Επιφυλλίδα

Πολιτικό προσωπικό, κρίση και παρθενογένεση
Του Κωστή Παπα ϊωάννου

Gentlemen, συνεχίζουµε την περιοδεία µας, πολλές οργιές κάτω απ’ την επιφάνεια του Αιγαίου. (Γ. Σεφέρης, Ο Στρατής Θαλασσινός στη Νεκρή Θάλασσα)
Ποια είναι η αντίδραση του πολιτικού προσωπικού στον παγωµένο φόβο που απειλεί να µας βυθίσει σε βάθη πρωτόγνωρα; Μιλώ κυρίως για τις αντιδράσεις όσων εναλλάσσονται χρόνια τώρα σε ρόλους κυβέρνησης και µείζονος αντιπολίτευσης. Παρατηρήστε πώς ορθώνουν επάλληλες γραµµές άµυνας στη διογκούµενη απαξίωση.

Αρχίζουν µε τη διαπίστωση: «όλοι έχουν ευθύνες». Και µάλιστα, πιο γενναιόδωρα, «όλοι έχουµε ευθύνες». Ολοι αδιακρίτως χωρίς ποσοτικό και ποιοτικό επιµερισµό, κυβερνώντες και κυβερνώµενοι, συµπολίτευση και αντιπολίτευση. Και βέβαια, αφού όλοι έχουν ευθύνες, ουσιαστικά δεν έχει κανείς. Ακολουθεί δεύτερη γραµµή, η έννοια – λάστιχο:

ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Από το «mea culpa» του Ανδρέα Παπανδρέου (τις είχε εύκολες τις λέξεις ο µακαρίτης) ώς την κούφια αυτοκριτική ευφράδεια του Καραµανλή Β’ πριν βυθιστεί στη σιωπή της ανυπαρξίας, η πολιτική ευθύνη εκλαµβάνεται ως σχήµα ρητορικό, ως έξαρση γενναιόφρονος µεγαλοθυµίας που καθιστά περιττή κάθε συζήτηση. Στην τρίτη γραµµή άµυνας αρθρώνεται η συγγνώµη, ο εξαγνισµός στην κολυµβήθρα της ταπεινότητας. Ζητούν συγγνώµη για όλα – πελατειακές σχέσεις, σπατάλες, αναξιοκρατία, κοµµατισµό, αδιαφάνεια. Περάστε κόσµε, συγγνώµη για όλα!

Στη µιντιακή άσκηση της πολιτικής η συγγνώµη είναι λέξη υψηλού πολιτικού οφέλους: χωρίς κανένα κόστος προσδίδει αύρα ηθικής ανωτερότητας και νίπτει πολλά ανοµήµατα (από την όψη µόνο, από πουθενά αλλού). Λέξη ρουά µατ.

Παράλληλα, οργανώνεται επιχείρηση παρθενογένεσης για να εµφανιστεί ο εκάστοτε νέος αρχηγός άσπιλος και αµόλυντος. Αποσιωπώνται συµµετοχή σε κυβερνήσεις, υπουργικές θητείες, συλλογικές αποφάσεις. Τώρα πια, θυµωµένος τιµωρός κραδαίνει τη ροµφαία της κάθαρσης. Διαλέγω φράσεις, τελευταίας εσοδείας, αµφοτέρων των ηγετών: «βαρίδια του παρελθόντος», «εκείνοι που πλήγωσαν την παράταξη», «εγκληµατικές επιλογές και καταιγίδα προβληµάτων που µας κληροδότησε η προηγούµενη κυβέρνηση». Ο πολιτικός χρόνος συστέλλεται κατά βούληση για να µην περιλαµβάνει τον εκλεκτό, το χτες εξαϋλώνεται µπροστά στη µικροδιαχείριση του σήµερα.

Από κοντά τα στελέχη, οµιλούσες κεφαλές στα τηλεοπτικά πάνελ, διαβεβαιώνουν ότι έχουν επίγνωση της κατάστασης. Χαµηλώνω τον ήχο της συσκευής. Η όψη τους άλλα λέει. «Δειλοί, µοιραίοι κι άβουλοι αντάµα» αλληλοκατηγορούνται κι αλληλοϋποστηρίζονται. Γηραιά ζευγάρια στο σαλόνι του «Τιτανικού» χορεύουν το τελευταίο βαλς. Οι ίδιοι είναι που τρέφουν τον λαϊκισµό των πρωινάδικων και δίνουν νόηµα στις ανέξοδες κραυγές της βολικής ανοησίας: «φέρτε πίσω τα κλεµµένα», «πού πήγαν τα λεφτά», «όλοι ίδιοι είναι», «ο φουκαράς ο λαός που τον κατέστρεψαν οι ηγέτες του». Κάτι η ελαφρότητα των δύο µεγάλων, κάτι η αµήχανη εθελοτυφλία της Αριστεράς, όλο και µαυρίζει ο ορίζοντας. Ευτυχώς υπάρχουν οι ατέλειωτες καρατζαφέρειες κωλοτούµπες να µας διασκεδάζουν στις δύσκολες ώρες… Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου.