Περιοδικά

Γιατί αυτοκτόνησε ο Αίας;
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Από το πρώτο τεύχος (τώρα τυπώθηκε το 15ο) η τριμηνιαία επιθεώρηση Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και Επιστημών του Ανθρώπου «Σύναψις» ξεχώριζε για τη φαντασία στην επιλογή των θεμάτων της και για τη γραφή των συνεργατών της που ήταν και είναι φιλική και προσβάσιμη και στους μη ειδικούς.

Διάβασα- αναγνωσματική απόλαυση!- δύο κείμενα για την ψυχοπαθολογία στην αρχαιότητα. Το πρώτο, του καθηγητή και εκδότη του περιοδικού Θανάση Καράβατου, που μελετά τις αρχαιοελληνικές ρίζες της ψυχοπαθολογίας και σημειώνει: «Οι λέξεις νόσος και ιατρός έχουν πανάρχαιες κρητομυκηναϊκές ρίζες. Η ιατρική, όμως, έννοια της «νόσου του σώματος» μόλις κατά την κλασική αρχαιότητα αρχίζει να συγκροτείται και, με αναλογική μεταφορά, να αναδύεται η έννοια της νόσου της ψυχής που θα πάρει κατά την ελληνιστική εποχή μια σαφέστατη διατύπωση. Αυτή η πολυσύνθετη διαδικασία προαπαιτούσε μια διττή συνειδητοποίηση: ιατρική (αφού επρόκειτο για νόσο) και φιλοσοφική (αφού ο προβληματισμός αφορούσε την ψυχή).

Στο δεύτερο κείμενο ο αναπλ. καθηγητής Ψυχιατρικής στο ΑΠΘ Γιάννης Νηματούδης μελετά τις ψυχοπαθολογικές εικόνες στην αρχαιοελληνική τέχνη και αναλύει τον Αίαντα της ομώνυμης (και παλαιότερης) τραγωδίας του Σοφοκλή, καταλήγοντας: «… Σκιαγραφείται με αριστουργηματικό τρόπο η τραγικότητα του ήρωα και επισημαίνονται οι ψυχικές διαδικασίες που τον οδήγησαν στην αυτοκτονία. Πρόκειται για σπουδή πάνω στη φύση του συναισθήματος της «ντροπής», του ναρκισσιστικού τραύματος και της τραγικής προσπάθειας να το αντιμετωπίσει μέσω της αυτοκαταστροφής. Σπουδή που μας φέρνει στον νου σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις…».

Και από το χθες στο σήμερα: Ο αναπλ. καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δημήτρης Ν. Πλουμπίδης αποτιμά την ψυχιατρική μεταρρύθμιση της τελευταίας εικοσιπενταετίας στην Ελλάδα επισημαίνοντας ότι «η προσπάθεια αυτή δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά η εμφανής εξάντληση της δυναμικής της θέτει σε πρώτο επίπεδο την ανάγκη του απολογισμού της και στη συνέχεια του ορισμού νέων στόχων…». Ακόμα: ο ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και γενικός διευθυντής της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας στο 13ο Διαμέρισμα του Παρισιού Βασίλης Καψαμπέλης προσεγγίζει το- πρωτότυπο- θέμα «Το χιούμορ των σχιζοφρενών ασθενών».

ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ. Δεν θα κουραστώ να γράφω για τη χαρά και τις γνώσεις που παίρνω από το «Κρητικό Πανόραμα», καθώς αποκαλύπτει «άγνωστες» γωνιές του μεγάλου νησιού και υπηρετεί ευδόκιμα την τοπική ιστορία, τη λαογραφία και την αρχαιολογία. Αυτό το τεύχος κοσμείται, επιπλέον, με την υπογραφή του δημοσιογράφου και σπουδαίου ερευνητή Νίκου Ψιλάκη, που καταπιάνεται με μιαν αυτοδικία του 1947. Δυο λόγια: Ο δωσίλογος και γκεσταπίτης εγκληματίας Ν. Μαγιάσης δικάζεται στα Χανιά. Ο Ανωγειανός Γιώργης Βρέντζος τον σκοτώνει με δυο μαχαιριές μέσα στο δικαστήριο, για να εκδικηθεί τον θάνατο του αδελφού του Μιχάλη, που είχε σκοτώσει μεταξύ άλλων εν ψυχρώ ο Μαγιάσης στο οροπέδιο της Νίδας το 1943. Ο Ψιλάκης είχε δημοσιεύσει ρεπορτάζ το 1982 στις «Κρητικές Εικόνες» γι΄ αυτό το θέμα που συντάρασσε την Κρήτη. Τώρα γράφει την ιστορία και τα παρασκήνια εκείνης της έρευνας. Θαυμάστε τη διακριτικότητα, τη νηφάλια γραφή, την ντοκουμενταρισμένη άποψη του Ψιλάκη. «ΝΟΥΑΡ». Ένα περιοδικό φρέσκο, ζωηρό, αντισυμβατικό, όπως ταιριάζει στην ηλικία των συνεργατών του: Το «Καλειδοσκόπιο» που εκδίδουν φοιτητές και το ομώνυμο πολιτιστικό μη κερδοσκοπικό Σωματείο τύπωσε το 37ο τεύχος του και το αφιέρωσε στο νουάρ, σε διάφορες τέχνες. Τα δείγματα… μαύρης γραφής από τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, τη μουσική, τη ζωγραφική, τα κόμικς παρουσιάζονται με μικρά περιεκτικά κείμενα. Ωστόσο το film noir απασχολεί το περιοδικό περισσότερο. Από το μυθικό Μaltese Falcon (Το Γεράκι της Μάλτας- 1941) βασισμένο στο βιβλίο του Χάμετ, σε σκηνοθεσία του αξεπέραστου Χιούστον με πρωταγωνιστή τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ (φωτογραφία), έως τις νεο-νουάρ ταινίες της δεκαετίας του ΄80.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΣΥΝΑΨΙΣ»: Μαυροκορδάτου 1-3, Αθήνα 106 78, τηλ.: 210-3839.020

«ΚΡΗΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ»: Πανεπιστημίου 46, Αθήνα 106 78, τηλ.: 210-3300.090

«ΚΑΛΕΙΔOΣΚΟΠΙΟ»: Φιλοσοφική Σχολή, Παν/πολη Ζωγράφου 157 84, τηλ. 210-7277.828 (11-3 καθημερινά)