Περιοδικά

Κρητικοί ηλικίας 130.000 ετών!
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Μια σπουδαία αρχαιολογική έρευνα που «αναθεωρεί όλα όσα πιστεύαμε για τον κρητικό προϊστορικό κόσμο» φέρνει στο φως το «Κρητικό Πανόραμα». Ο διευθυντής του περιοδικού Γιώργος Πατρουδάκης που υπογράφει το ρεπορτάζ σημειώνει: «Μια συγκλονιστική αρχαιολογική ανακάλυψη διευρύνει εντυπωσιακά τα όρια της κρητικής αρχαιολογίας συνδέοντας το νησί με ένα από τα μεγαλύτερα κατορθώματα του παλαιολιθικού ανθρώπου. Λίθινα εργαλεία που ανακαλύφθηκαν στη νότια ακτογραμμή του Ρεθύμνου τεκμηριώνουν την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή πριν από 130.000 (!) χρόνια, καταρρίπτοντας την επικρατούσα θεωρία που πρέσβευε ότι οι πρώτοι άνθρωποι έφθασαν στην Κρήτη γύρω στο 7000 π.Χ. Μέλη της επιστημονικής ομάδας δεν διστάζουν να δηλώσουν στους “Νιου Γιορκ Τάιμς” ότι κάποια λίθινα εργαλεία θα μπορούσαν να είχαν κατασκευαστεί και πριν από 700.000 χρόνια…».

Η έρευνα άρχισε το καλοκαίρι του 2008 και συνεχίστηκε το 2009 με συμμετοχή, μεταξύ των άλλων, της Ελένης Παναγοπούλου, αρχαιολόγου της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας- Σπηλαιολογίας της Νότιας Ελλάδας, ειδικευμένης στην παλαιολιθική εποχή, του αμερικανού καθηγητή Τhomas Strasser, ειδικού στην κρητική προϊστορία, και του καθηγητή, παλαιολιθικού αρχαιολόγου στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης Curtis Runnels. Η ομάδα συνέλεξε 2.000 λίθινα αντικείμενα και βρέθηκαν 300 εργαλεία (χειροπελέκεις, ξέστρα, τσεκούρια, λαξευμένες κροκάλες), όλα από χαλαζία και χαλαζίτη. Τα ευρήματα και η χρονολόγησή τους με σύγχρονες μεθόδους οδηγούν τους επιστήμονες σε νέα συμπεράσματα για τη χρονολογία «απόβασης» του πρώιμου ανθρώπου στο νησί, μέσω κάποιας θαλασσίας οδού. Και οι έρευνες συνεχίζονται- το ρεπορτάζ του Πατρουδάκη κοσμείται με εντυπωσιακές φωτογραφίες στους τόπους των ερευνών.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ. «… Γέρο σού πρέπει μοναχά το σίδερο στα πόδια/ δυο μέτρα καραβόπανο κι αριστερά τιμόνι./ Μια μέδουσα σ΄ αντίκρυσε γαλάζια και σιμώνει/ κι ένας βυθός που βόσκουνε σαλάχια και χταπόδια». Αυτοί είναι οι ύστατοι στίχοι (από το ποίημα «Πικρία») που έγραψε ο σπουδαίος Νίκος Καββαδίας (1910-1975) τρεις μέρες προτού πεθάνει- στη στεριά! Εξαιρετικό το αφιέρωμα που δημοσιεύει «Η Λέξη», περιέχει πρωτότυπα κείμενα νεωτέρων (αναλύσεις του έργου του, στιγμιότυπα από τη ζωή του, καθώς και αναδημοσιεύσεις από κριτικές παλαιότερων σημαντικών προσώπων που καλοδέχθηκαν την ποίηση του γεννημένου στη Μαντζουρία- από ΄κει και το «Κόλλιας». Ο Καββαδίας έγραψε το «Μαραμπού» σε ηλικία 23 ετών και ο Φώτος Πολίτης θα σημειώσει στην εφημερίδα «Πρωία»: «Ο νέος αυτός ποιητής έχει πραγματικήν ανθρωπιά μέσα του. Και ξέρει να μεταδίδη και σ΄ εμάς τις συγκινήσεις του. Μπορεί να εξελιχθή ποιητικά, μπορεί να δώση κι άλλη τροπή στο πνεύμα του. Αυτά δεν έχουν σημασία. Σημασία έχει η παρατήρησή του, η λαχτάρα του για γνώση και για ευρύτερη ζωή. Τέτοιοι νέοι είναι τα πρώτα θεμέλια ενός πολιτισμού μελλοντικού, που θα ανανεώση τις ηθικές ανθρώπινες αξίες».

Να σταθώ στο διαφωτιστικό κείμενο του Γιώργου Ζεβελάκη που αναλύει, όπως σημειώνει ο ίδιος, «μια πλευρά του έργου του που, νομίζω, δεν έχει αρκετά ή καθόλου προσεχτεί». Ο Ζεβελάκης σχολιάζει «κάποια σκίτσα προσώπων και αυτοπροσωπογραφίες που φιλοτέχνησε (ο Καββαδίας) με στίχους στα λιγοστά ποιήματα των τριών συλλογών του». Θαυμάσια δουλειά. (Προσφορά του περιοδικού «C.D.» όπου ο Θάνος Μικρούτσικος – χάρη σ΄ αυτόν έγινε ευρύτερα γνωστός ο ποιητής- διαβάζει είκοσι ποιήματα του Καββαδία).

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«Κρητικό Πανόραμα»: Πανεπιστημίου 46, Αθήνα 106 78, τηλ. 210-3300.090, e-mail: cretemag@otenet.gr

«Η Λέξη»: Διον. Αιγινήτου 46, Αθήνα 115 28, τηλ. 210-7222.855.