Το Γιβραλτάρ της Ελλάδας

Μια στενή λωρίδα γης οδηγεί στην πύλη απ΄ όπου αρχίζει ένα συναρπαστικό ταξίδι στο παρελθόν της παλιάς πόλης στη Μονεμβασιά. Οι θρύλοι, οι μύθοι και η ιστορία της βρίσκονται παντού. Στα πυργόσπιτα, στα καλντερίμια που νοτίζουν από την αύρα της θάλασσας, στις επάλξεις που ισορροπούν στα γκρέμια, στα ερείπια που «μιλάνε» για τη ζωή και τον θάνατο σε αυτούς που μπορούν να αφουγκρασθούν τους ψιθύρους
«Προχωρούσα κοιτάζοντας τον περήφανο βράχο και δεν τον χόρταινα. Μα, πόσο πιο άγριος, επιβλητικός και ολομόναχος είναι ο γρανίτης τούτος, το Γιβραλτάρ της Ελλάδας! Τη νύχτα μού φάνηκε σαν φοβερό θεριό που ενεδρεύει, σήμερα στο φως της αυγής έλαμπε σαν γιγάντιο αμόνι πάνω στα νερά. Οι άνθρωποι που κατοικούσαν τον βράχο τούτον στάθηκαν πάντα περήφανοι. Ο αέρας, η θάλασσα, η μοναξιά, η φτώχεια σφυροκοπούσαν μέρα- νύχτα την ψυχή τους», έγραψε κάποτε ο Νίκος Καζαντζάκης για τη θρυλική καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς. Μια πολιτεία που παραμένει ο βασικός πόλος έλξης των επισκεπτών στην περιοχή, όλο τον χρόνο, καθώς έχει τη δύναμη να σε ταξιδέψει, να σε αφομοιώσει και τελικά να ξεχαστείς.

Το όνομα Μονεμβασιά το έδωσαν στον βράχο οι πρώτοι κάτοικοί του τον 16ο αιώνα. Η στενή λωρίδα γης που τον ένωνε με την ακτή ήταν το μοναδικό πέρασμα, η «μόνη έμβασις» όπως είπαν οι πρώτοι Λάκωνες που βρήκαν εδώ καταφύγιο για να γλιτώσουν από τους Σλάβους επιδρομείς. Ο βράχος αποκολλήθηκε από τη στεριά λόγω σεισμού το 375 μ.Χ. δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ενός φυσικού οχυρού για τους κατοίκους, οι οποίοι έβρισκαν προστασία στο απρόσιτο οροπέδιο της κορυφής. Αργότερα, ο βράχος ενώθηκε με την απέναντι στεριά με κινητή γέφυρα, οχυρώθηκε με διπλά και τριπλά τείχη, ξεκινώντας έτσι την ένδοξη βυζαντινή και μεσαιωνική ιστορία του. Κανείς δεν κατάφερε να εκπορθήσει με έφοδο τη Μονεμβασιά και καθώς η γεωγραφική της θέση τη βοήθησε να γίνει σημαντικός σταθμός, οχυρό και σημαντικό λιμάνι της εποχής, πολλοί ήταν αυτοί που επιβουλεύονταν τον πλούτο της. Κατά τη διάρκεια μακρόχρονων πολιορκιών, όπως αυτή των τριών χρόνων από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο το 1249, οι κάτοικοι του βράχου μπορεί να υπέφεραν από την πείνα, αλλά όχι και από τη δίψα. Εκτός από τις δεξαμενές, σε όλα τα σπίτια είχαν φτιάξει πήλινες υδρορρόες χτισμένες μέσα στους τοίχους, που οδηγούσαν το νερό από τις στέγες σε υπόγεια πηγάδια. Ο βράχος όμως γόνιμο χώμα δεν έχει…