Από τον μύθο του δράκου στο σήμερα

Η φυσική ομορφιά του σπηλαίου της Καστοριάς το κατατάσσει αναμφισβήτητα σε ένα από τα θεαματικότερα της Ελλάδας. Όμως, ο μύθος του Δράκου που συνδέεται με την ιστορία του οξύνει τη φαντασία και το ενδιαφέρον του επισκέπτη.

Σύμφωνα με την παράδοση, πριν από αιώνες η σπηλιά ήταν χρυσωρυχείο που το φύλαγε άγρυπνα ένας δράκος. Ο πρώτος όμως βασιλιάς της χώρας, ο Κάστορας, θέλοντας να διασκεδάσει τον φιλοξενούμενο αδερφό του, Πολυδεύκη, και τον πεθερό του, Κέλι, αποκάλυψε το σπήλαιο. Ο βασιλιάς υποσχέθηκε δώρα σε αυτόν που θα σκότωνε τον δράκο. Τότε παρουσιάστηκε ένας νέος που πάλεψε μαζί του. Κάθε φορά που χτυπούσε τον δράκο με το κοντάρι έτρεμαν οι γύρω βράχοι και αναταράσσονταν τα νερά της λίμνης. Το τέρας έπεσε τελικά νεκρό. Όλοι πανηγύρισαν το γεγονός και με αναμμένους δαυλούς προχώρησαν στη σπηλιά. Σε ένα μέρος όπου η σήραγγα στενεύει έσβησαν οι δαυλοί και ακούστηκε μια φωνή να λέει: «Εκείνος που θα σκύψει να πάρει μια χούφτα λάσπης, θα μετανιώσει. Αλλά και εκείνος που δεν θα πάρει, πάλι θα μετανιώσει». Οι πιο θαρραλέοι έσκυψαν και πήραν λάσπη, ενώ άλλοι φοβήθηκαν. Όταν βγήκαν στο φως του ήλιου, εκείνοι που είχαν στα χέρια τους τη λάσπη διαπίστωσαν με έκπληξη πως κρατούσαν υγρή χρυσόσκονη. Η διήγηση αυτή διασώζει έναν τοπικό θρύλο, σύμφωνα με τον οποίο κρατούνταν μυστικές οι θέσεις και η κατεργασία χρυσοφόρων φλεβών στην περιοχή της Καστοριάς.

Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε από τρεις Καστοριανούς, ερασιτέχνες εξερευνητές, τη δεκαετία του ΄40. Έκτοτε έγιναν πολλές οργανωμένες εξερευνήσεις και χαρτογραφήσεις του από ειδικούς επιστήμονες- σπηλαιολόγους κατά τις δεκαετίες του ΄50, του ΄60 και του ΄70. Η προσπάθεια αξιοποίησής του άρχισε το 1998, ενώ οι σχετικές εργασίες διήρκεσαν λιγότερο από δύο χρόνια. Πρόκειται γιαένα από τα πιο σύγχρονα σπήλαια των Βαλκανίων, εξοπλισμένο με συστήματα ανακύκλωσης του αέρα και διατήρησης της ισορροπίας του κλίματος, τα οποία διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά του. Παράλληλα, εντός του σπηλαίου λειτουργεί ηλεκτρονικό σύστημα που ελέγχει τη μετακίνηση των βράχων στο εσωτερικό του, παρέχοντας συνεχή ενημέρωση για τις γεωλογικές μεταβολές.

Η ιδιαιτερότητά του οφείλεται στις επτά υπόγειες λίμνες του, οι οποίες επικοινωνούν με τη λίμνη της Καστοριάς, καθιστώντας το ως το μοναδικό σπήλαιο με λίμνες γλυκού νερού στη χώρα. Εκτός από τον κύριο διάδρομο, το επισκέψιμο κομμάτι του επεκτείνεται σε άλλους τέσσερις διαδρόμους-σήραγγες και σε συνολικά δέκα αίθουσες.

Το ενυδρείο της Καστοριάς
Το μοναδικό ενυδρείο με γλυκό νερό στην Ελλάδα αναμένεται να κοσμήσει από τους επόμενους μήνες την πόλη της Καστοριάς. Τεράστιες πισίνες (μανιέρες), μία μικρή λίμνη και ένα ποτάμι συνθέτουν τις εγκαταστάσεις του ενυδρείου που φιλοξενείται στους χώρους του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς στη νότια είσοδο της πόλης, δίπλα στη λίμνη. Μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να εμπλουτιστεί με ψάρια του γλυκού νερού από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια.