Πολάνσκι όπως Χίτσκοκ

Πώς λέμε «με το άγγιγμα του Μίδα»; Έτσι και με τον «Αόρατο συγγραφέα» (Ghost writer).
Σκηνοθεσία με το άγγιγμα του Χίτσκοκ. Η πιο πολιτική ταινία του Ρομάν Πολάνσκι.
Όπου πλαγίως ο πρώην πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, τουτέστιν ο Τόνι Μπλερ, καταδιώκεται από χωρίου εις χωρίον για εγκλήματα πολέμου στο Ιράκ. Ρομάν, από το στόμα σου και στου Θεού τ΄ αυτί!

Απίθανο; Εντελώς. Μπορεί στον άλλο κόσμο. Σ΄ αυτό τον γήινο και πραγματικό, εντελώς παρανοϊκό. Να καθήσουν Τζορτζ Μπους παρέα με Τόνι Μπλερ στα εδώλια κατηγορουμένων του Δικαστηρίου της Χάγης; Πλάκα κάνεις. Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια! Τέτοια πράγματα ονειρεύεται η φαντασία ενός διάσημου Βρετανού δημοσιογράφου με το όνομα Ρόμπερτ Χάρις. Του συγγραφέα ενός φανταστικού πολιτικού θρίλερ με τίτλο «Ghost» (φάντασμα). Το έγραψε για να τιμωρήσει- έστω με τη φαντασία του- τον πρωθυπουργό που κατά τη γνώμη του καταξευτέλισε με τη δουλοπρέπειά του μια πρώην αυτοκρατορία!

Το στόρι συναρπαστικό. Θηριώδης εκδοτικός οίκος, που έχει καταβάλει στον Βρετανό ex prime minister (με το όνομα Άνταμ Λανγκ, σκωτσέζικης καταγωγής, τον υποδύεται ο Πιρς Μπρόσναν) το γιγαντιαίο ποσό των δέκα εκατομμυρίων δολαρίων για την αποκλειστική έκδοση της αυτοβιογραφίας του, μισθώνει δημοσιογράφο (Γιούαν ΜακΓκρέγκορ) με το ποσό των διακοσίων πενήντα χιλιάδων δολαρίων, προκειμένου ο τελευταίος να ρετουσάρει το υλικό ώστε αυτό να γίνει καταναλώσιμο για το ευρύτερο κοινό. Μια μέρα πριν απ΄ αυτή την ανάθεση, η θάλασσα ξεβράζει το πτώμα ενός άλλου συγγραφέα που είχε αναλάβει την αυτοβιογραφία του Λανγκ. Έτσι, ο δεύτερος δημοσιογράφος, που ενδιαφέρεται για την πολιτική όσο μια ξανθιά τρίχα στα τηλεοπτικά πρωινάδικα, καταλήγει σε μια πολυτελή έπαυλη, κάπου σ΄ ένα νησί των ΗΠΑ. Εκεί απομονωμένος ο Τόνι Μπλερ μετά της συζύγου του (Ολίβια Ουίλιαμς) και το πολυμελές προσωπικό του. Από γραμματείς, φαρισαίους, bodyguards και άλλους παρατρεχάμενους. Από την πρώτη στιγμή οσμίζεται πως κάτι περίεργο είναι «ενταφιασμένο» σ΄ αυτό το ογκώδες αυτοβιογραφικό πόνημα, φυλαγμένο σαν επτασφράγιστο μυστικό. Η συνέχεια ακόμα πιο δραματική. Ο υπουργός Εξωτερικών κατηγορεί δημοσίως τον Λανγκ- τον παλιόφιλο Άνταμ- για παράνομη απαγωγή τεσσάρων Βρετανών υπηκόων πακιστανικής καταγωγής και τη μεταφορά τους σε αμερικανική βάση, όπου και βασανίστηκαν για πράξεις τρομοκρατίας. Η έπαυλη του Λανγκ περικυκλώνεται από κανάλια και διαδηλωτές που τον χαρακτηρίζουν «ψεύτη» και δολοφόνο. Και ενδιαμέσως ό λων αυτών, η κυρία Μπλερ πέφτει στο κρεβάτι παρέα με τον δημοσιογράφο. Τίποτα απ΄ όλα αυτά δεν είναι αθώο, τίποτα άσχετο και συμπτωματικό. Η αποκάλυψη στο φινάλε σ΄ αφήνει με το στόμα ανοιχτό!

