Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΤΡΟΤΣΚΙ

Στις καλύτερες και ξεκαρδιστικότερες σελίδες του βιβλίου ανήκει το κεφάλαιο- ύμνος στην παρεξήγηση της διαπολιτισμικότητας- «Επισκέπτες», όπου ένα ζεύγος Αμερικανών τουριστών καταφτάνει από το Μαϊάμι και εν ονόματι των ηθικών του αρχών υφαρπάζει το μπαστούνι ενός ταλαίπωρου ζητιάνου που θα εγκλεισθεί επιπλέον στη φυλακή σε μια ευφάνταστη αλλαγή ρόλων. Η πολιτική υποδηλώνεται μόνο με έμμεσους τρόπους αν και η αφήγηση εκτυλίσσεται εν πολλοίς στις παραμονές της επικράτησης του κινήματος της 26ης Ιουλίου. Αλλά πραγματική άσκηση γραφής και σαρκαστική κορύφωση συνιστά η ενότητα «Ο θάνατος του Τρότσκι», όπου ο Καμπρέρα αποκαλύπτει διεθνιστικά αισθήματα και πίστη στην παγκόσμια επανάσταση αναπαράγοντας το ίδιο γεγονός από τη γραφίδα διάφορων Κουβανών συγγραφέων- από τον Νικόλας Γκιγιέν ώς τον Καρπεντιέρ κι από τον Βιρχίλιο Πινιέρα ώς τον Χοσέ Μαρτί. Σε κάποιο σημείο μάλιστα κατασκευάζει έναν χορό αποτελούμενο από τους Αραγκόν, Μπρεχτ, Ελιάρ, Σολόχοφ που αποθεώνουν τον Στάλιν. Ευτυχώς ίσως για μας, του έχει διαφύγει ο Ρίτσος.