Και η Σιμόν έπλασε τη γυναίκα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΣΙΜΟΝ ΝΤΕ ΜΠΟΒΟΥΑΡ
ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ ΤΑ ΠΑΝΩ-ΚΑΤΩ
ΣΤΟΝ 20όΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΜΠΗΚΕ
ΣΤΗ ΜΑΥΡΗ ΛΙΣΤΑ ΤΗΣ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ ΞΑΝΑ
ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΜΑΣ. ΓΙΑΤΙ Η ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ
ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΔΕΝ
ΕΙΝΑΙ ΠΙΑ ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΗΤΑΝ. ΕΑΝ,
ΒΕΒΑΙΩΣ, ΥΠΗΡΞΕ ΠΟΤΕ…
Περισσότερο κι από την Ερμηνευτική των ονείρων, από την Εισαγωγή στην ψυχανάλυση και από το «Κεφάλαιο», το έργο της Σιμόν ντε Μποβουάρ βρήκε «κέντρο» στην καρδιά των δυτικών κοινωνιών και επηρέασε τη ρότα τους.

Κι αν οι επίγονοι του Φρόιντ επιδόθηκαν στην πατροκτονία αμφισβητώντας τον εισηγητή του ασυνειδήτου, της απώθησης και της παιδικής σεξουαλικότητας, κι αν οι μαρξιστές έλυσαν τις διαφορές τους με χαφιεδισμούς και συντροφικά μαχαιρώματα, οι γυναίκες εξελίσσουν και αναθεωρούν τη φεμινιστική θεωρία χωρίς πάντως να βανδαλίζουν την ιστορική πρωθιέρεια. Το βιβλίο εξαντλήθηκε από την πρώτη κιόλας εβδομάδα της έκδοσής του (1949), ενώ έβγαλε την πατριαρχική οικογένεια από τη βολή της και τον Αλμπέρ Καμί από τα ρούχα του: «Κάνει τους Γάλλους να φαίνονται γελοίΤο οι»… Ιούνιο του 1946 η Σιμόν ντε Μποβουάρ ήταν τριάντα οκτώ ετών, είχε συνδεθεί με τον Σαρτρ και ήταν καθιερωμένη συγγραφέας και φιλόσοφος. Ο υπαρξισμός είχε γίνει μόδα, ο ψυχρός πόλεμος δεν είχε ακόμη αποκρυσταλλωθεί ως όρος της διπλωματίας, στα παρισινά σινεμά παιζόταν ο «Πολίτης Κέιν» και η επέλαση του Ζενέ έβαζε φωτιά στα μπατζάκια της γαλλικής ιντελιγκέντσιας. Η Σιμόν είχε μόλις κλείσει τους λογαριασμούς της με τη γαλλική αντίσταση δημοσιεύοντας Το αίμα των άλλων. Τότε ήταν που αποφάσισε να γράψει, για το κέφι της, ένα βιβλίο για την κατάσταση των γυναικών και να διερευνήσει τον μύθο της θηλυκότητας ξεκινώντας από τις δικές της εμπειρίες. «Είναι άραγε η θηλυκότητα κάτι που εκκρίνεται από τις ωοθήκες;» αναρωτήθηκε. «Είναι η γυναίκα ένα ον καθηλωμένο στο βάθος κάποιου πλατωνικού ουρανού; Αρκεί ένα μεσοφόρι με φραμπαλάδες για να την κατεβάσει στη γη;».

Η πέτρα είχε κυλήσει και το ογκώδες Δεύτερο φύλλο γράφτηκε σε χρόνο dt. Ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1949 και ο δεύτερος πέντε μήνες αργότερα. Χρησιμοποιώντας τα εργαλεία των κοινωνικών επιστημών έθεσε τρία ζητήματα. Πρώτον, ότι στην επιστή μη το φιλοσοφικό ον είναι ο άνδρας ενώ η γυναίκα είναι πάντοτε ο «άλλος». Ο άνδρας είναι αυτός που ενσαρκώνει την «ανθρωπότητα» ενώ η γυναίκα είναι μια απλή παρέκκλιση του ανθρώπινου είδους. Δεύτερον, απέρριψε την «ευτυχία» ως μέτρο για να προσεγγίσει κανείς την κατάσταση των γυναικών και την αντικατέστησε με την «ελευθερία», χαρακτηρίζοντας τη μέχρι τότε κατάσταση ως άδικη και καταπιεστική. Αυτή η λεξούλα έφερε τούμπα την ανδροκρατική αντίληψη για την ισορροπία του σύμπαντος και έθεσε τις γυναίκες προ των ευθυνών τους. Εννοείται πως η Σιμόν δεν βολευόταν καθόλου με σουφραζετικές ασάφειες του τύπου «δικαίωμα στην ψήφο» ετσετερά. Για να γίνει η ελευθερία πράξη έπρεπε οι γυναίκες να έχουν υγεία, μόρφωση και χρήμα. Τελεία, παράγραφος.

Βόμβα
Απασφαλίζοντας τη χειροβομβίδα, στο τελευταίο μέρος του βιβλίου προβαίνει στη θρυλική δήλωση «Γυναίκα δεν γεννιέσαι αλλά γίνεσαι». Εδώ βρίσκουν τον μάστορά τους όλα τα πολιτισμικά μαντζούνια που μεταβάλλουν τις γυναίκες από περήφανα ανθρώπινα όντα σε αντικείμενα ηδονής και εκμετάλλευσης. «Για να γίνει μια γυναίκα ελεύθερη η θηλυκότητα πρέπει να εξαφανιστεί», είπε και ελάλησε. Είκοσι τέσσερα χρόνια από τον θάνατό της, τα ελεύθερα κορίτσια εξακολουθούν να πηγαίνουν στην κόλαση. Μαζί της…