ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

Τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο
Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας που οφείλει την αρχαιολογική και ιστορική σημασία του στη συνεχή ανθρώπινη παρουσία από τη Μεσοελλαδική ή πρώιμη Μυκηναϊκή Εποχή (1.500 π.Χ. περίπου) έως τον 2ο αιώνα π.Χ. Βρίσκεται στην καρδιά της Αιτωλίας και ως τόπος συνάντησης όλων των Αιτωλών απέκτησε από πολύ νωρίς, στα γεωμετρικά ή αρχαϊκά χρόνια, τον χαρακτήρα παναιτωλικού ιερού, στο οποίο λατρευόταν ο Απόλλωνας που ονομαζόταν Θέρμιος. Στην πρώιμη ελληνιστική περίοδο (4ος αιώνας π.Χ.) το ιερό μετατράπηκε σε θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο της Αιτωλικής Συμπολιτείας.

Από τα πιο σημαντικά κτίρια του χώρου είναι το αψιδωτό Μέγαρο Α του προϊστορικού οικισμού, το Μέγαρο Β της Πρώιμης εποχής του Σιδήρου και οι τρεις αρχαϊκοί ναοί του Απόλλωνος Λυσείου, της Λαφρίας Αρτέμιδος και του Απόλλωνος Θερμίου.

Από τα κτίρια της αγοράς ξεχωρίζουν οι δύο στοές, οι οποίες είναι από τις μεγαλύτερες του είδους τους, η κρήνη και ακόμη ένα κτίριο, το οποίο ταυτίζεται με «Βουλευτήριο». Οι ανασκαφές στο Θέρμο (το οποίο πυρπολήθηκε και λεηλατήθηκε δύο φορές από τον μακεδονικό στρατό το 218 και το 206 π.Χ. ενώ μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση το 167 π.Χ. και τη διάλυση της Αιτωλικής Συμπολιτείας εγκαταλείφθηκε και ερημώθηκε βαθμιαία) άρχισαν το 1897. Πολλά από τα ευρήματα ή πιστά αντίγραφα αυτών εκτίθενται στο τοπικό αρχαιολογικό μουσείο (στεγάζεται σε κτίριο 107 ετών, μέσα στον χώρο). Αξίζει να δείτε τα χειροποίητα αγγεία από τα μέσα της 2ης Χιλιετίας ή αυτά της μυκηναϊκής εποχής, αντικείμενα οικιακής χρήσης, νομίσματα των Αιτωλών, χάλκινα ευρήματα 7ου- 2ου αιώνα π.Χ. καθώς και την επιζωγραφισμένη σφίγγα του 5ου αιώνα π.Χ.

info

Tο μουσείο και ο αρχαιολογικός χώρος είναι ανοικτά καθημερινά εκτός Δευτέρας από τις 08.30
έως τις 15.00 (τηλ. 26440 22131). Κοντά του έχει φτιαχτεί ένα ολοκαίνουργιο κτίριο για να στεγάσει τα εκθέματά του.

Το μοναστήρι του Κοσμά του Αιτωλού
Ο Πατροκοσμάς (όπως τον ονομάζουν οι ντόπιοι) γεννήθηκε στο χωριό Μέγα Δένδρο Θέρμου, το 1714. Αφού σπούδασε στα Βραγγιανά, στην Αθωνιάδα Ακαδημία και στην Κωνσταντινούπολη άρχισε από εδώ τις διδασκαλίες του. Γύρω στα 1765 κήρυξε στον Ασπροπόταμο, στη Ναύπακτο, στο Βραχώρι και στο Μεσολόγγι για να συνεχίσει σε ολόκληρη τη δυτική, ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα. Δεν τον άκουγαν μόνο χριστιανοί, αλλά και Τούρκοι, όπως ο Κoυρτ Πασάς, ο οποίος γοητεύθηκε από τους λόγους του. Αυτό, βέβαια, δεν τον εμπόδισε αργότερα να διατάξει τον απαγχονισμό του.

Στην ομώνυμη εκκλησία, 4 χλμ. έξω από το Θέρμο, θα προσκυνήσετε λείψανα του Αγίου. Μεγάλη θρησκευτική γιορτή με λιτάνευση της εικόνας του Αγίου γίνεται στις 24 Αυγούστου, ενώ οι πολυήμερες εκδηλώσεις διαρκούν από τις 17 έως τις 25 Αυγούστου.

Τη μονή Αγίας Παρασκευής
Εδώ, σε μία υπόγεια θολωτή αίθουσα της μονής λέγεται πως λειτουργούσε κρυφό σχολειό στο οποίο έμαθε τα πρώτα του γράμματα ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός! Δάσκαλός του ήταν ο ιερομόναχος Προκόπιος Γιαννέλος. Στις ημέρες μας, ο δάσκαλος Αθανάσιος Ζέρης έχει δημιουργήσει ένα μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων (τηλ. 26440 23452) που αναπαριστά το κρυφό σχολειό. Η μονή βρίσκεται σε απόσταση 3 χλμ. βορειοανατολικά του Θέρμου, λίγο έξω από τον συνοικισμό Μάνδρα και η ίδρυσή της ανάγεται στον 12ο αιώνα. Το καθολικό της, ένας μονόχωρος, ψευδοσταυρεπίστεγος ναός με τρούλο, ανακαινίστηκε εξ ολοκλήρου το 1831. Στο εσωτερικό του φυλάσσονται άγια λείψανα και η θαυματουργός, σύμφωνα με τους ντόπιους, εικόνα της Αγίας Παρασκευής.

Τα πέτρινα γεφύρια
Το Θέρμο φημίζεται για την πέτρα του με την οποία έχουν φτιαχτεί και αρκετά πανέμορφα γεφύρια. Το ωραιότερο όλων είναι αυτό της Αρτοτίβας, το οποίο βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό Χρυσοβίτσα. Οδηγώντας προς το χωριό Αχλαδόκαστρο θα δείτε την πινακίδα που δείχνει τον δρόμο για το γεφύρι. Η κατασκευή του πιθανολογείται πως έγινε το 1450 επί ενετοκρατίας της Ναυπάκτου. Το άνοιγμά του πάνω από τον Εύηνο ποταμό φθάνει τα 25 μέτρα και το ύψος του τα 12,5 μέτρα. Είναι περίπου 2 χλμ. με χωματόδρομο που «απαγορεύει» την επίσκεψη στα χαμηλά, συμβατικά, αυτοκίνητα. Αν δεν έχετε τζιπ μπορείτε να επισκεφθείτε τα πέτρινα γεφύρια της Αγίας Σοφίας και της μονής της Παναγίας Θεοτόκου Μυρτιάς.