Ο Πολάνσκι διαχειρίζεται το σενάριο αντιγράφοντας πλαγίως το στυλ του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Δηλαδή χωρίς πυροβολισμούς, αίματα, πτώματα, αποκεφαλισμούς και συγκρουόμενα αυτοκίνητα. Απλώς προσηλωμένος στον γρίφο. Πολλά ίχνη. Πολλά περιφερειακά περίεργα στοιχεία. Πολλοί ύποπτοι. Ο θεατής από τη μια παρακολουθεί μια ιστορία απλή και κατανοητή. Από την άλλη γρονθοκοπείται από τα ίχνη, τα στοιχεία και τους υπόπτους. Τρία τα κλειδιά για την ερμηνεία. Τρία κλειδιά για την ουσία. Έχει σημασία αυτό. Η πολιτική σ΄ αυτή την ταινία είναι αυτοκόλλητη με το θρίλερ. Το πρώτο, πως ο Άνταμ Λανγκ, απόφοιτος του Κέμπριτζ, ήταν εντελώς μα εντελώς αδιάφορος για τα κοινά. «Τότε που ήμουν φοιτητής πίστευα πώς αυτοί που ασχολούνται με την πολιτική είναι βλήτα». Και συνεχίζει: «Το μόνο που μ΄ ενδιέφερε ήταν να γίνω ηθοποιός για να χτυπάω καμιά γκόμενα». Το δεύτερο ο δημοσιογράφος. Απολίτικος κι αυτός. Το τρίτο η σύζυγος του Μπλερ. «Μια μέρα χτύπησε την πόρτα μου η Ρουθ και μου ζήτησε να πάμε να ψηφίσουμε για τις τοπικές εκλογές. Έτσι από έρωτα γράφτηκα στο κόμμα και ασχολήθηκα με την πολιτική» Α, ξέχασα. Απολίτικος στα φοιτητικά του χρόνια και ο Μπλερ. Ηθοποιός στις νεανικές του αναζητήσεις, επίσης ο Μπλερ. Καθόλου συμπτωματικές οι διαδρομές. Του αληθινού Μπλερ με τον φανταστικό Άνταμ Λανγκ.

Όμως το κορυφαίο σ΄ αυτή την ιστορία είναι η ιδιότητα του δημοσιογράφου. Ghost writer. Δηλαδή συγγραφέας-φάντασμα. Αφανής. Πίσω από τη βιτρίνα. Ο πρωθυπουργός καταφεύγει σε επαγγελματία, σε ένα φάντασμασυγγραφέα για να του γράψει τα απομνημονεύματα. Ο ίδιος ο πολιτικός δεν έχει σε βάθος σχέση με την πολιτική. Ήθελε να γίνει ηθοποιός. Άρα υποδύεται τον ρόλο τού πρωθυπουργού. Υποδύεται τον ρόλο του συγγραφέα. Υποδύεται τον ρόλο του πολιτικού. Μπας και το «Ghost» (φάντασμα) αναφέρεται σε κάποιο άλλο πρόσωπο; Μπας και κάποιος άλλος ασκούσε, επί της ουσίας, χρέη πρωθυπουργού; Μπας και το «Ghost» (φάντασμα) χαρακτηρίζει, επίσης, την οντότητα μιας χώρας; Μπας και η Μεγάλη Βρετανία είναι μια χώρα-φάντασμα; Η αλυσίδα πάει ως εξής: Ghost writer – Ghost prime minister- Ghost country. Δηλαδή Αόρατος συγγραφέας- Αόρατος πρωθυπουργός- Αόρατη χώρα!

