Επιφυλλίδα

Το Ισραήλ και η πυξίδα της ευαισθησίας
Του Κωστή Παπα- ϊωάννου , www.antiphono. wordpress.com

Η φονική βία των κοµάντος και οι καταγγελίες για βίαιη µεταχείριση των συλληφθέντων προκάλεσαν διεθνή θυµό που επιτάθηκε από τις ασόβαρες δικαιολογίες των ισραηλινών αρχών. Εδώ και καιρό, η ερµηνεία των αντιδράσεων του Ισραήλ ξεφεύγει από το πεδίο της πολιτικής επιστήµης. Ο φόβος του γίνεται όλο και φονικότερος. Οπως έγραψε ο Εyad Sarraj (πρόεδρος του Προγράµµατος Πνευµατικής Υγείας Κοινότητας της Γάζας, ιδρυτής της Διεθνούς Καµπάνιας για τον Τερµατισµό της Πολιορκίας): «Η καταφυγή στην ωµή βία είναι έκφραση φόβου. Ως ψυχολόγος και κάτοικος της Γάζας, καταλαβαίνω τη χρήση ισχύος από το Ισραήλ ως σύµπτωµα δοµικής παθολογίας. Καταφεύγει στη µέγιστη βία ως µορφή εκφοβισµού. Οµως αυτή είναι η επιλογή του αδύναµου. Είναι πιθανό ότι µέσω των πράξεών του σφίγγει τη δική του θηλιά». (Τhe Νational, 1/6). Ως αποτέλεσµα της ίδιας ψυχοπαθολογίας, µειώνονται οι φωνές τηςλ [-3560ογικής εντός του Ισραήλ. Η κοινωνία ανέχεται ή στηρίζει την παράνοια. Θεάται το κράτος να επιβάλλει συλλογική τιµωρία στους κατοίκους της Γάζας, να οδεύει προς την κατασκευή ενός νέου απαρτχάιντ, να βυθίζεται στην καταστροφική δίνη µιας αυτοεκπληρούµενης προφητείας.

Λίγοι θα διαφωνήσουν σε αυτά. Τα δύσκολα είναι άλλα και αφορούν εµάς. Η δυτική κοινή γνώµη απορρίπτει επιτέλους την ανεκτικότητα της πολιτικής τάξης έναντι του Ισραήλ, πράγµα εξαιρετικά θετικό. Οµως, η απόρριψη αυτή δεν πρέπει να απενοχοποιήσει τις θεωρίες συλλογικής ευθύνης που κυριαρχούν στις αραβικές χώρες και τροφοδοτούν την ισραηλινή τυφλότητα. Οι θεωρίες αυτές ευδοκιµούν και σε εµάς και πρέπει να µας βρίσκουν ασυµβίβαστα αντίθετους. Σε αυτές φωλιάζει ο αντισηµιτισµός που διακρίνουµε σε ορισµένους φορείς αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους.

Από την άλλη, δεν είναι κάθε κριτική κατά του Ισραήλ προϊόν αντισηµιτισµού. Αυτό το σόφισµα έχει προ πολλού εκµετρήσει τον βίο και εκτίθενται όσοι το διακινούν. Εντέλει, η τραγωδία της Μέσης Ανατολής είναι ότι εκεί πηγάζουν και αλληλοτροφοδοτούνται οι δύο παράλληλες διαδικασίες αυτοθυµατοποίησης Εβραίων και Μουσουλµάνων.

Στο Ισραήλ δοκιµάζεται η έννοια της αντικειµενικότητας που δεν περιορίζεται, όπως κάποιοι νοµίζουν, στην ισόρροπη δηµοσίευση ανακοινώσεων των εµπλεκόµενων µερών. Αυτή είναι µια εν ολίγοις µηχανιστική εκ του ασφαλούς διαδικασία που κουτσά στραβά βοήθησε το ανθρωπιστικό κίνηµα να τα βγάλει πέρα κατά τον Ψυχρό Πόλεµο. Σήµερα, περισσότερο από ποτέ, αντικειµενικότητα είναι η ανυποχώρητη επίκληση και εφαρµογή των ίδιων αρχών σε κάθε περίπτωση.

Δεν αρκεί λοιπόν η γενικόλογη τήρηση ίσων αποστάσεων. Χρειάζεται διαρκής, βασανιστική έρευνα των γεγονότων και αµφισβήτηση κάθε «αυτονόητης αλήθειας». Η αντικειµενικότητα δεν αποκλείει την υποστήριξη της µιας πλευράς µε όρους και για λόγους ανθρωπιστικούς και αυτό πρέπει να γίνεται µε θάρρος και παρρησία. Πρέπει όµως να συνοδεύεται από εκείνη την κριτική αλληλεγγύη που απορρίπτει τις µεταφυσικές, µισαλλόδοξες αντιλήψεις περί αιώνιου καλού και κακού. Πρέπει δηλαδή να είµαστε πολύ αυστηροί µε όποιους υποστηρίζουµε. Και πάνω απ’ όλα, δεν νοείται ανθρωπισµός α λα καρτ προς οµόδοξους µόνο, προς ανατολικούς µόνο, προς αντιαµερικανούς µόνο. Για τον ίδιο λόγο που δεν νοείται ανθρωπισµός υπό προϋποθέσεις, όπως η αποκήρυξη της τροµοκρατίας που η Δύση ζητά από τους Παλαιστίνιους.

Η βία κατά του στολίσκου δικαιώνει την ιδιαίτερη ευαισθησία µας απέναντι στους πολύπαθους αµάχους της Γάζας. Ας µη θεωρήσουµε όµως ότι δικαιώνει ες αεί οποιαδήποτε επιλεκτική πυξίδα στους στολίσκους της ευαισθησίας µας.

§ Ο [-1569 Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου