Επιφυλλίδα

Δεξιώσεις, τραπεζώματα και φωταψίες
Του Κώστα Λογαρά

Ω, είμαι βέβαιος ότι στα συρτάρια τους έχουν πλούσιες λίστες με ονόματα. Καταλόγους με διευθύνσεις και τηλέφωνα. Και δίπλα στο oνοματεπώνυμο τού καθενός είναι καταγραμμένη η ιδιότητά του, η κοινωνική ταμπέλα του:«Φίλοι και Συνεργάτες», «Κοσμικοί», «Πρόσωπα των ΜΜΕ», «Πανελλήνιες προσωπικότητες» κ.ο.κ. Παίρνω όρκο ότι τα πολιτικά γραφεία, αλλά και η μηχανοργάνωση του κάθε δήμου ή της όποιας νομαρχίας, διαθέτουν πίνακες και καταστάσεις που τις εμπλουτίζουν συνεχώς. Για κάθε χρήση.

Θέλουν λ.χ. να κάνουν μια συγκέντρωση που να ΄χει μπούγιο; Ανοίγουν τους καταλόγους κι αρχίζουν να τηλεφωνούν, να στέλνουν προσκλήσεις, να τους παίρνουν όλους σβάρνα ώστε να μαζευτούν οι πάντες και να γίνει πάταγος. Θέλουν ένα meeting για μπίζνες και οικονομικά αλισβερίσια; Καλούν από την λίστα: «Φίλοι- κολλητοί». (Σ΄ αυτούς δεν στέλνουν πρόσκληση, τηλεφωνεί η ίδια η εξουσία αυτοπροσώπως).

Για δεξιώσεις και φανφάρες, για σημαντικές γιορτές και επετείους- όπως για παράδειγμα οι εθνικές, του πολιούχου αγίου της κάθε πόλης ή κάτι εθιμοτυπικές μαζώξεις για το νέο έτος- με μπουφέδες, τραπεζώματα και φωταψίες, όλες οι Αρχές, κεντρικές και αποκεντρωμένες, επιλέγουν απ΄ τις λίστες:«Πρόσωπα του πρωτοκόλλου», «Κοσμικοί» και, απαραιτήτως, «Προσωπικότητες των ΜΜΕ»εννοούν τις τηλεοπτικές, και δη, του κοινωνικού σχολιασμού.

Οπότε καταφθάνουν οι «Τηλεπερσόνες» με τις αστραφτερές τζιπάρες τους, τυλιγμένοι στα μπλέιζερ και τα σινιέ, πάμφωτοι και μεγαλοπρεπείς. Που μπορεί να ξεφτιλίζονται στις εκπομπές τους, όμως η λάμψη του γυαλιού φτάνει για να αποκαθάρει παν αμάρτημα εκούσιόν τε και ακούσιον και κάθε φτήνια που κάποτε θα σ΄ έκανε να γυρίζεις τα μούτρα σου με αποστροφή. Τώρα, οι Αρχές τούς προσκαλούν προσδοκώντας να λαμπρύνουν τη γιορτή κι αύριο στις εκπομπές τους να σχολιάσουν τι παπούτσια φόραγαν οι καλεσμένοι, τι χρώμα κάλτσες κι αν οι αγκράφες ταίριαζαν με τα λιλά.

Κάπου, λοιπόν, ανάμεσα στους καταλόγους και τις λίστες των Αρχών, υπάρχει και η ένδειξη «Πολιτιστικοί φορείς, καλλιτέχνες, λογοτέχνες και εικαστικοί». Συλλήβδην. Σ΄ αυτούς καταφθάνουν προσκλήσεις για τίποτε ομιλίες και διαλέξεις, καμιά εκδήλωση βιβλίου, ή για να παραβρεθούν στη βράβευση κανενός πνευματικού ανθρώπου, αγνοημένου ώς τα τώρα κιέτοιμου πια για αναχώρηση. Τότε μόνο οι «Πολιτιστικοί φορείς και συν αυτοίς» έχουν την τιμητική τους. Τους ανασύρουν από τον κατάλογο και τους στέλνουν την πρόσκληση. Αλλιώς, κανείς δεν τους θυμάται. (Το φαντάζεσθε να τους καλούσαν στους μπουφέδες και στις δεξιώσεις μαζί με τους πάμφωτους και τους λαμπρούς; Α, πα, πα. Δίπλα στα μπλέιζερ και τα λιλά των «Κοσμικών», το δικό τους γκρίζο! Ο Θεός φυλάξοι. Σ΄ αυτούς ταιριάζει μόνο η πνευματική τροφή, ενώ στους άλλους ο επίγειος πλούτος).

Ίσως η μόνη εποχή που η λίστα «Πολιτιστικοί φορείς, διανοούμενοι, καλλιτέχνες και λοιποί» παρουσιάζει την πιο μεγάλη κίνηση, είναι η προεκλογική περίοδος. Τότε έχουν τη μεγάλη ζήτηση. Ιδιαίτερα οι πιο γνωστοί και αναγνωρισμένοι απ΄ αυτούς. Τους πλησιάζουν οι υποψήφιες Αρχές αυτοπροσώπως κι αφού τους πλέξουν το εγκώμιο για να τους δελεάσουν, τους κάνουν πρόταση τιμητικής συνεργασίας. Ώστε να προσδώσουν στο πολιτικό τους πρόγραμμα μια πολιτιστική εσάνς, ένα άλλοθι πνευματικό.

Αλλά τότε ακριβώς θα πρέπει ο άνθρωπος της συγκεκριμένης λίστας να αντισταθεί. Να μην κολακευτεί κι ενδώσει. Προπαντός να μη σκεφτεί ότι η εξουσία τάχατες τον έχει ανάγκη- πατόκορφα ναι, ανάγκη όχι. Να χαμογελάσει μυστηριωδώς και ν΄ αρνηθεί. Εξάλλου όσοι προσφέρθηκαν και μάλιστα άνευ αμοιβής- τι να περισσέψει άλλωστε από τη λίστα (και την απληστία) των «Φίλων και των κολλητών»;- κατάλαβαν την κοροϊδία κι αποσύρθηκαν νωρίς, νωρίς.

Καλύτερα λοιπόν να βρίσκεται κανείς απ΄ έξω, κι από ΄κεί να παρακολουθεί. Μόνο έτσι η ματιά του θα παραμείνει καθαρή κι ο λόγος του μαχαίρι. Το πολύ, πολύ να τον μεταγράψουν απ΄ τη λίστα των «Πνευματικών» στη μαύρη στήλη των εχθρών και αντιπάλων. Και τι μ΄ αυτό;

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.