Ανάσταση με «συχώριο» και «φουρνί»

ΠΑΡΟΣ
Αναπαράσταση των Παθών
Από τις αρχές του 20ού αιώνα έχει καθιερωθεί το έθιμο της αναπαράστασης των Παθών της Μεγάλης Παρασκευής στη Μάρπησσα αλλά και στα χωριά Πρόδρομος, Μάρμαρα, Άσπρο, Χωριό και Λεύκες. Στην Παροικιά, το συγκεκριμένο έθιμο πραγματοποιείται στον ιερό ναό Ζωοδόχου Πηγής την Κυριακή των Βαΐων. Ξεχωριστό είναι το έθιμο στη Μάρπησσα, όπου παιδιά ντυμένα Ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού παίζουν σκηνές από την είσοδο του Ιησού στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.

ΚΥΘΝΟΣ
Το «συχώριο»
Ένα ιδιαίτερο έθιμο είναι αυτό που ακολουθούν στην Κύθνο και ονομάζεται «συχώριο». Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου όσοι έχουν «χάσει» κάποιο οικείο τους πρόσωπο τη χρονιά που πέρασε, συνηθίζεται ναφέρνουν στην εκκλησία ψητά, κρασί και ψωμί τα οποία έχει «διαβάσει» ο παπάς και τα προσφέρουν στους επισκέπτες και στους κατοίκους του νησιού.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό έθιμο είναι αυτό της «κούνιας», όπου ανήμερα το Πάσχα στην πλατεία του νησιού στήνεται μία κούνια στην οποία ανεβαίνουν αγόρια και κορίτσια και υπόσχονται γάμο στην αγαπημένη τους.

ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ
Περιφορά μέσα από τα σπίτια
Μία διαφορετική περιφορά είναι αυτή που πραγματοποιείται στη Φολέγανδρο. Πρόκειται για την περιφορά της εικόνας της Παναγίας η οποία περνάει μέσα από κάθε σπίτι του νησιού, ώστε να ευλογηθούν και να είναι καλά οι κάτοικοι. Η περιφορά διαρκεί τρεις ολόκληρες ημέρες, ενώ οι νοικοκύρηδες έχουν φροντίσει ώστε πριν φτάσει η εικόνα στο δικό τους σπίτι να είναι όλα καθαρά και οι αυλές ασπρισμένες. Αφού περάσει η εικόνα κερνούν τους επισκέπτες που σπεύδουν να τους ευχηθούν.

ΠΥΡΓOΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ
Τα «τενεκεδάκια»
Ίσως η πιο εντυπωσιακή περιφορά του Επιταφίου είναι αυτή που γίνεται στον Πύργο της Σαντορίνης. Ξεκινώντας από νωρίς το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής, δεκάδες παιδιά τοποθετούν σε ταράτσες, μπαλκόνια, δρόμους, αλλά και στα τείχη του μεσαιωνικού κάστρου χιλιάδες «τενεκεδάκια». Πρόκειται για αυτοσχέδια λυχνάρια που καίνε παραφινέλαιο και μόλις «πέσει» το σκοτάδι, και λίγο πριν από την έναρξη της περιφοράς του Επιταφίου, ανάβουν και προσδίδουν μαγική ατμόσφαιρα στο νησί. Η θέα του φωτισμένου κάστρου από μακριά είναι μοναδική…

ΑΜΟΡΓOΣ
Τα «λαζαράκια»
Η παράδοση στην Αμοργό θέλει το Σάββατο του Λαζάρου τις νοικοκυρές να φτιάχνουν τα λεγόμενα « λαζαράκια », δηλαδή κουλούρια σε ανθρωπόμορφα σχήματα. Επίσης ξεχωρίζει το έθιμο της Μεγάλης Παρασκευής, όπου κατά την περιφορά του Επιταφίου οι γυναίκες ραίνουν την πομπή με αρώματα. Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, οι νέοι συγκεντρώνονται στα προαύλια των εκκλησιών και συμμετέχουν σε ομαδικά παραδοσιακά παιχνίδια.

ΑΝΑΦΗ
Το «φουρνί»
Αν βρεθεί κανείς στην Ανάφη, το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου θα έχει την ευκαιρία να δει τη διαδικασία που ακολουθείται για την προετοιμασία του φούρνου, το λεγόμενο «φουρνί», για το παραδοσιακό ψήσιμο. Αφού «κάψουν» τον φούρνο με τα αμπελόκλαδα, θα τοποθετήσουν το κατσικάκι σε ταψί με αναφιώτικο τυρί και στη συνέχεια θα τον σφραγίσουν τόσο από την πόρτα όσο και από την καμινάδα, ώστε να μην μπει αέρας και «καεί» το φαγητό. Η γεύση αυτού του φαγητού θα σας μείνει αξέχαστη!

ΑΝΔΡΟΣ
Παίζουν «τσούνια»
Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, μετά το γλέντι, τόσο στην Παλαιόπολη και στο Κόρθι όσο και σε άλλα χωριά του νησιού, συνηθίζεται να παίζουν στον δρόμο το παραδοσιακό παιχνίδι «τσούνια». Τοποθετούνται στη γη 9 ξύλα: τα 8 είναι των 60 εκατ. περίπου και ένα, ο «εννιάς», είναι λίγο μεγαλύτερο και τοποθετείται στη μέση. Τα παιδιά προσπαθούν να τα πετύχουν με μία ξύλινη μπάλα για να τα ρίξουν κάτω. Για κάθε τσούνι μετράει ένας βαθμός, εκτός κι αν πέσει μόνο ο «εννιάς» και μόνο κατά την πρώτη βολή, οπότε μετράει για εννέα πόντους. Το διασκεδαστικό έθιμο συνοδεύεται από μεζέδες και κρασί.