Περίπατος γύρω από τη λίμνη
Η γοητευτική λίμνη κυκλώνει την αρχοντική πολιτεία της Καστοριάς απ΄ άκρη σ΄ άκρη, δημιουργώντας ένα τοπίο σαγηνευτικό. Η παραλίμνια διαδρομή που πραγματοποιεί τον γύρο της χερσονήσου ξεδιπλώνει εικόνες ανείπωτης ομορφιάς, καθώς η λίμνη δεν φιλοξενεί στις όχθες της μόνο το μαγικό κόσμο των πουλιών, αλλά και βυζαντινά μοναστήρια, σπηλιές, προϊστορικούς οικισμούς και αρχοντογειτονιές
Μπορείτε να τη διανύσετε με αυτοκίνητο, ποδήλατο ή ακόμα και πεζοί για να χαρείτε με κάθε μέσο πέντε απολαυστικά χιλιόμετρα. Τεράστια πλατάνια με τα κλαδιά τους να ακουμπούν σχεδόν στα γαλάζια νερά συντροφεύουν τη μαγευτική περιήγηση που αρχίζει από τη γραφική συνοικία του Ντολτσό και τερματίζει στη γειτονιά Απόζαρι. Ξεχωριστή εμπειρία είναι η βόλτα στη λίμνη με το καραβάκι του δήμου που αρχίζει από το Απόζαρι και καταλήγει στο Ντολτσό. Αφετηρία της περιήγησης μπορεί να αποτελέσει το Ντολτσό. Όλη η αρχοντιά της παλιάς Καστοριάς διατηρείται αναλλοίωτη εδώ. Διασχίζοντας την παραλιακή οδό Ορεστιάδος η βοή της πόλης ξεμακραίνει. Μια γλυκιά σιγή πλανάται στον αέρα, καθώς ξεπροβάλλουν στα αριστερά σας αρχοντικά και νεοκλασικά κτίρια.
Χτισμένη αμφιθεατρικά πάνω σε λόφο στη νότια πλευρά της πόλης, η παλιά αρχοντογειτονιά αγναντεύει την ακύμαντη επιφάνεια της λίμνης. Από το εντυπωσιακό αρχοντικό Σκούταρη πάνω στην παραλίμνια λεωφόρο ο δρόμος ανηφορίζει ξεκλειδώνοντας τα μυστικά του Ντολτσό. Περιδιαβάζοντας τα λιθόστρωτα σοκάκια του θαρρείς πως ο χρόνος επιστρέφει στο παρελθόν. Στα χρόνια που η Καστοριά ήταν μια ακμαία και εύπορη πόλη και ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά κέντρα των Βαλκανίων, παρ΄ όλο που ήταν υπό οθωμανική κυριαρχία.
Τα περίφημα πετρόχτιστα αρχοντικά με τους προεξέχοντες εξώστες, τους ψηλούς μαντρότοιχους, τα μεγάλα ορθογώνια παράθυρα ορθώνονται μπροστά σας, προδίδοντας τη μεγάλη οικονομική άνθηση που γνώρισε η πόλη από τα μέσα του 17ου αιώνα μέχρι και το τέλος του 19ου. Τα περισσότερα ανήκαν σε πλούσιους εμπόρους και βιοτέχνες της γούνας, οι οποίοι κόσμησαν το εσωτερικό τους με ζωγραφιστά ταβάνια και βιτρό από την Ευρώπη, όπου διέπρεψαν. Ο περίπατος στα δαιδαλώδη καλντερίμια σας φέρνει κοντά στα εξαιρετικά αρχοντικά του Νεράντζη Αϊβάζη και των αδελφών Εμμανουήλ, όπου στεγάζονται το Λαογραφικό Μουσείο και το Μουσείο Ενδυματολογίας αντίστοιχα, αλλά και στα αρχοντικά του Νατζή και του Μπασάρα, τα οποία στέκουν ερειπωμένα.
Η Μονή Μαυριώτισσας
Ακολουθώντας τον παραλίμνιο δρόμο προς τα ανατολικά σύντομα θα φτάσετε στη Μονή Παναγίας Μαυριώτισσας, η οποία βρίσκεται σε μία υπέροχη τοποθεσία με πλατάνια και εκπληκτική θέα στη λίμνη. Είναι μια από τις παλιότερες μονές της Καστοριάς. Χτισμένο τον 11ο αιώνα το καθολικό της Μονής ξεχωρίζει για το ξυλόγλυπτο τέμπλο με την εικόνα της Παναγίας ζωγραφισμένη σε σκούρα χρώματα, καθώς και για τις υπέροχες τοιχογραφίες του. Παραδίπλα το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου προκαλεί αισθήματα δέους, καθώς η εξωτερική πρόσοψη και το εσωτερικό του είναι κοσμημένο με εκπληκτικές τοιχογραφίες. Λίγα μέτρα από τη Μονή Παναγίας Μαυριώτισσας βρίσκεται η περίφημη Σπηλιά του Δράκου (ή Χρυσοσπηλιώτισσα) που πήρε την ονομασία της από τον δράκο, ο οποίος σύμφωνα με τον μύθο φύλασσε τη σπηλιά καθώς ήταν χρυσωρυχείο, αλλά και από τη μορφή που είχε παλιότερα η είσοδος, η οποία έμοιαζε με το ανοιχτό στόμα ενός δράκου. Πρόκειται για ένα από τα πολλά σπήλαια που έχουν εντοπιστεί γύρω από τη χερσόνησο και το οποίο στο μέλλον θα είναι επισκέψιμο. Στο εντυπωσιακό σπήλαιο έχουν βρεθεί επτά λίμνες και δέκα αίθουσες, καθώς επίσης και οστά αρκούδας ηλικίας 10.000 ετών.
Στο Απόζαρι
Ο γύρος της χερσονήσου καταλήγει στο Απόζαρι, μια άλλη αρχοντική συνοικία της Καστοριάς που απλώνεται στη βόρεια όχθη (οδός Νίκης). Πλάι στις όχθες της λίμνης ορθώνεται το επιβλητικό, αναστηλωμένο, αρχοντικό Τσιατσιαπά, από όπου μπορείτε να ανηφορίσετε τα στενά δρομάκια για να μπείτε στην καρδιά της γειτονιάς. Τα βήματά σας θα σας οδηγήσουν στους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς ναούς, όπως η πέτρινη εκκλησία των Εσοδίων της Θεοτόκου με τις ωραίες τοιχογραφίες στην εξωτερική της όψη, αλλά και ο Άγιος Παντελεήμονας. Σεργιανίζοντας στα ανηφορικά σοκάκια θα θαυμάσετε αρκετά εντυπωσιακά αρχοντικά , όπως του Τζώτζα και του Σαπουντζή , αλλά και ορισμένα νεοκλασικά κτίσματα με εμφανή ακόμα στις χρωματιστές προσόψεις τους την αλλοτινή αίγλη της Καστοριάς.











