Ένας δρόμος δίχως τέλος

Η ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΑΣ ΗΡΩΙΔΑΣ ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ
ΣΤΗ ΒΙΒΛΟ. Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΛΕ ΚΛΕΖΙΟ ΕΙΝΑΙ
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ
ΤΗΣ ΑΠΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ. ΑΛΛΑ Η
ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ.
ΤΟ ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΟ ΑΣΤΕΡΙ (ΔΙΑ)ΦΩΤΙΖΕΙ
ΑΜΥΔΡΑ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Πρωτοσυναντούμε την Εσθήρ στη διάρκεια του Πολέμου σε ένα χωριό της Νοτιοανατολικής Γαλλίας, όπου καταφεύγουν Εβραίοι από όλη την Ευρώπη. Η διαδικασία της ενηλικίωσης θα διακοπεί βίαια από την εισβολή της Γκεστάπο και οι πρόσφυγες θα ξαναγίνουν πρόσφυγες διασχίζοντας τις Άλπεις για να καταφύγουν σε ιταλικό έδαφος. Ο αντάρτης πατέρας της Εσθήρ θα χάσει τη ζωή του, η ίδια με τη μητέρα της θα διασωθούν εργαζόμενες σε μια πανσιόν για να επανέλθουν μετά τον πόλεμο στη Γαλλία, από όπου με τα πολλά θα μπαρκάρουν σε ένα σαπιοκάραβο για τη Γη της Επαγγελίας. Σε ένα κιμπούτς κοντά στην Τιβεριάδα η Εσθήρ θα γίνει γυναίκα, ενώ ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος απολήγει στην ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Για άγνωστους λόγους θα εγκαταλείψει τη γη των πατέρων της για να καταφύγει στον Καναδά όπου και θα γεννήσει το παιδί της, καρπό του έρωτά της με έναν σύντροφο που έχει δολοφονηθεί στα Υψίπεδα του Γκολάν. Από εκεί, στα 1980 θα επιστρέψει στη Νίκαια για την κηδεία της μητέρας της.

Η συνάντηση
Αποφασιστική στιγμή στην εκδίπλωση της ιστορίας του Λε Κλεζιό είναι η συνάντηση το 1948 της παιδούλας ακόμη Εσθήρ με ένα καραβάνι Παλαιστινίων προσφύγων που κατευθύνονται στον καταυλισμό του Νουρ Σαμς. Από την πομπή αποσπάται μια ομήλικη κοπελίτσα, η Νετζμά, που ζητά από την Εσθήρ να της γράψει το όνομά της σε ένα τετράδιο. Οι δυο κοπέλες δεν θα ξανασυναντηθούν ποτέ, αλλά και δεν θα ξεχάσει η μία την άλλη. Η διασταύρωση των πεπρωμένων τους δεν εξυπηρετεί καμιά αναγκαιότητα της πλοκής, παρά κατασκευάζει ένα λειτουργικό συμβολισμό: η επιστροφή της μιας στα πατρώα εδάφη ταυτίζεται με τον ξεριζωμό της άλλης. Ο ξεριζωμός
Σε ένα κεφάλαιο με τον τίτλο «Νετζμά», ο Λε Κλεζιό μας δίνει λυρικές όψεις του ξεριζωμού των γηγενών Παλαιστινίων, με την αλλοτρίωση, την πείνα, τη δίψα και την αρρώστια να κυριαρχούν στον καταυλισμό. Αλλά η Νετζμά θα βρει τη σωτηρία στον έρωτα ενός περιπλανώμενου Παλαιστινίου που θα την περισώσει- όπως σχεδόν πάντα στα βιβλία του Λε Κλεζιό- για να καταφύγουν στην Ιορδανία.

Για κάποιο περίεργο λόγο η εποχή της αθωότητας στα γαλλοϊταλικά σύνορα παρατείνεται σε ολόκληρο το βιβλίο. Η Εσθήρ, παρά τις κακουχίες και τον πόνο που κουβαλάει παραμένει αμέτοχη, αθώα, μια φασματική φιγούρα που όλο διαφεύγει από τις απειλές εν είδει παιδιάς. Η Ιστορία δεν την αφορά, παρά μόνο ως απόμακρη δύναμη- σχεδόν υπερφυσική και επομένως ανεξέλεγκτη.