Πάμε θέατρο

Σκληρή Ελεγεία
, Ο Γιώργος Δ.Κ. Σαρηγιάννης , προτείνει και αντιπροτείνει , gsarigiannis@dolnet.gr

Το έργο. Ενα νησί. Και βαθιά, στην πιο σκοτεινή κοιλάδα του, ριζωµένο ένα αρχαίο κάστρο. Ερειπωµένο, ερεβώδες και λαβυρινθώδες. Στον πιο ψηλό πύργο του ζει η τρελή γριά βασίλισσα – ένα τέρας σχεδόν αόρατο. Που θέλει την εξουσία για πάντα. Για την κόρη της δεν µαθαίνουµε τίποτα. Ο γαµπρός της έχει πεθάνει. Και οι δυο γιοι τους έχουν χαθεί από προσώπου γης. Η βασίλισσα φαίνεται να ευθύνεται γι’ αυτό. Στο παλάτι ζουν οι δυο εγγονές της, η Ιγκρέν και η Μπελανζέρ, που έχουν φυγαδεύσει από το νησί τον τρίτο αδελφό τους, τον µικρούλη Τενταζίλ, για να τον γλιτώσουν από τα χέρια της.

Το παιδί, οι άνθρωποι της βασίλισσας που επιβουλεύεται τη ζωή του, το γυρίζουν πίσω. Παρά τη θέλησή του. Κουρασµένο και ανήµπορο. Οι δυο αδελφές του και ο ανήµπορος πια γέρος παιδαγωγός τους, ο Αγκλοβάλ, προσπαθούν να το προστατέψουν. Η βασίλισσα στέλνει τρεις υπηρέτριές της να το αρπάξουν και να της το φέρουν για να το ξεπαστρέψει. Η πρώτη τους απόπειρα πάει στον βρόντο. Αλλά η δεύτερη, όταν οι τρεις φύλακες – άγγελοι του Τενταζίλ, αποκαµωµένοι, κοιµούνται, πετυχαίνει. Το παιδί τροµαγµένο καλεί σε βοήθεια κι αν η Μπελανζέρ πέφτει λιπόθυµη, η Ιγκρέν τρέχει πίσω τους. Ανεβαίνει σκαλιά και σκαλιά και σκαλιά του πύργου για να βρεθεί µπροστά σε µια κλειστή, βαριά, σιδερένια πόρτα. Ο Τενταζίλ βρίσκεται πίσω της και καλεί σε βοήθεια βλέποντας την αδυσώπητη «αόρατη» βασίλισσα να πλησιάζει εναντίον του. Η Ιγκρέν φωνάζει, ουρλιάζει, παρακαλεί, ικετεύει για έλεος, βρίζει… Εις µάτην. Τίποτα. Ελεος δεν υπάρχει. Η πόρτα έχει κλείσει οριστικά. Πίσω της ακούγεται ο γδούπος από ένα κορµάκι που πέφτει.

«Ο θάνατος του Τενταζίλ» είναι το ένα από τα σύντοµα «Τρία µικρά δράµατα για µαριονέτες» (1894) του βέλγου συµβολιστή Μορίς Μέτερλινκ. Ο οποίος επέλεξε τη φόρµα του µεσαιωνικού παραµυθιού παραπέµποντας στον κύκλο των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης και του Βασιλιά Αρθούρου αλλά και µε σαφείς αναφορές στους Ατρείδες (Ορέστης / Τενταζίλ, Ιγρέν / Ηλέκτρα, Μπελανζέρ / Χρυσόθεµις, Βασίλισσα / Κλυταιµνήστρα, Παιδαγωγός…). Ενα σκοτεινό συµβολικό παραµύθι είναι το έργο. Μια ελεγεία θανάτου. Κάτι σαν την µπεργκµανική «Εβδοµη σφραγίδα». Η ανελέητη βασίλισσα που αρπάζει και σκοτώνει το αγοράκι δεν είναι παρά ο ίδιος ο θάνατος. Και ο αγώνας και ο θρήνος των αγαπηµένων του, ο τρόµος και η απόγνωσή τους µπροστά στο αναπόδραστο. Που γίνεται ανυπόφορα σκληρό όταν ο απερχόµενος δεν είναι παρά ένα παιδί. Χωρίς δράση, χωρίς χαρακτήρες, µε πρωταγωνιστή έναν έξοχο ποιητικό λόγο, το έργο µοιάζει, βέβαια, στενά δεµένο µε την εποχή του και µε την ξεπερασµένη σχολή του συµβολισµού.

