Φαινόμενα

Από την απόγνωση…
Της Πόπης Διαµαντάκου , diaman@dolnet.gr

Δύο διαφορετικές εικόνες χωρών από τις οποίες πέρασε το ΔΝΤ προσέφερε για σύγκριση η «Ερευνα» του Παύλου Τσίµα, προκαλώντας τον τηλεθεατή σε συµπεράσµατα που στο βάθος τους κρύβουν ακόµη και την ελπίδα
Διαφορετικές χώρες η Αργεντινή και η Τουρκία, διαφορετικά και τα αποτελέσµατα από την παρουσία του ΔΝΤ σε αυτές. Στην Αργεντινή απελπισία και διάλυση. Στην Τουρκία ευκαιρία, όχι χωρίς µεγάλες δυσκολίες και οικονοµικές θυσίες, για ξεκαθάρισµα λογαριασµών µε το στρατιωτικό κατεστηµένο και µε τη διαφθορά των πολιτικών κοµµάτων. Η Αργεντινή, ακόµη αποµονωµένη, αγωνίζεται να συνέλθει. Η Τουρκία ήδη αρχίζει την οικονοµική της ανάκαµψη ξεκαθαρίζοντας µε το παρελθόν, ιδίως της στρατιωτικής νοοτροπίας που ήθελε µέσω των εντάσεων µε γείτονες να ελέγχει την πολιτική.

Η πρώτη εικόνα στην εκποµπή ήταν της απόγνωσης, του µεγάλου λάθους του ΔΝΤ να συνθλιβούν οι άνθρωποι για να ξεπληρωθούν χρέη για τα οποία δεν είχαν την ευθύνη. Σήµερα το παραδέχονται. Πρώην στέλεχος του ΔΝΤ οµολογεί στην κάµερα της «Ερευνας»: «Με την Αργεντινή κάναµε λάθος».

Υπήρχε ωστόσο ένα βαθύτατα διεφθαρµένο πολιτικό σύστηµα που δεν κατάφερε να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων. Ο πρόεδρος Μέντεµ, µπον βιβέρ και αγαπηµένος των µίντια, χρειάστηκε στο τέλος να το σκάσει από την πίσω πόρτα του προεδρικού µεγάρου, όταν το κύκλωσε ένας απελπισµένος λαός που συνειδητοποίησε το πάρτι που ‘χε στηθεί στην πλάτη του. Μαρτυρίες ξεδιπλώνουν την ιστορία ενός τόπου που άγγιξε την παράνοια. Και το χειρότερο. Δηµοσιογράφος της «Ουάσιγκτον Ποστ» που έχει παρακολουθήσει τα γεγονότα της Αργεντινής και τώρα παρακολουθεί αυτά της Ελλάδας λέει: «Ρώτησα έναν αξιωµατούχο του ΔΝΤ, σε κλίµακα απελπισίας από το 1 ώς το 9, αν η Αργεντινή ήταν στο 9, η Ελλάδα πού βρίσκεται, µου απάντησε “στο 13”». Διαφορετικό όµως το παράδειγµα της Τουρκίας, που χρειάστηκε 8 χρόνια υπό τη σκέπη του ΔΝΤ για να είναι όµως σήµερα σε θέση να ζητήσει την αποχώρησή του. Χρειάστηκε να αλλάξει συθέµελα νοοτροπίες και δοµές, να δώσει τη µάχη µε συµφέροντα στρατιωτικά και οικονοµικοπολιτικά, για να καταφέρει τελικώς πριν από πέντε µήνες ο Ερντογάν να αιτηθεί την αποδέσµευση από το ΔΝΤ.

Πρώτο συµπέρασµα που αφορά τις νοοτροπίες της δικής µας χώρας και το εµπόριο του τρόµου που έχει ξεσπάσει στις πλάτες του σαστισµένου πλήθους είναι ότι ο Ερντογάν δεν «έκλεισε την πόρτα στα µούτρα του ΔΝΤ», όπως διάφοροι ανά τα τηλεπαράθυρα ισχυρίζονται.

