Το έθνος ως έννοια νεωτερική
Ο Ναπολέων, μυθοποιημένος στην ταινία του Αμπέλ Γκανς με τα χαρακτηριστικά του Αλμπέρ Ντιεντονέ. Οι αυταπάτες που σκόρπισαν οι στρατιές του Ναπολέοντα στην Ιταλία υπήρξαν καταλυτικές για την προώθηση της εθνικής συνειδητοποίησης και σ΄ αυτό το κλίμα διαμορφώθηκε η προσωπικότητα του Κάλβου
Ιστορικός που ειδικεύεται στον 18ο και 19ο αιώνα και υπεύθυνος εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη, ο Δημήτρης Αρβανιτάκης έχει επίγνωση του ότι η έννοια «έθνος» που σκαλίζει στη μελέτη του, «καίει» και γίνεται σήμερα αντικείμενο πολλαπλής καπηλείας.
Ξέρει επίσης τη σχετική διαμάχη των ιστορικών, όπως ξέρει και ότι ο Κάλβος είναι ο αγαπημένος ποιητής της Αριστεράς. Η ανάγνωσή του δεν είναι εθνοκεντρική ούτε μεταμοντέρνα («Το έθνος» δεν είναι παρά μια αφήγηση).
Ομως, όπως μού έλεγε, «μπορεί η ιστορία του έθνους να τελείωσε, ωστόσο υπήρξε μια περίοδος που το ιστορικό έθνος γεννήθηκε, συνέπαιρνε κοινωνίες και διανοούμενους – ήταν το νεωτερικό στοιχείο. Δεν με ενδιαφέρει λοιπόν να καταδικάσω την έννοια επειδή ενδεχομένως φορτώθηκε με ψέματα, με εγκλήματα, με εθνοκαθάρσεις, άλλωστε δεν θεωρώ σωστή την εκ των υστέρων κριτική. Εγώ εστιάζω στην εποχή της ανόδου της και στον μηχανισμό της και με νοιάζει να συλλάβω τον τρόπο της ιστορικοποίησής της.











