Ο ταχυδρόμος χτυπά δυο φορές

ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ η Ιστορία; Πάντως, δεν είναι η πρώτη φορά που θέλουν να μας στείλουν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Είναι κάτι που συμβαίνει ανά δέκα- δεκαπέντε χρόνια.

Τα κόκκινα μαγουλάκια
Η ΠΡΩΤΗ φορά που μας προέκυψε το ΔΝΤ είναι στα μέσα της δεκαετίας του ΄80. Η Ελλάδα είναι στα δύσκολα και ο Κώστας Σημίτης, ως υπουργός Οικονομίας, έχει επιβάλει πρόγραμμα σταθερότητας. Η κατάσταση δεν είναι ευχάριστη. Και για άλλη μια φορά η Ελλάδα αντιμετωπίζεται σκαιά. Ο Σημίτης με τον Νίκο Γκαργκάνα ως οικονομικό του σύμβουλο βρίσκονται στην Ουάσιγκτον, όπου γίνεται συνάντηση με τον Πολ Βόλκερ. Ογδοντάρης σήμερα, είναι σύμβουλος του Ομπάμα. Τότε ήταν παντοδύναμος διοικητής της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας, του Fed, και «σφαγέας» του πληθωρισμού. Είναι η εποχή που η Ελλάδα του Ανδρέα Παπανδρέου είναι «μαύρο πρόβατο» των Αμερικανών. Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ δεν πάει καλά. Κάποια στιγμή ο Βόλκερ λέει στα ίσα- με τη γνωστή αμερικάνικη τραχύτητα- στους Έλληνες επισκέπτες ότι «πρέπει να πάτε στο ΔΝΤ». Μπρος στην παγωμάρα, ο Γκαργκάνας κατακόκκινος του λέει: «Ξέρετε, είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας κι αυτό μας δίνει κάποια προνόμια…». Η μάχη της σκληρής δραχμής
ΤΟ ΔΝΤ βρίσκεται πάλι μπροστά μας τη δεκαετία του ΄90. Το 1993 ο Ανδρέας Παπανδρέου επανεκλέγεται στην εξουσία με όρους θριάμβου.

Μόνο που τα δημοσιονομικά είναι σε τραγική κατάσταση με το έλλειμμα να έχει οροφή το 13%.

Και η απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων, στις αρχές καλοκαιριού του 1994, ανοίγει την όρεξη των αγορών. Οι κακές εκθέσεις για την ελληνική οικονομία έρχονται βροχή, ενώ κυκλοφορεί η φήμη ότι επίκειται υποτίμηση της δραχμής.

Οι συναντήσεις στην Εκάλη
ΥΠΟΥΡΓΟΣ Οικονομίας, μετά τον θάνατο του Γιώργου Γεννηματά, είναι ο Γιάννος Παπαντωνίου. Συναντά τον Ανδρέα στην Εκάλη κάθε δεκαπέντε ημέρες. Ο Πρωθυπουργός έχει εύθραυστη υγεία. Η μέρα του ξεκινά στις έντεκα και οι συναντήσεις με τον Παπαντωνίου είναι μεσημεριανές. Κρατούν μία ώρα και διανθίζονται από αφηγήσεις από τα πανεπιστημιακά χρόνια του Ανδρέα στο Μπέρκλεϊ. Ωστόσο, ο Παπανδρέου είναι σαφής στις οδηγίες που δίνει: Όχι υποτίμηση- ανεξαρτήτως κερδοσκοπικών πιέσεων ή ύψους επιτοκίων.

Πάλι η Μoody΄s
ΕΙΝΑΙ η μάχη της «σκληρής δραχμής». Η κυβέρνηση αγοράζει δραχμές με ό,τι έχει και δεν έχει, ανεβάζει τα επιτόκια από το 12 στο 20%, ενώ τα κερδοσκοπικά φαντς του Λονδίνου «σορτάρουν» το εθνικό νόμισμα. Η κρίσιμη στιγμή έρχεται όταν η Μoody΄s υποβαθμίζει την Ελλάδα.

Το νέο βρίσκει τον Παπαντωνίου στο γραφείο τού έκτου ορόφου στην οδό Νίκης, όπου βρίσκονται επίσης ο Γιάννης Στουρνάρας – πρόεδρος τότε του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων – μαζί με τους Λουκά Παπαδήμο και Νίκο Γκαργκάνα που έχουν έρθει από την Τράπεζα της Ελλάδος. Η ομάδα σηκώνει τα τηλέφωνα και επικοινωνεί με τους μεγάλους διεθνείς οίκους του εξωτερικού, λέγοντας πως η απόφαση Παπανδρέου είναι ότι η Ελλάδα δεν θα αλλάξει πολιτική στα οικονομικά.

Πιλοτική περίπτωση
Η ΚΡΙΣΗ περνάει αλλά μας την έχουν στημένη. Τον Ιούλιο του 1994 η Ελλάδα μετέχει στα πενηντάχρονα από τη συμφωνία του Μπρέτον Γουντς που γίνονται στην Ουάσιγκτον. Φρέσκος ακόμη υπουργός, ο Παπαντωνίου είναι εκεί μαζί με τον Στουρνάρα. Δεν το ξέρουν, αλλά τους την έχουν στημένη. Ο τότε επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κριστόφερσεν θεωρεί την Ελλάδα «πιλοτική περίπτωση» για συνεργασία Ε.Ε. και ΔΝΤ. Έχει μάλιστα κινητοποιήσει τον πρόεδρο του ΔΝΤ που είναι- και τότε- Γάλλος. Ο Μισέλ Καμντεσί έχει τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα ο Ντομινίκ Στρος-Καν. Παίρνει τον Γιάννο στην άκρη και του συνιστά επιμόνως να ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση τη συνδρομή του ΔΝΤ, καταλήγοντας: «Το έχω συνεννοηθεί και με τις Βρυξέλλες!».

«Τι θα μας πουν οι ηλίθιοι;»
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Παπανδρέου αρνείται τη σύσταση και ο Καμντεσί εύχεται στον Γιάννο «καλή τύχη».

Πράγματι, η τελευταία πράξη του δράματος παίζεται στην Ευρώπη. Η Ελλάδα θέλει να υποβάλει πρόγραμμα σύγκλισης για την ΟΝΕ. Αλλά ο Κριστόφερσεν τα ΄χει στυλώσει. Στουρνάρας και Γκαργκάνας αντιμετωπίζουν κλίμα ευτελισμού στη Νομισματική Επιτροπή της Ε.Ε. Καθώς μπαίνουν στην αίθουσα, κάποιος ψιθυρίζει: «Να δούμε τι θα μας πουν πάλι αυτοί οι ηλίθιοι…».

Η ΕΛΛΑΔΑ θα ζοριστεί για να μπει στον δρόμο για την ΟΝΕ το φθινόπωρο του 1994. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα σύγκλισης θα περάσει με δυσκολία χάρη, κυρίως, στη βοήθεια του τότε προέδρου της Επιτροπής Ζακ Ντελόρ και τη συγκατάθεση του Βαυαρού υπουργού Οικονομικών της κυβέρνησης Κολ Τέο Βάιγκελ.

Έξι χρόνια- και μία υποτίμηση- αργότερα η χώρα μας γίνεται μέλος της ευρωζώνης, κάτι που πανηγυρίζεται δεόντως το 2000 από την κυβέρνηση Σημίτη.

ΜΟΝΟ που η Ελλάδα για λίγο μόνο ξαποσταίνει.

Παραμονές του 2010, απειλούμαστε με χρεοκοπία, η Μoody΄s μας υποβαθμίζει και γίνεται ξανά λόγος για ΔΝΤ.