Μέρες πολιτικών ταραχών και ραστώνης

Μόλις και ανασαίνω έπειτα από μια περίοδο βαριάς δουλειάς κι αρχίζει το μυαλό, και το κορμί, να χαλαρώνει. Πού το καταλαβαίνει; Ποιος του το λέει; Πού το μαθαίνει κι έρχεται φίλος παλιός και εκ γενετής δοσμένος; Κάθεται πάντα απέναντί μου (αν και το λέει «δίπλα μου») κι αρχίζει στην αρχή γλυκά, μετά με μια διακριτικά κριτική διάθεση και τέλος με παραδοξολογίες να μου ξαναμαθαίνει τη ζωή.

Έτσι προχθές απόγευμα με τον καφέ αχνιστό στον καναπέ, βιβλία και σιντί αναίσχυντα γύρω μου απλωμένα, πάνω στην ώρα που το μεγάλο δίλημμα «να το ανάψω το τζάκι ή να μην τ΄ ανάψω;» ορθώνονταν μπροστά μου, εμφανίστηκε σαν να μην έφυγε ποτέ κι έκανε πως διαβάζει τον πρόλογο σ΄ ένα βιβλίο που έπιασε τυχαία.

Άρχισε με γενικές παρατηρήσεις:

«Το 1909 το Σεπτέμβριο, συγκεκριμένα, ο Προυστ αποφασίζει να γράψει το “Αναζητώντας το χαμένο χρόνο”, ο Καβάφης αλλάζει το ποιητικό του σύμπαν, παρατάει εμβρόντητες τις ρομαντικές του ομοιοκαταληξίες, “όταν φίλοι μου αγαπούσα- Είναι προ πολλών ετών- Στην ιδίαν γη δεν ζούσα Μετά των πολλών θνητών” τις αφήνει σύξυλες στη μέση της Αλεξανδρείας κι ανοίγει πανιά στο μεγάλο ταξίδι για την Ιθάκη, και τέλος ο Σένμπερκ κάνει τη μεγάλη στροφή στην ατονάλ μουσική. Ε, φυσικό δεν είναι σε τρία χρόνια ν΄ αρχίσει ο Πρώτος Παγκόσμιος; Έρχονται οι ιστορικοί τώρα και λένε “η δολοφονία στο Σεράγιεβο” και “η δολοφονία στο Σαράγιεβο”… Αφελείς φαλκιδευταί της Ιστορίας».

Η Μαριέττα απ΄ την κουζίνα που καραμέλωνε κρεμμύδια:

– Μην τον ακούς, Σταμάτη μου, ρίχνει πυροτεχνήματα για να μη γράψεις για τα συλλαλητήρια και την πολιτική ευθύνη των πνευματικών ανθρώπων. Θέλει να σε αποπροσανατολίσει. Δεν τον ξέρεις τόσα χρόνια;

Αυτός απτόητος…

«Άκουσα τον Σεφέρη στο Τρίτο, να απαγγέλλει την “Ελένη” του. Δεν σου κάνει εντύπωση ο τρόπος που διαβάζει; Ο ρυθμός παρασύρει στο βιαστικό του βάβισμα το νόημα, τσαλαπατά το αίσθημα στο τέλος. Νομίζω ότι αυτός ο κυματισμός έχει γαλλική προέλευση. Άκουσα μια μέρα στο σπίτι του Μάνου, στο Χαλάνδρι, σε μια σπάνια ηχογράφηση τη Σάρα Μπερνάρ. Μα ίδιος; Ίδιος. Ίσως τα χρόνια στο Παρίσι… η Μπι… ποιος ξέρει».

Η Μαριέττα έξαλλη.

– Τώρα. Ένα νερό να περάσω το σπανάκι κι έρχομαι. Ποια Μπι, και ποια Μπι-πί, ποια Σάρα και ποια Μάρα. Μην τον ακούς παιδί μου, θέλει να σε αποπροσανατολίσει, στο ξαναλέω. Γράψε παιδί μου για τον Χρυσοχοΐδη και το Ρεσάλτο, γράψε έστω για την ωτίτιδα της Ντόρας να διαβάσει ο κόσμος.

Αυτός σαν να μην την άκουσε (που δεν την άκουσε)…

«Πάντως ξαναβλέποντας το ποίημα, έχω την εντύπωση ότι το τέλος του είναι ακριβώς στην ίδια συχνότητα με το φινάλε από τον “Θεόδοτο” του Αλεξανδρινού. Το θυμάσαι;

“… Ίσως αυτήν την ώρα εις κανενός γειτόνου σου το νοικοκυρεμένο σπίτι μπαίνει- αόρατος, άυλος- ο Θεόδοτος, φέρνοντας τέτοιο ένα φρικτό κεφάλι”».

Και λέγοντας αυτά βγήκε στη βεράντα, άνοιξε την ομπρέλα του και ανελήφθη στον ουρανό αφήνοντας τον τιμημένο λαό των Βριλησσίων εμβρόντητο.

Η Μαριέττα εκεί. «Ευτυχώς, νά ΄ναι καλά η ομπρέλα Παναγία μου, που τον πήρε και τον σήκωσε. Όμως είδες; Μέχρι και ο Καβάφης είδες τι λέει;… ότι στο νοικοκυρεμένο σπίτι του γείτονα μπορεί να φέρουν κομμένα κεφάλια. Παίρνουν κεφάλια αγόρι μου κι εσύ περί άλλα μου τυρβάζεις, αλλά ξέρεις τι νομίζω τελικά; Εσύ τον καλείς. Κρυφά. Επίτηδες, για να σου λέει αυτές τις ασυναρτησίες και να έχεις άλλοθι για την πολιτική σου αδιαφορία. Τό ΄λεγε η καημένη η μάνα σου. Αυτό το παιδί δεν το βλέπω καλά. Πόσο; Τριών χρονών ήσουνα στην κηδεία του παππού σου και ξέρεις τι την ρώτησες πάνω απ΄ το μνήμα, έξω και μακριά. Θυμάσαι;».

– Ναι θυμάμαι. «Μαμά, γιατί λες ότι ο παππούς πάει ψηλά στον ουρανό, αφού εμείς τον χώνουμε βαθιά στη γη;».