Φαινόμενα

Μοντέλο του «νέου φόβου»
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Σε υπόδειγμα έχουν αναδείξει οι σκληροπυρηνικοί της Κομισιόν την Ιρλανδία για τα σκληρά μέτρα που υιοθέτησε, αλλά τα αποτελέσματά τους μοιάζουν πιο δυσοίωνα και από την κρίση
Ιδού και το περιβόητο ιρλανδικό μοντέλο, μας είπαν σε μια συνοπτική πλην περιεκτική παρουσίαση δυο τηλεοπτικές εκπομπές- σε ένα μικρό συμπληρωματικό αφιέρωμα οι «Νέοι φάκελοι» (Σκάι) και εξόχως αναλυτικά η «Έρευνα» του Παύλου Τσίμα από το Μega το βράδυ της Τρίτης. Με τη δημοσιογραφία που αναδεικνύει το καίριο χωρίς να αρνείται το προσωπικό στοιχείο, παρουσιάστηκαν ανάγλυφα τα οικονομικά μέτρα της ιρλανδικής κυβέρνησης που απολαμβάνουν την απόλυτη έγκριση, μέχρι και τον θαυμασμό, των σκληροπυρηνικών της Κομισιόν. Για να γνωρίζουμε περί τίνος πρόκειται όταν μας προτείνεται να υιοθετήσουμε και εμείς τα αντίστοιχα. Και μας κόπηκε η ανάσα.

Χώρα μικρή η Ιρλανδία, όπως και η Ελλάδα, βρέθηκε με ανάλογο έλλειμμα μετά το πέρας της δεκαετία του ΄90 που καταχρέωσε κάθε μισθοσυντήρητο και μεροκαματιάρη, κάνοντάς τον να νομίσει για λίγο ότι μπορεί να απολαμβάνει ζωή εκατομμυριούχου. Μετά ήρθε το απότομο ξύπνημα. Και όσοι ονειρεύτηκαν όχι μόνο πληρώνουν ένα ένα τα όνειρά τους, αλλά και με δυσβάστακτο τόκο. Ο Παύλος Τσίμας θυμίζει τα κοινά στοιχεία των δύο λαών, ότι κέρδισαν με αίμα και οι δύο την ελευθερία τους σε εμφύλιους πολέμους, ότι οι πατρίδες και οι δύο φτωχές οδήγησαν πολλούς στη μετανάστευση. Τι έκαναν οι Ιρλανδοί; Απλώς μείωσαν μισθούς και τσάκισαν στη φορολογία εκείνους που εύκολα μπορούσαν να πιαστούν στο δόκανο, δηλαδή τους μισθωτούς. Μια οικογένεια μισθωτών με μικρά παιδιά που χρεώθηκαν για να αγοράσουν δικό τους σπίτι παρουσίασαν οι «Νέοι φάκελοι» προχθές, ένα ζευγάρι υπαλλήλων, μια Ελληνίδα καθηγήτρια στο ιρλανδικό πανεπιστήμιο, μια νεαρή γυναίκα με μια 7χρονη κόρη που αναγκάστηκε να βρει και δεύτερη δουλειά και εργάζεται 70 ώρες την εβδομάδα παρουσίασε η «Έρευνα» του Παύλου Τσίμα. Όλων οι μαρτυρίες κοινές. Είδαν τα έσοδά τους να μειώνονται τόσο που μετά βίας έχουν να φάνε.

Αλλά εκτός από την αγωνία για ένα μέλλον χωρίς ελπίδα, κρατήσαμε μια περίεργη ατμόσφαιρα φόβου που απλώνεται ως φαίνεται χειρότερη και από την ανέχεια στις φτωχικές πλέον μισθοσυντήρητες τάξεις των Ιρλανδών. Μη τυχόν και πουν οτιδήποτε δυσάρεστο και χάσουν τη δουλειά τους, εξηγεί η νεαρή μητέρα: «Αλλά εγώ θέλω να μιλήσω, να γνωρίζει ο κόσμος πόσο δύσκολα περνάμε, και δεν με νοιάζει».

Καμιά περιγραφή, καμιά πληροφορία για το πώς ξεκίνησε το κακό- άλλωστε λίγο πολύ το γνωρίζουμε και στη χώρα μας-, κανένα μέτρο απ΄ όσα εξήγησαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν έδινε την πραγματική εικόνα της σημερινής «αξιοθαύμαστης» από τους Ευρωπαίους Ιρλανδίας, όσο αυτός ο «νέος φόβος» που περιέγραψε η νεαρή γυναίκα στον φακό της «Έρευνας». Ούτε η φτώχεια ούτε οι περικοπές μισθών ούτε οι τράπεζες που συμπεριφέρονται ακριβώς όπως οι ελληνικές (δηλαδή, ενώ το κράτος ανέλαβε το ρίσκο των δανείων και τις ξαλάφρωσε, αντί να ρίξουν χρήματα στην αγορά να την τονώσουν, απομυζούν τους ύστατους χυμούς των μικροεπιχειρηματιών και μισθωτών), τίποτε από όλα αυτά δεν είναι από μόνο του πραγματικά τραγικό όσο ο φοβισμένος κόσμος.

Σαν να γύρισε ο χρόνος πίσω. Στις εποχές του εργασιακού ζόφου, προτού ξεσηκωμοί και σκληρές διεκδικήσεις των εργαζομένων καταφέρουν να διαμορφώσουν αν μη τι άλλο ατμόσφαιρα αξιοπρέπειας και συνείδηση των δικαιωμάτων για κάθε άνθρωπο που κερδίζει το ψωμί του. Αίφνης σαν να τά ΄σβησε όλα αυτά από την Ιστορία η οικονομική κρίση.


Τη νύφη πληρώνουν οι εργαζόμενοι

Αν είχε κανείς απορία για το τι εννοούσαν διάφοροι πατέρες των αγορών, με κορυφαίο τον Άλαν Γκρίνσπαν, με εκείνον τον όρο «δημιουργική καταστροφή», χρησιμοποιώντας τον ως εξήγηση για τις μεγάλες κρίσεις του καπιταλισμού, την απάντηση μοιάζει δυστυχώς να τη δίνει αυτός ο νέος ταπεινωμένος κόσμος που ξημερώνει. Γιατί μπορεί ο Γκρίνσπαν να εξηγεί ότι ο όρος σημαίνει ότι θα αποχωρήσουν από το οικονομικό γίγνεσθαι εκείνοι που δεν είναι πλέον ικανοί να προχωρήσουν, δεν κερδίζουν ή δεν έχουν την ικανότητα να διαγνώσουν το μέλλον και όλο αυτό θα γίνει με τριγμούς και ανατροπές, αλλά να, που πρώτοι πληρώνουν τη νύφη οι εργαζόμενοι, όχι απλώς με μειώσεις μισθών και εξαντλητική φορολογία, αλλά με τον φόβο που τους καθιστά σε θέση δυσχερέστερη και του δούλου. Γιατί το πρόβλημα του κόσμου δεν είναι απλώς η φτώχεια, είναι η επιστροφή σε αυτήν, και μάλιστα σε χειρότερες συνθήκες παρά ποτέ, εκείνων που ήλπισαν ότι θα ξεφύγουν για πάντα.