Ηρεμη δύναμη των Σποράδων

Χαμηλού προφίλ και ήρεμη, με τη μικρή ευγενική κοινωνία να παραπέμπει σε κατάφυτο χωριό που «απλώς» έχει γύρω του θάλασσα. Ομως είναι και εναλλακτική με πλούσιο περιβάλλον και καταφύγιο απειλουμένων ειδών,
το οποίο έχει επηρεάσει τόσο τους κατοίκους του, που ζουν στο γαλήνιο ρυθμό του
Αν δεν ξέρεις για την Αλόννησο, μόλις το πλοίο προσεγγίσει το λιμάνι του νησιού, αμέσως σου δημιουργείται η απορία: «Μήπως έχασα το λιμάνι; Ή μήπως πήρα λάθος πλοίο;». Τα πυκνά πεύκα, χαρακτηριστικό των Βόρειων Σποράδων, υπάρχουν. Τα γαλαζοπράσινα νερά επίσης πιστά στο ραντεβού τους. Ομως τα σύγχρονα, πολυώροφα κτίρια που κάποια μάλιστα μοιάζουν να ισορροπούν στην άκρη των απότομων πλαγιών, είναι αυτά που δεν ταιριάζουν απόλυτα με το περιβάλλον. Υπάρχει όμως λόγος και μάλιστα σοβαρός που αυτή είναι η πρώτη εικόνα του νησιού. Πρόκειται για το λιμάνι και πρωτεύουσα της Αλοννήσου, το Πατητήρι, που πήρε το όνομά του από τα πατητήρια των σταφυλιών που υπήρχαν εδώ, αφού σε άλλες εποχές η κύρια απασχόληση των κατοίκων ήταν η παραγωγή κρασιού. Ο οικισμός είναι νέος καθώς ουσιαστικά δημιουργήθηκε το 1965 όταν οι κάτοικοι της Χώρας ύστερα από τον σεισμό εκείνης της χρονιάς, αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν και να μεταφερθούν εδώ.

Το νησί ονομάστηκε Αλόννησος το 1836 αλλά κατά την αρχαιότητα ήταν γνωστό ως Ικος, ενώ κατά τον 16ο αι. αναφέρεται ως Λιαδρόμια ή Χιλιαδρόμια. Το Παλιό Χωριό ή Χώρα είναι χτισμένο ψηλά, στην κορυφή ενός λόφου σε υψόμετρο 255. Η επιλογή δεν έγινε τυχαία καθώς από την αρχαιότητα το νησί υπέφερε από τους πειρατές κάτι που ανάγκασε τους κατοίκους να ανέβουν ψηλά, σε σημείο με στοιχεία φυσικής οχύρωσης. Ακριβείς πληροφορίες για το πότε χτίστηκε το Κάστρο και ο οικισμός δεν υπάρχουν αλλά οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι αυτό έγινε κατά την ενετική περίοδο πάνω σε βυζαντινά ερείπια. Τα σπίτια είναι το ένα δίπλα στο άλλο, χτισμένα πολύ κοντά μεταξύ τους, σχηματίζοντας τείχος το οποίο αποτελούσε την οχυρωματική προστασία της πόλης. Ο οικισμός είχε 74 σπίτια ενώ από το 1735 άρχισαν να χτίζονται σπίτια και έξω από το «τοιχόκαστρο» του οποίου η βόρεια και η δυτική πλευρά ήταν ισχυρότερες λόγω των απότομων γκρεμών. Με τα πόδια θα χωθείτε στα στενά σοκάκια όπου θα συναντήσετε την εκκλησία του Χριστού του 17ου αι. ενώ σε λίγο τα λιθόστρωτα σκαλιά θα σας οδηγήσουν στην πλατεία Ηρώων και την κατεστραμμένη είσοδο του Κάστρου, την Παλιόπορτα. Το επικλινές του εδάφους επιβάλλει τα σκαλάκια μεταξύ των σπιτιών και όσο εσείς θα χώνεστε στα σοκάκια- που είναι τόσο στενά που σε κάποια σημεία θα μπορείτε να ακουμπάτε τους τείχους των αντικρυστών σπιτιών- τόσο θα νιώθετε τη δύναμη και την ένταση της ιστορίας αυτού του ταραγμένου τόπου. Ομως τα μαγαζάκια και οι ταβερνούλες αλλά κυρίως η εντυπωσιακή θέα, ειδικά από τη δυτική πλευρά, θα σας ηρεμήσει και ίσως ζηλέψετε αυτούς που έχουν καταφέρει να ζουν τόσο μακριά αλλά και τόσο κοντά, μόλις 3 χιλιόμετρα από το εμπορικό κέντρο του νησιού, το Πατητήρι.