Χωρίς συζήτηση η καλύτερη, από το 1988 με το «Frantic», σκηνοθεσία του Ρομάν Πολάνσκι. Κάθε στιγμή ξέρει τι κάνει. Εξαιρετικός ο χειρισμός των φακών, των πλάνων, των ρυθμών. Δεν είναι μέσα στα αριστουργήματά του. Καλή. Μέχρι εκεί. Και οι τρεις πρωταγωνιστές μέσα στους ρόλους της. Σχεδόν υπνωτισμένος ο Γιούαν ΜακΓκρέγκορ. Έπρεπε. Ο κόσμος της πολιτικής τόσο ξένος, σαν να βρίσκεται σε μια άλλη, εξωγήινη χώρα. Ο Πιρς Μπρόσναν με χαμόγελο ηθοποιού από διαφημιστικό για οδοντόκρεμα που λευκαίνει τα δόντια. Υπέροχος! Η Ολίβια Ουίλιαμς αισθησιακή, πανούργα, αίλουρος, επικίνδυνη. Θαυμάσιο «εργαλείο». Μια ταινία που ισορροπεί ανάμεσα σε δύο αρετές. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου!

{{{ video }}}

«Αόρατος συγγραφέας»

Καλοφτιαγμένο πολιτικό θρίλερ Χιτσκοκική η σκηνοθεσία του Πολάνσκι Ποιος κινεί τα νήματα στην πολιτική της Μ. Βρετανίας;

ΒΑΘΜΟΙ=7

(αξίζει τα λεφτά της)

Δάκρυα για τον Ντε Νίρο

Απίστευτες καταστάσεις. Η εταιρεία παραγωγής παραλίγο να τη στείλει στα ράφια. Τι είναι αυτό- σου λέει- μ΄ έναν συνταξιούχο και χήρο πατέρα, που γυρνάει όλη τη χώρα για να συναντήσει τα παιδιά του; Παλιομοδίτικα πράγματα. Η ευαισθησία υπό διωγμόν. Οι ανάλγητοι πρέπει κάποια στιγμή να κατηγορηθούν και να δικαστούν για εγκλήματα κατά της ψυχής. Έτσι, η ίδια εταιρεία- έχει σημασία αυτόαπέστειλε μήνυμα, δηλαδή προσταγή, να εξέλθει αυτό το «απολίθωμα», ο δεινόσαυρος, με ελάχιστες κόπιες σε μερικές αίθουσες. Να περάσει απαρατήρητη και ό,τι τσιμπήσει. Έτσι το ελληνικό παράρτημα αποφάσισε να μην πληρώσει μερικά φραγκοδίφραγκα για δημοσιογραφική προβολή. Αφούσου λέει- στην Αμερική την έφτυσαν οι κριτικοί, το ίδιο θα τη φτύσουν και εν Ελλάδι. Έτσι κι εγώ επειδή οσμίστηκα ψητό, έτρεξα κυριακάτικα να δω αυτό το «σκουπίδι» σε μια αβάν πρεμιέρα στο κέντρο της Αθήνας. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμα άνθρωποι σ΄ αυτόν τον κόσμο!

Η οργή- αυθόρμητη και παρορμητική- γι΄ αυτή την άθλια μεταχείριση τής πιο συγκινητικής, ανθρώπινης και ευαίσθητης ιστορίας που είδα τα τελευταία χρόνια. Το αμερικανικό ριμέικ του «Stano tutti bene»- Είναι όλοι τους καλά- του Τζουζέπε Τορνατόρε με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι του 1990 ύστερα από είκοσι χρόνια, μεταφερμένο στις ΗΠΑ από έναν νεοφερμένο σκηνοθέτη, τον Κερκ Τζόουνς, και με κορυφαίο πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο των 67 Μαΐων. Και όταν λέω κορυφαίο, το εννοώ μέχρι το τελευταίο δάκρυ που αυθόρμητα κύλησε στα μάγουλά μου. Ο γίγαντας χωρίς μούτες και χωρίς «are you talking to me». Χωρίς περίστροφα, μαχαίρια, αίματα και ξεκοιλιάσματα. Χωρίς τίποτα. Με το ίδιο μπουφανάκι, το ίδιο παντελόνι, το ίδιο πουκαμισάκι. Και στο χέρι ένα βαλιτσάκι. Γιατί αυτός ο πατέρας που, προκειμένου να μεγαλώσει και να σπουδάσει τα τέσσερα παιδιά του, κατανάλωσε τρεις δεκαετίες επιστρώνοντας εκατομμύρια μέτρα τηλεφωνικών καλωδίων και εισπνέοντας ατελείωτες ποσότητες υγροποιημένο ΡCV, δεν είχε ιδέα για τη βαλίτσα. Πως κάτω από τον πάτο είναι τοποθετημένα δύο ροδάκια. «Παππού» – του λέει ο εγγονός του- «μην την κρατάς, να την τσουλάς».