Η παράσταση. Ενα τέτοιο κείµενο χρειάζεται να βρει τον σκηνοθέτη του για να µπορέσει να σταθεί σήµερα. Το συγκεκριµένο τον βρήκε στο πρόσωπο του Δαµιανού Κωνσταντινίδη. Ο οποίος µετέφρασε ο ίδιος µε γλωσσικό κύρος το κείµενο, επέλεξε έναν µικρό αλλά ιδεώδη για την ατµόσφαιρά του έργου χώρο και το ανέβασε αναδεικνύοντας τα προτερήµατά του και µετατρέποντας τα ελαττώµατά του σε προτερήµατα. Μια παράσταση σφιχτή, εύρυθµη, πηχτά γκρίζα όσο γκρίζος είναι ο τρόµος, γεµάτη ενέργεια, µε εξαιρετική κλιµάκωση µέχρι την κορύφωση του τέλους.

Αποφασιστική η συµβολή του Απόστολου Αποστολίδη που διαµόρφωσε τον χώρο σκηνογραφικά και σχεδίασε τα κοστούµια – µια συµφωνία σε γκρίζο και µαύρο – και της Ελίζας Αλεξανδροπούλου (οµάδα beforelight) που σχεδίασε τους φωτισµούς αλλά και του Κωστή Βοζίκη (µουσική) και της Εφης Δρόσου (κίνηση). Η Ελλη Μερκούρη, η Αννη Ντουµούζη, η Καλλιόπη Σίµου, η Μαρίνα Χατζηιωάννου και ο Γιώργος Κρήτος – ο πιο αδύναµος – εξυπηρετούν την παράσταση µε επάρκεια. Θα ξεχωρίσω τη Δέσποινα Παπάζογλου. Με την Ιγκρέν της αποδεικνύει ότι οι δυνατότητές της – φωνή, κίνηση, µέγεθος, στέρεος λόγος, εκφραστικότητα, διείσδυση στον ρόλο, αναγεννησιακή εµφάνιση… – µπορούν να στηρίξουν και ρόλους πέραν των γνώριµων ρεαλιστικών και ψυχολογικών απαιτήσεων. Εξοχη!

Εν ολίγοις

Μια πολύ ενδιαφέρουσα παράσταση ενός ιδιαίτερου έργου.

info

«Ο θάνατος του Τενταζίλ»

στο θέατρο

«Βαφείο / Λάκης Καραλής» – Β’ Σκηνή

(Αγίου Ορους 16 – Κωνσταντινουπόλεως 115, τηλ.
210 3425637).
Μέχρι 1 Ιουνίου.

Προσκήνιο

Τα απολύτως πολιτικά µονόπρακτα του Πίντερ «Η νέα παγκόσµια τάξη πραγµάτων», «Ενα ακόµα και φύγαµε» και «Συνέντευξη Τύπου» ένωσε µε επιτυχία εις παράστασιν µίαν ο νεαρός σκηνοθέτης Πάρις Ερωτοκρίτου. Παράσταση στενά δεµένη µε τον υποβλητικά διαµορφωµένο (ΑΚΑ LΑΒ Αrchitects) χώρο όπου παρουσιάζεται (Ιδρυµα Κακογιάννη / Β’ Υπόγειο Γκαράζ).

«Ψυχρή», µεταλλική ατµόσφαιρα, ικανοί έως αποτελεσµατικότατοι ηθοποιοί – Δρόσος Σκώτης, Δηµήτρης Αγοράς, Νίκος Καραπάνος, Γιώργος Ζιόβας, Τάνια Παλαιολόγου, Δηµήτρης Κανέλλος… –, κάποια λάθη – στις δηµοσιογραφικές ερωτήσεις –, κάποια προβλήµατα ήχου, βρήκα ικανοποιητικό πάντως το τελικό αποτέλεσµα.

Ενα πρώτο, «υστερικό» µέρος και ένα δεύτερο άµεσο και ανθρώπινο που ισορροπεί τα πράγµατα: το έργο του Τέρενς ΜακΝάλι «Τhe Lisbon Τraviata». Ανιση και η παράσταση του Λάζαρου Γεωργακόπουλου.

Ποζάτος, µε κάποιες όµως δυνατές στιγµές ο ίδιος, κραυγαλέα υπερβολικός ο Φαίδων Καστρής, πιο αποτελεσµατικοί οι νεώτεροι Βασίλης Μπισµπίκης – ο καλύτερός του ρόλος – και Λευτέρης Βασιλάκης («Ακης Δαβής»).

Ενας πολύ ενδιαφέρων ποιητικός µονόλογος που ανασκαλεύει µε αγάπη τα γυναικεία σπλάγχνα: «Η µπέµπα» του Δηµήτρη Τσεκούρα. Ενα συναρπαστικό σκηνικό του Κωνσταντίνου Ζαµάνη. Και µία εξαιρετική ερµηνεία της «γειωµένης» µε τον λόγο Ναταλίας Στυλιανού (φωτογραφία).