκος Steidl κυκλοφορεί μια τρίτομη ανασκόπηση του έργου του με τίτλο «Οutside/Ιnside». Για την περίσταση, ο ίδιος τύπωσε 800 φωτογραφίες- ανάμεσά τους και αδημοσίευτες- από τα αγαπημένα μοτίβα του παρελθόντος: τα περιφερόμενα τσίρκα, τις συμμορίες του Μπρούκλιν, τις κατοικίες του Ανατολικού Χάρλεμ, τις εβραϊκές καφετέριες, το κίνημα ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις και τον υπόγειο σιδηρόδρομο της Νέας Υόρκης.
Καλειδοσκόπιο

Η ΙΕΡΕΙΑ ΤΟΥ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ που ζητάει να διαβάσει τη νεκρολογία της. Ο παροπλισμένος αρθρογράφος που χάνει τη δουλειά του και (ξανα)βρίσκει τον γιο του. Ο κύβος του Ρούμπικ ως συναισθηματικό αρχείο. Το τυπογραφικό λάθος «Sadism Ηusein», που κανείς δεν θέλει να διορθώσει. Στο «Ιmperfectionists» του Τομ Ράχμαν οι ήρωες εργάζονται σε μια μικρή εφημερίδα της Ρώμης. Η αφήγηση είναι ένα καλειδοσκόπιο με 11 κεφάλαια. Ακούγεται πολύπλοκο, αλλά είναι συναρπαστικό.


Η ατάκα

«Το πιο δυνατό μου όνειρο είναι να διαβάσω κάποτε σωστά, καθώς υποφέρω από δυσλεξία και απώλεια συγκέντρωσης. Γι΄ αυτό λατρεύω τα βιβλία- ειδικά τις πρώτες εκδόσεις του Ντίκενς και του Σαίξπηρ που έχω σπίτι. Αν και δεν θα καταφέρω να τις διαβάσω όλες». Ο Οζι Οζμπορν για την επένδυση μιας ζωής
Οι ζωές των άλλων

ΠΡΟΦΑΝΩΣ και δεν θα ξαναπατήσει το πόδι του στο Γκλάστονμπερι ο Βrendan Ο΄Νeill, ύστερα από το σχόλιό του στον Spectator: «Οι περισσότεροι όταν ακούν τη λέξη Γκλάστονμπερι σκέφτονται λάσπη, ναρκωτικά, μεθύσια, ελεύθερο σεξ, τσιγαριλίκια και πολύ χαβαλέ. Αυτό για τη λάσπη είναι σωστό. Αλλά η χίπικη διάθεση της αυτοαναζήτησης απέχει έτη φωτός από την αλήθεια.

Το φεστιβάλ έχει καταντήσει μία οργανωμένη συγκέντρωση μαζοχιστών της μεσαίας τάξης που επί τρεις ημέρες ανέχονται τις εντολές της αστυνομίας. Θυμίζει μάλλον ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης της αντικουλτούρας, με κυκλώματα εσωτερικής παρακολούθησης και “πύργους επιτήρησης” (δικός τους ο όρος, όχι δικός μου)».

Ο ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΑΪΚΛ ΚΙΜΕΛΜΑΝ «ψήθηκε» με την αυτοβιογραφία του Αντρέ Αγκάσι «Οpen» και ειδικά με την εικόνα αυτογνωσίας και ρητορικής δεινότητας που κρυβόταν πίσω από την εκκεντρική χαίτη του (κάπου στα eighties). Μεταφέρει λοιπόν το credo του τενίστα στην κριτική του για το Νew Υork Review of Βooks: «Δεν ήμουν ποτέ αλήτης, όπως δεν είμαι τώρα παράγοντας… Εζησα όπως τα υπόλοιπα παιδιά: δεν ήξερα ποιος ήμουν και επαναστατούσα κάθε φορά που με κατσάδιαζαν οι μεγάλοι. Αυτό που βλέπουν κάποιοι σήμερα, καλώς ή κακώς, είναι η αυθεντική εικόνα. Δεν άλλαξα ίματζ, το ανακάλυψα».