«Ένα σπάνιο ελληνικό λογοτεχνικό διαμάντι»

Γαλλικοί διθύραμβοι για τον Έλληνα συγγραφέα Δημήτρη Δημητριάδη, του οποίου τρία θεατρικά έργα ανεβαίνουν στο Θέατρο του Οντεόν
Το 1968 ο Δημήτρης Δημητριάδης σπούδαζεστις Βρυξέλλες θέατρο και σινεμά, στο περίφημο Ινστιτούτο των Τεχνών του Θεάματος. Μιλούσε ήδη πολύ καλά γαλλικά- είχε αποφοιτήσει και από το Γαλλικό Λύκειο της Θεσσαλονίκης- και είχε ήδη γράψει κατευθείαν στη γλώσσα του Μολιέρου το πρώτο του θεατρικό έργο, το «Η τιμή της ανταρσίας στη μαύρη αγορά». Ήταν νέος, όπως ήταν νέος και ο Πατρίς Σερό που γοητεύτηκε από το έργο και το ανέβασε στο Θέατρο του Ομπερβιλιέ, στο Παρίσι.

Κατόπιν γύρισε στην Ελλάδα. «Δεν μπορούσα να απαλλαγώ από αυτά που γίνονταν στη χώρα μου. Ήθελα να βουτήξω στη γυμνή πραγματικότητα», έχει πει. Πέρασαν δέκα χρόνια μέχρι να γράψει το επόμενο θεατρικό έργο του. Στο μεταξύ ζούσε από τις μεταφράσεις στα ελληνικά συγγραφέων όπως οι Μπλανσό, Μπέκετ, Ζενέ, Μπατάιγ, αλλά και οι Μολιέρος, Σαίξπηρ. «Από αυτή τη μακριά νύχτα, εξάγει ξαφνικά, το 1978, ένα κείμενο μεγάλης πνοής: το “Πεθαίνω σαν χώρα”, ένα μαύρο διαμάντι όπως αυτά που παράγονται από καιρού εις καιρόν στη λογοτεχνία, το οποίο διεισδύει στα κατάβαθα της ανθρώπινης ύπαρξης με τη δύναμη μιας ζέουσας γλώσσας, χειμαρρώδους», γράφει η γαλλική εφημερίδα «Le Μonde».

Αφορμή για το εκτενέστατο κείμενο είναι το αφιέρωμα του Θεάτρου του Οντεόν στον Έλληνα θεατρικό συγγραφέα, ποιητή, μυθιστοριογράφο, δοκιμιογράφο. Τρεις παραστάσεις ανεβαίνουν. Ήδη παίζεται- μέχρι τις 12 Νοεμβρίου- το «Πεθαίνω σαν χώρα», σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού. Θα ακολουθήσει η «Ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή», σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Γκότσι, που θα παιχτεί στα Αteliers Βerthier, από τις 27 Ιανουαρίου μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου. Το αφιέρωμα θα ολοκληρωθεί με ένα έργο που γράφτηκε πολύ πρόσφατα, το «La Ronde du carre» (Ο γύρος του τετραγώνου) σε σκηνοθεσία Τζόρτζιο Μπαρμπέριο Κορσέτι που θα ανεβεί στο Οντεόν από τις 14 Μαΐου έως τις 12 Ιουνίου.

ΙΝFΟ

Τα βιβλία του Δημήτρη Δημητριάδη κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Άγρα.

Θεατρικός κύβος του Ρούμπικ

«Στα τέλη της δεκαετίας του ΄70, η Ελλάδα ξαναζεί», γράφει η κριτικός Φαμπιέν Νταρζ. «Αλλά ο Δημητριάδης γράφει έργα τεράστια που κανένας δεν τα θέλει. Συνεχίζει να μεταφράζει. Αλλά η σχέση του με τη γραφή, που προσεγγίζει αυτή του Μπλανσό- «να είμαστε στην υπηρεσία κάποιου πράγματος που μας ξεπερνά»-, η σύλληψή του ενός θεάτρου ποιητικού, απελευθερώνουν μια δύναμη και μια μαεστρία στη φόρμα που δεν θα διαψευστούν πλέον ποτέ». Η «Ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή» ανήκει στη «δεύτερη περίοδο Δημητριάδη». Πρόκειται για έργο «συναρπαστικό και ενοχλητικό», όπως «σαγηνευτικό και μυστηριώδες» είναι και το τρίτο έργο που θα ανεβεί την άνοιξη: το «La Ronde du carre» είναι «ένα είδος θεατρικού κύβου του Ρούμπικ που εξερευνά με τρόπο ανείπωτο την αδυναμία επικοινωνίας των ανθρώπινων όντων». Ο ίδιος ο Δημήτρης Δημητριάδης, λέει η «Le Μonde», είναι «ένας ζεστός και ζωντανός άνθρωπος, όπως ξέρουν να είναι οι Έλληνες διανοούμενοι της γενιάς του».


Με μια ματιά

1944: Γεννιέται στη Θεσσαλονίκη 1963: Σπουδάζει θέατρο και κινηματογράφο στις Βρυξέλλες 1966: Γράφει το πρώτο του θεατρικό έργο «Η τιμή της ανταρσίας στη μαύρη αγορά» (ανεβαίνει στο Παρίσι από τον Πατρίς Σερό)

1978: Εκδίδεται το πεζογράφημα «Πεθαίνω σαν χώρα» 1980: Κυκλοφορεί η ποιητική ενότητα «Κατάλογοι 1-4» 1998: Ανεβαίνει ο μονόλογος «Λήθη» στο Παρίσι και τέσσερα χρόνια αργότερα στο θέατρο «Άττις» από τον Θόδωρο Τερζόπουλο 2000: «Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή» στο «Θέατρο του Νότου» από τον Γιάννη Χουβαρδά 2003: Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος για το «Η ανθρωπωδία. Μια ατελής χιλιετία»