«ΚΑΠΟΥ ΣΤΟ ΜΕΣΟΝ ΒΡΗΚΑ ΤΗ ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ»
Μάνος ΧατζιδάκιςΜίκης Θεοδωράκης. Και οι δύο άντλησαν από τη λαϊκή παράδοση αλλά δοκιμάστηκαν και στη λόγια μουσική
Ο Χατζιδάκις αναφέρει σε συνέντευξή του το 1988: «Η καταβολή μου είναι το λαϊκό τραγούδι του τόπου μας και η συμφωνική μουσική. Αυτά τα δύο παίξανε τεράστιο ρόλο. Κάπου στο μέσον βρήκα τη χρυσή τομή για να κάνω το τραγούδι που ονειρεύομαι». Και κάπου εδώ βρίσκεται και η αλήθεια. Εξετάζοντας σήμερα τα «Λειτουργικά» με τη Φλέρυ Νταντωνάκη ή ακόμη και το «5 αυτοσχεδιασμοί για πιάνο και μπουζούκι» (όπου το κυρίαρχο όργανο του λαϊκού τραγουδιού δεν έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στις ορχήστρες του Χατζιδάκι), κατανοούμε τη σημασία τούτης της μελέτης. Γιατί μελετώντας τα παραπάνω έργα (καθώς και άλλα) συναντάμε αυτή την ιδιότυπη υβριδική μουσική γλώσσα η οποία, γράφει η συγγραφέας, «δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε αμιγώς λόγια αλλά ούτε και αμιγώς λαϊκή» και όπως θα προσθέταμε εμείς αποτελεί το εναρκτήριο λάκτισμα του έντεχνου λαϊκού τραγουδιού που μετατοπίζει την ακρόαση από την κίνηση (λαϊκό γλέντι) στη διανόηση (παθητική ακρόαση). Άρα, δεν θα συμφωνήσουμε με το συμπέρασμα της Δαλιανούδη ότι, για παράδειγμα, τα «Τραγούδια της αμαρτίας» είναι η εξέλιξη του ρεμπέτικου, αλλά λαϊκότροπα τραγούδια ενός ενδιάμεσου (και συνάμα πρωτοποριακού) είδους.