Γιατί ο Φρανκ (αυτό το όνομά του), μια ζωή στον μόχθο και τα καλώδια. Έτσι μια ζωή μέσα από καλώδια η επικοινωνία (κρίσιμη αυτή η μεταφορική διαδικασία). Έτσι μια ζωή η μακαρίτισσα του έκρυβε την αλήθεια. Μια ζωή άκουγε αυτά που ήθελαν να ακούσουν τ΄ αυτιά του. Πώς πάνε τα παιδιά; Είναι όλοι τους καλά. Κι έτσι όταν η αγαπημένη του κατέληξε εκεί όπου όλοι θα καταλήξουμε μια μέρα, ο Φρανκ, μόνος στο σπίτι, αποφασίζει να πάρει το βαλιτσάκι του και να συναντήσει τα παιδιά του. Με λεωφορείο και με τρένο. Γιατί ο γιατρός τού απαγορεύει τις εναέριες περιπλανήσεις. Ένας συνταξιούχος εργάτης στο Σικάγο, το Ντένβερ, τη Νέα Υόρκη και το Λας Βέγκας. Τι κάνει ο Ρόμπερτ; Α, ο Ρόμπερτ (Σαμ Ρόκγουελ) μέγας και τρανός διευθυντής ορχήστρας. Η Έιμι (Κέιτ Μπέκινσεϊλ); Α, η Ειμι καλοπαντρεμένη με παιδί και ιδιοκτήτρια μεγάλης διαφημιστικής εταιρείας. Η Ρόζι (Ντρου Μπάριμορ); Α, η Ρόζι πρωτοκλασάτη χορεύτρια στο Λας Βέγκας. Ο Ντέιβιντ (Όστιν Λάιζι); Α, ο Ντέιβιντ τρανός ζωγράφος στη Νέα Υόρκη.

Χτυπάει- νύχτα τώρα, άγνωστος μεταξύ αγνώστων- την πρώτη πόρτα, κανείς δεν είναι μέσα. Ο Φρανκ, όπως όλοι οι γονείς του μεροκάματου και του βασάνου, ονειρεύεται για λογαριασμό των παιδιών τους. Να προκόψουν αυτά και άσε εμένα στα κάτεργα τα εργασιακά. Μοιραίο το λάθος τους. Όμως βγαλμένο από την καρδιά τους. Τι να σας πω; Οι σκηνές που τα μικρά είναι συγκεντρωμένα γύρω από τον πατέρα θα σας πονέσει στην καρδιά. Η σκηνή στον τάφο της αγαπημένης του γυναίκας θα βαρέσει κατακούτελα την πιο ευαίσθητη χορδή. Η σκηνή που μαθαίνει τη χειρότερη αλήθεια θα σας πάρει την ψυχή. Εδώ τελειώνει η λογική, η κριτική και η αισθητική. Εδώ ζουμιά τα δάκρυα τα αληθινά. Και για να μην ξεχάσω. Υπάρχουν δύο ειδών μελοδράματα. Το πρώτο, το φτιαχτό, το μηχανικό, το ψεύτικο. Το δεύτερο, το αληθινό. Να το κάνω λιανά. Όταν η αίθουσα κολυμπάει στα δάκρυα και όταν οι κριτικοί, αυτοί οι τύποι οι κυνικοί, βγαίνουν με κατακόκκινα μάτια, ε αυτό το απόλυτο, σωματικό, κριτήριο για μια ταινία. Μ΄ έκανε λειώμα!

{{{ video }}}

«Είναι όλοι τους καλά»

Πατέρας κουράγιο Γίγαντας ο Ντε Νίρο Η αλήθεια και το ψέμα

ΒΑΘΜΟΙ=7

(μικρή ταινία, απροσμέτρητη ευαισθησία)

Χαβαλές με φορτηγό γεμάτο viagra

Μ΄ έναν σμπάρο, δυο τρυγόνια. Και (πλαγίως) διαφημιστικό για τις σεξουαλικές επιδράσεις του Viagra, της θηριώδους φαρμακευτικής Ρfizer. Και ευ.ρηματική πλάκα. Και επειδή η σκηνοθεσία του κάποιου Τομ Ριβ κατώτερη των περιστάσεων, διότι πολύ, μα πολύ φτωχή, αν τούτο το ευφυέστατο ανέκδοτο έπεφτε στα χέρια μιας εταιρείας της προκοπής, θα έσκιζε στα ταμεία!

Η ελληνική απόδοση του «Ηoly water» ως «Αγιασμός», έξυπνος και σωστός. Όπου σε χωριό του ιρλανδικού «πουθενά», τέσσερις γκαντέμηδες, αδέκαροι, που περιφέρονται με βερμούδες, σκαρώνουν μια πρώτης τάξεως ληστεία. Ενδεδυμένοι ως τριχωτές καλόγριες, κλέβουν φορτηγό γεμάτο viagra με σκοπό να μεταφέρουν το εμπόρευμα στην Ολλανδία, όπου εκεί ελεύθερη η αγορά των «ουσιών». Προσωρινά παρκάρουν το φορτηγό σε έναν αχυρώνα και στη συνέχεια μεταφέρουν το πολύτιμο εμπόρευμα, αξίας εξήντα εκατομμυρίων δολαρίων, σε μια τρύπα. Αυτό ήταν. Από την τρύπα το θαυματουργό χάπι καταλήγει στο νερό του χωριού και μέσα σε ένα 24ωρο, γριές, γέροι, οι πάντες το κάνουν όπου βρεθούν. Στην κουζίνα, στον διάδρομο, στην παμπ, στον δρόμο. Στο μεταξύ πλακώνουν και κάτι φουσκωτοί με αρχηγό μια ιδιωτική μπατσίνα (Λίντα Χάμιλτον) προερχόμενοι από τις ΗΠΑ και εντεταλμένοι της εταιρείας. Με το καλημέρα, επικηρύσσουν με δύο εκατομμύρια δολάρια τους κλέφτες, αλλά ουδείς εκ των χωρικών φθάνει σ΄ αυτό το σημείο το εξευτελιστικό να προδώσει συγχωριανό του στους άθλιους γιάνκηδες. Το αποτέλεσμα άκρως ευεργετικό για τον τουρισμό. Με μια σταγόνα viagra την ημέρα, το χωριό φημισμένο μέχρι τα πέρατα της Γης. Τhe end!

«Αγιασμός»

Πανέξυπνη ιδέα Φτωχή σκηνοθεσία Ενίοτε με τρελά γέλια

ΒΑΘΜΟΙ=5

(ναι μεν, αλλά)

Με το κινητό

Δύο ακόμα πρεμιέρες. Η πρώτη, ισπανική. Έξυπνη ιδέα, αλλά μέχρι εκεί. Η δεύτερη, ελληνική. Ο θεός να βάλει το χέρι του αν αυτή είναι ταινία κανονική.

«Εγκλήματα στον χρόνο» (Τime crimes): Του Ισπανού (μόλις 33) Νάτσο Βιγκαλόντο σε μια παραγωγή του 2007. Έξυπνη ιδέα, αλλά η επανάληψη είναι μοιραία. Όπου ένας τύπος με το όνομα Έκτωρ, και αφού προηγουμένως καταδυθεί σε μια δεξαμενή, βλέπει στη συνέχεια τον δεύτερο εαυτό του.

Τον Έκτορα δύο. Η συνέχεια φτου κι απ΄ την αρχή. Ο Έκτωρ νούμερο δύο βλέπει τον Έκτορα νούμερο τρία. Και πάει λέγοντας. Στο διηνεκές. Τι είναι αυτό; Ξέρω κι εγώ; Η μηχανή του χρόνου και εμείς τα ανθρωπάκια που μοιάζουμε σαν μια σταγόνα νερού!

{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ=4

(ταλαντούχος ο Ισπανός, αλλά δεν φτάνει)

«180 μοίρες»: Αλαλούμ του Νικόλα Δημητρόπουλου made in Greece. Γυρισμένη στο πόδι σαν από κινητό πρώτης γενιάς, το επονομαζόμενο και παντόφλα king size! Μια μεγαλοκυρία (Παναγιώτα Βλαντή) με γιγαντιαίο πρόβλημα. Ο ζάπλουτος και απατεώνας σύζυγος (Βλαδίμηρος Κυριακίδης) το δίνει στην ιδιαιτέρα του και εκείνη δεν τη φροντίζει. «Να πας με τον Ντιέγκο», τη συμβουλεύει η αδελφή της. «Μπα, είναι μεταχειρισμένος. Θέλω ψυχολόγο». «Όχι», απαντάει η αδελφούλα, «θέλεις γκόμενο». Εδώ γέλια. Ώσπου ένα βράδυ, την ώρα που λείπει οι λεγάμενος σε ταξίδι για δουλειές, μπουκάρει κλέφτης (Μιχάλης Μαρίνος) και βάζει στο χέρι πίνακα του Βαν Γκογκ αξίας δέκα εκατομμυρίων. Είναι δυνατόν! Είναι… Γιατί σου λέει ο πονηρός, άντε τώρα οι θεατές να ξέρουν ποιος ήταν ο Βαν Γκογκ. Η λεγάμενη την κοπανάει παρέα με τον κλέφτη, επιβιβάζονται σε ένα τζιπ χρώματος καναρινί που κάνει μπαμ από δέκα χιλιόμετρα μακριά και αρχίζουν να περιφέρονται ως τουρίστες στην Ήπειρο, κατά Ζαγοροχώρια αν κατάλαβα καλά. Εδώ αρχίζει τουριστική περιήγηση με ενσταντανέ με Κodak μιας χρήσεως. Έτσι να ροκανίζουμε τον χρόνο μέχρι να τελειώσει η πρέφα. Ο απατεώνας στέλνει ξοπίσω τους δύο «ντουλάπες», αλλά η κυρία με δύο γονατιές τους βγάζει νοκ άουτ. Με τούτα και με τ΄ άλλα, δεν περνάει η ώρα. Όπως συνήθως συμβαίνει με όλα εν Ελλάδι, έτσι και με το Σινεμά. Η χυδαιότητα εκλαμβάνεται ως «εμπορική ταινία». Η κακογουστιά ως δέλεαρ. Η προχειρότητα ως μαγκιά. Η ανυπαρξία ως λεφτά. Ωραία. Για να καταλάβετε τι εννοώ, ένα πράγμα θα σας πω. Δεν τηρούνται καν τα στοιχειώδη. Ούτε ο σύζυγος πείθει πως είναι πλούσιος. Ούτε τα έπιπλα πως είναι πανάκριβα. Ούτε οι φουσκωτοί πως είναι φουσκωτοί. Ούτε τίποτα. Έτσι μπας και κάνουμε την αρπαχτή. Ντροπή;

Μπα μπροστά σ΄ αυτή τη ρόμπα από τσίτι με ξέφτια, η ντροπή είναι απλώς πταίσμα!

{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ=00000

(με άφθονα μηδενικά)