Χρειάστηκαν 8 χρόνια σκληρής προσπάθειας. «Γίναµε φτωχότεροι, αλλά µάθαµε να ζούµε µε λιγότερα και να βοηθάει ο ένας τον άλλον», δηλώνουν δηµοσιογράφοι, επιχειρηµατίες και απλοί πολίτες στον φακό της «Ερευνας».

Πίσω όµως από τα ηθικοπλαστικά υπάρχει η πραγµατικότητα µιας χώρας που µέσω του ΔΝΤ κατάφερε να περιορίσει και να αποδυναµώσει τις νοοτροπίες που την οδήγησαν σε αυτό. Κυρίως τη νοοτροπία του στρατιωτικού κατεστηµένου που επέµενε στη δηµιουργία έντασης µε γειτονικές χώρες για να παρεµβαίνει στην πολιτική, κοστίζοντας όµως πολύ χρήµα στον τουρκικό λαό για εξοπλισµούς.

Ο δηµοσιογράφος Αλί Μπιράντ και ο άνθρωπος που ετοιµάζει την επίσκεψη Ερντογάν µιλούν καθαρά για την πρόταση µείωσης των αµυντικών δαπανών που προκαλεί αιµορραγία και στις δύο χώρες.
…στις αυτονόητες και όχι «µαγικές» λύσεις

Οπως στον στενό ιδιωτικό χώρο οι πολίτες της Τουρκίας µιλάνε για κατανόηση και αλληλλοϋποστήριξη που τους βοήθησε να αντεπεξέλθουν στις οικονοµικές δυσκολίες, στον µεγάλο χώρο της πολιτικής το πνεύµα της ειρηνικής συνύπαρξης µπορεί να εξοικονοµήσει κεφάλαια ανθρώπινα και χρηµατικά. Ούτε καινούργιο, ούτε πρωτότυπο. Η µείωση των αµυντικών δαπανών αποτελούσε µία από τις βασικές δηµοκρατικές απαιτήσεις εδώ και δεκαετίες – άλλωστε, όπως έχει αποκαλυφθεί, δεν είναι µόνο το κόστος όπλων και καυσίµων αλλά και το όργιο της µίζας που το συνοδεύει.

Και έτσι, σε µια εκποµπή που ξεκινήσαµε να τη βλέπουµε µε κοµµένη την ανάσα και µαυρισµένη την ψυχή, καθώς ξεδίπλωνε την τραγωδία της Αργεντινής η οποία καλούσε σε θλιβερές συγκρίσεις, αναδύθηκε η ελπίδα.

Οχι της «µαγικής» λύσης όλων των προβληµάτων, αλλά ίσως της πολιτικής ωριµότητας πολιτικών και λαών – που έχουν την ευθύνη να σκέφτονται προτού υποκύψουν στους λάγνους θορύβους – να δοκιµάσουν από κοινού την πλέον αυτονόητη.


Στο ηφαίστειο της Ισλανδίας

Την ώρα που το νέφος της ηφαιστειακής στάχτης από την Ισλανδία φτάνει ώς την Ελλάδα, ο Σωτήρης Δανέζης µε τον εικονολήπτη Αρη Βιτάλη επιστρέφουν από αποστολή στην Ισλανδία µε υλικό στις αποσκευές τους για το νέο ντοκιµαντέρ της «Εµπόλεµης Ζώνης», που θα µεταδοθεί από το Μega στις αρχές Ιουνίου. Οι δηµιουργοί της σειράς καταγράφουν εντυπωσιακές και µοναδικές εικόνες από τη δραστηριότητα του ηφαιστείου Εϊγιαφιαλαγιόκουλ που «ξύπνησε» για πρώτη φορά ύστερα από 200 χρόνια και πέτυχε τον εναέριο αποκλεισµό της Ευρώπης.

Οι επιστήµονες που το µελετούν, ο 70χρονος δηµοσιογράφος που πιλοτάρει το αεροσκάφος του στον κρατήρα, οι αγρότες που οι φάρµες τους θάφτηκαν στη στάχτη, οι µελετητές των παράξενων ισλανδικών µύθων, παρουσιάζουν στο νέο ντοκιµαντέρ του Σωτήρη Δανέζη τι συµβαίνει όταν ο πάγος συναντά τη φωτιά σε µια «µάχη» βγαλµένη από τα έγκατα της Γης.