Επιφυλλίδα

Κι αν οι μετανάστες ήταν πλούσιοι;
Του Θανάση Θ. Νιάρχου

Oι συμπτώσεις της ζωής αλλά και εκείνες που αναδεικνύονται κάποιες φορές μέσα από τον Τύπο είναι κάτι παραπάνω από σοφές. Αφού είναι ακόμη Γενάρης και η επικαιρότητα «τρέχει» για τον καθένα, όσο φιλοτομαριστής κι αν είναι, ας κοιτάξουμε λίγο παραπέρα από τη μύτη μας, έστω κι αν κάτω απ΄ τη μύτη μας, ή έξω από την πόρτα μας, είναι η Εφορία. Στα «ΝΕΑ» του Σαββατοκύριακου της 2ας και της 3ης Ιανουαρίου δύο δισέλιδα ρεπορτάζ δίνουν άριστα το «μέτρο» μιας υποκρισίας που δικαιολογημένα θα τη χαρακτήριζε κανείς «εθνική». Στο ένα, με αφορμή το βιβλίο της καθηγήτριας Κοινωνικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Θάλειας Δραγώνα «Τι είν΄ η πατρίδα μας;», που κατά τον συντάκτη του ρεπορτάζ είναι ένα βιβλίο που «μ΄ έναν άλλον πατριωτισμό σέβεται τις δημοκρατικές αρχές της ισότητας και της ανεκτικότητας», η συγγραφέας του κατηγορήθηκε για αντεθνική στάση και ζητήθηκε η αποπομπή της από το υπουργείο Παιδείας. Πιο συγκεκριμένα, η Θάλεια Δραγώνα κατηγορείται ότι το βιβλίο της καταγγέλλει ως ρατσιστικό το να ανησυχούμε για την ύπαρξη πολλών ξένων στη χώρα μας και να λέμε ότι «σε λίγο θα ψάχνουμε να βρούμε Έλληνα στην Ελλάδα».

Στο άλλο, τώρα, ρεπορτάζ της εφημερίδας, με τον τίτλο «35 χρόνια ονειρευόμασταν να εγκατασταθούμε στην Κρήτη» και με υπότιτλο «Αυστριακοί, Άγγλοι, Γερμανοί εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους για να ζήσουν στην Ελλάδα», διαβάζουμε (με ονόματα και διευθύνσεις) για ξένους που εγκαθίστανται στη χώρα μας, ενώ ήδη οι Πρέσπες, η Κέρκυρα, η Μάνη, η Κρήτη, η Σκιάθος μπορούν να χαρακτηρισθούν ως πολυεθνικές περιοχές. Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, οι αλλοδαποί που επιλέγουν την Ελλάδα για να ζήσουν το υπόλοιπο της ζωής τους που, ενδέχεται, να είναι μακρύτερο απ΄ ό,τι ο ώς τώρα βίος τους (τους το εύχεται κανείς ολόψυχα), δεν είναι πένητες μετανάστες. Είναι τουλάχιστον εύποροι μικροαστοί. Κάτι ψελλιζόταν, πριν από χρόνια, εδώ στην Ελλάδα για τους κινδύνους που διέτρεχε η γλώσσα λόγω της συγκατοίκησής μας με τους ξένους. Αλλά με τη δραστήρια δική μας απόδοση όσον αφορά την εκτόνωση που μας προσφέρουν οι απειράριθμοι, είναι αλήθεια, μετανάστες, ποιος θα σκεφτεί να συζητήσει καν για «πταίσματα» σχετικά με την αλλοίωση της ταυτότητάς μας, όταν μάλιστα εξαργυρώνονται με «γενναία δοσίματα». Το πρόβλημά μας, λοιπόν, το ουσιαστικό, δεν είναι μην τυχόν αλλοιωθούμε και χαθούμε, αλλά από ποιον θα τα πάρουμε. Όταν όμως υπό κλίμακα δεν σ΄ ενδιαφέρει κάτι, ουδόλως σ΄ ενδιαφέρει και στη μεγιστοποίησή του. Αλλά γιατί να χρειάζονται άλλες αποδείξεις για το πόσο ύποπτη είναι η ανησυχία για τη γλώσσα όσων βλέπουν έναν κίνδυνο στους μετανάστες, όταν οι ίδιοι με τον τρόπο που συμπεριφέρονται και εκφέρουν την «ελληνική» την υπονομεύουν και την αφανίζουν σε βαθμό που δεν το κατορθώνει ο χειρότερός της εχθρός ή ο πιο ανέμελος αλλόγλωσσος; Θα αισθανόμασταν ποτέ πραγματικά ότι κινδυνεύει η γλώσσα μας, όσο κι αν συρρικνωνόταν λόγω της παρουσίας των μεταναστών, αν όσοι εξακολουθούμε να τη μιλάμε, την τιμούσαμε στο εύρος και το μεγαλείο της και δεν την είχαμε μεταβάλει σ΄ ένα προπέτασμα για να κρύβουμε την υποκρισία και τις αθλιότητές μας; Να λέμε δηλαδή ότι μας ενδιαφέρει η γλώσσα ενώ μας ενδιαφέρει το κέρδος. Η γλώσσα (η οποιαδήποτε γλώσσα) κινδυνεύει πραγματικά όταν ο τρόπος που τη μιλάς δείχνει πως θεωρείς μεγαλύτερο κίνδυνο γι΄ αυτήν τον φτωχό και τον δυστυχισμένο απ΄ ό,τι λογαριάζεις τον πλούσιο και τον ευτυχισμένο. Η οποιαδήποτε γλώσσα (άρα και η ελληνική) αφανίζεται όταν η «ανωνυμία» των μεταναστών σε τρομάζει απείρως περισσότερο απ΄ ό,τι θα έπρεπε να σε τρομάζει η «επωνυμία» των ημεδαπών. Η οποιαδήποτε γλώσσα θα αναβαθμιζόταν στο ύψος της, αν ο καθένας φιλοδοξούσε να υπάρξει, ή έστω να νιώσει ως μετανάστης. Μην το συζητάμε: Ο υπ΄ αριθμόν ένας κίνδυνος για την καταστροφή της γλώσσας μας είμαστε εμείς οι ίδιοι. Επειδή βέβαια είναι αδύνατο να παραδεχτούμε ότι φοβόμαστε τον εαυτό μας, ξορκίζουμε τον φόβο μας με το να λογαριάζουμε ότι είναι οι μετανάστες που μας τον προκαλούν. Αλλά αυτό είναι τόσο δύσκολο να το καταλάβουμε όσο τη βαθύτατα σεβαστική φράση του Έντουαρντ Άλμπι που γράφει πως ο Θεός μπορεί να είναι και ο Πορτορικάνος ομοφυλόφιλος που γυρίζει όλη μέρα με το κιμονό και βγάζει τα φρύδια του ή μια γυναίκα που κλαίει διαρκώς πίσω από μια πόρτα, χωρίς ποτέ να την έχει δει κανείς.