Κινηματογραφική εισβολή στο ελληνικό θέατρο

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΗΤΑΝ ΠΟΥ ΤΡΟΦΟΔΟΤΟΥΣΕ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ. ΣΗΜΕΡΑ Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΕΙΝΑΙ
ΠΟΥ, ΟΛΟ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΟΤΕΡΑ, ΤΡΟΦΟΔΟΤΕΙ- ΉΕΜΠΝΕΕΙ- ΤΟ
ΘΕΑΤΡΟ. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΚΑΘΟΛΟΥ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΣΗ
ΑΥΤΗ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ
«Ο μπακαλόγατος ή Της κακομοίρας» από τον Πέτρο Φιλιππίδη: μεγάλη επιτυχία!- τρίτη χρονιά παίζεται και τα ταμεία να σπάνε· o Γιάννης Μπέζος και η Ναταλία Τσαλίκη σχεδιάζουν για την επόμενη χρονιά «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα»· «Η χαρτοπαίχτρα» ξαναπαίζεται με πρωταγωνίστρια τον… Τάκη Ζαχαράτο και τα πάει μια χαρά στο ταμείο: έργα που ως θεατρικά ξεκίνησαν αλλά ως ταινίες καθιερώθηκαν και αγαπήθηκαν- κυρίως μέσα από τις συνεχείς προβολές τους στα τηλεοπτικά κανάλια.

Το ΚΘΒΕ παρουσιάζει τη θεατρική εκδοχή της ταινίας του Μιχάλη Κακογιάννη «Το κορίτσι με τα μαύρα» σε διασκευή Γρηγόρη Καραντινάκη και Γιώργου Μακρή- ο πρώτος υπογράφει και τη σκηνοθεσία.

Με ένα θεατρικό «Κουρδιστό πορτοκάλι», που έγινε ταινία από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ, επιχειρούν να εκφράσουν την εποχή μας οι νέοι της Ομάδας «mikriskini». Και το «Βaby Jane», που είχε μεταφέρει στην οθόνη ο Ρίτσαρντ Όλντριτς σε ένα κλασικό πια θρίλερ με την Μπέτι Ντέιβις και την Τζόαν Κρόφορντ, ενέπνευσε θεατρική παράσταση. Η Ομάδα «Splish Splash» σατιρίζει εδώ και χρόνια με το βουβό τρόπο της ταινίες κλασικές του βωβού όπως- φέτος- το «Scarface» και «Τhe Ρhantom of the Οpera». Έως πρόσφατα παιζόταν « Ο κυνηγός» του Βασίλη Χριστοφιλάκη αντλημένος από την ταινία «Τhe Woodsman» της Νικόλ Κασέλ με το σκληρό θέμα της παιδεραστίας.

Εδώ και χρόνια έχει αρχίσει η «ανακάλυψη» από το θέατρό μας των παλιών ελληνικών θεατρικών κωμωδιών που έγιναν ταινίες και προβάλλονται νυχθημερόν στα κανάλια. Θέατρο έγιναν και κάποιες που δεν είχαν προϋπάρξει ως έργα θεατρικά («Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο», για παράδειγμα). Εδώ και χρόνια ξένες ταινίες διασκευάζονται, νομίμως ή στη ζούλακάποιες περιπτώσεις αποκαλύφθηκαν, κάποιες κουκουλώθηκαν, κάποιες πέρασαν στο ντούκου…-, από Έλληνες συγγραφείς για το θέατρο. Ταινίες δίνουν το έναυσμα σε άλλους να ανατρέξουν στην- πιθανόν- λογοτεχνική πηγή των σεναρίων και να κάνουν από ΄κει τη διασκευή- πρόσφατα είχαμε στο Εθνικό το «Ζορμπάς: Η πραγματική ιστορία».

Διεθνές φαινόμενο
Αλλά το φαινόμενο της «μεταγραφής» για το θέατρο σεναρίων είναι φαινόμενο διεθνές. Το μιούζικαλ, ειδικά, έχει αντλήσει και αντλεί αρκούντως από τον κινηματογράφο. Από το «Τραγουδώντας στη βροχή» έως το «Άντρες έτοιμοι για όλα», από το «Μπίλι Έλιοτ» και το «Ηairspray» έως το «Κορίτσια ημερολογίου» που παίζεται αυτόν τον καιρό στην Αθήνα. Έως και από ταινίες κινουμένων σχεδίων όπως «Η πεντάμορφη και το τέρας» ή «Ο βασιλιάς των λιονταριών»!

Όλο και συχνότερα το θέατρο καταλήγει στις «κινηματογραφικές» λύσεις. Γιατί και πώς;

«Από την ταινία ξεκίνησαν όλα»: ο Πέτρος Φιλιππίδης είναι ειλικρινής μιλώντας για τον «Μπακαλόγατο. «Αυτό που μου άρεσε ήταν η εποχή κι αυτή η μικρή κοινωνία, η γειτονιά. Η οποία καθρεφτίζει όλη την κοινωνία. Και παραπέμπει σε πράξεις και χαρακτήρες που εκλείπουν. Εκείνο που εκλείπει κυρίως είναι η ζωή αυτή, η χαρά, η ευτυχία, το χιούμορ, η πλάκα, η αφέλεια, η αγνότητα…».

«Η ιδέα ήταν του καλλιτεχνικού διευθυντή Σωτήρη Χατζάκη» ομολογεί ο Γρηγόρης Καραντινάκης. «Θέλησε να τιμήσει τον Μιχάλη Κακογιάννη. Επιλέξαμε “Το κορίτσι με τα μαύρα”. Βρήκα πως τα τραγικά στοιχεία, που ο Κακογιάννης έχει σε όλες του τις ταινίες, εδώ σκιαγραφούνταν πολύ πιο χαρακτηριστικά- ο ξένος που αναταράσσει μία ολόκληρη κοινωνία στην οποία κάνει την είσοδό του και η οποία λειτουργώντας ως Χορός προσπαθεί να τον απωθήσει».

«Είναι πολύ δύσκολο να μεταφέρεις ένα σενάριο στο θέατρο- και μάλιστα το συγκεκριμένο» τονίζει. «Πρέπει να απαγκιστρωθείς από τρεις αρχετυπικές μορφές- την Λαμπέτη, τον Χορν και τον Φούντα. Ψάξαμε να βρούμε τα στοιχεία των χαρακτήρων για να επενδύσουμε πάνω τους».

«Όσο μεγαλώνω και βλέπω αυτές τις ταινίες όλο και κάτι μου θυμίζουν. Κάτι που χάθηκε αλλά και κάτι που ακόμα είναι δίπλα μας» δικαιολογεί την επιλογή του ο Γιάννης Μπέζος. «Ο περίγυρος- η αυλή, η γειτονιά…- είναι αυτό που χάθηκε. Αλλά ο ψυχισμός των ανθρώπων και τα προβλήματά τους παραμένουν. Μέσα στο κλίμα αυτό αποφασίσαμε με την Ναταλία, που δική της ιδέα ήταν το συγκεκριμένο έργο, να το κάνουμε. Και γιατί αξίζει τον κόπο».