Συνέντευξη
«Αισιοδοξώ για το μέλλον του κινηματογράφου», λέει ο Φράνσις Φορντ Κόπολα. «Σήμερα το Χόλιγουντ είναι μια βιομηχανία ψυχαγωγίας βασισμένη στην ακατάσχετη βία. Μην ξεχνάμε όμως ότι η κινηματογραφική τέχνη είναι μόλις 100 χρονών, νήπιο δηλαδή. Οι επόμενες γενιές μαζί με την τεχνολογία μπορεί να κάνουν θαύματα»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά «Σχεδόν όλες οι ταινίες μου ήταν αποτυχίες»
Του Δημήτρη Δανίκα
Άλλο πράγμα ο άνθρωπος που υπέγραψε την απόλυτη αντιιμπεριαλιστική ιστορία με τον τίτλο «Αποκάλυψη τώρα» και άλλο ο παππούς που με τα χεράκια του αγκαλιασμένα καθόταν απέναντί μου το περασμένο Σάββατο στις 12 το μεσημέρι σε μια σουίτα του Κing George! «Από τη Σερβία;» ρώτησε μια συμπαθέστατη συνάδελφο, την Ντούντα από την «Ρolitica» του Βελιγραδίου. «Α! Τι εξαιρετικός λαός. Επισκέφθηκα τη Γιουγκοσλαβία το 1962 για το γύρισμα μιας ταινίας στο Ντουμπρόβνικ και σύντομα κατάλαβα πως ο μηχανισμός της εξουσίας είχε κάθε λόγο να καλλιεργεί το μίσος ανάμεσα στους χριστιανούς και στους μουσουλμάνους. Οι πολιτικοί ζούσαν σαν βασιλιάδες. Με τις βιλάρες τους, τα χαβιάρια τους και τις φιλενάδες τους. Απίστευτη χλιδή. Μάλιστα θυμάμαι πως ένα από τα κορίτσια κάποιου πολιτικού κοιμήθηκε με τον πρωταγωνιστή της ταινίας. Η μόνη ασχολία τους ήταν οι γκόμενες και το κρεβάτι».
Και γι΄ αυτό τον λόγο έπρεπε να τους βομβαρδίσουν οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι;
Πάλι οι Αμερικανοί. Για όλα τα κακά φταίνε οι Αμερικανοί. Δεν λέω. Έχουμε κάνει και καλά και κακά. Το μόνο συναίσθημα που προκαλεί η Αμερική στους Ευρωπαίους είναι το μίσος. Όλα προήλθαν από την Αμερική. Ξεχνάτε πως πριν από 40 χρόνια η Αμερική τροφοδότησε την Ευρώπη με άπειρα λεφτά. Εγώ στην καθημερινότητά μου βλέπω τους Ευρωπαίους να μας αντιγράφουν (copy) σε όλα. Από τα ρούχα μέχρι το σινεμά. Κατά βάθος όλοι θέλουν να κάνουν καριέρα στις ΗΠΑ. Και τι είναι η Αμερική; Όλος ο κόσμος είναι. Ας πούμε εγώ είμαι Ιtalian Αmerican. Όλες οι φυλές της Γης είναι συγκεντρωμένες εκεί. Αφρικανοί, Έλληνες, Γερμανοί, Λατίνοι, οι πάντες. Και όμως, όλοι είναι one soul (μια ψυχή). Σαν να θέλετε να γίνετε Αμερικανοί στη θέση των Αμερικανών.
Ο Κουστουρίτσα (πετάχτηκε η Ντούντα) ο οποίος σας θεωρεί τον σπουδαιότερο Αμερικανό σκηνοθέτη είναι στενοχωρημένος που δεν τον αναγνωρίσατε τις προάλλες (ο Κόπολα, ο Κουστουρίτσα και ο Εγκογιάν ήταν φιλοξενούμενοι στο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου του δήμου της Αθήνας, οργανωμένο από τον εκλεκτό συνάδελφο Νίνο Φένεκ Μικελίδη).
«Μα πώς να τον αναγνωρίσω; Σάμπως τον θυμάμαι; Ξέρετε τι έλεγε μετά; Πως εκείνος έχει κερ δίσει δύο, ενώ εγώ ενάμιση Χρυσό Φοίνικα. Το ίδιο έλεγε και ο Ντούσαν Μακαβέγιεφ» (πασίγνωστος από την αιρετική ταινία «Τα μυστήρια του οργασμού» 1971 και «Sweet movie» το 1974).
Οι κορυφαίες στιγμές του
1. «Αποκάλυψη τώρα» (1979)
2. «Νονός» (1972)
3. «Συνομιλία» (1974)
4. «Δράκουλας» (1992)
Και από τους Έλληνες; Ας πούμε, Θόδωρος Αγγελόπουλος;
Όχι δεν τον ξέρω. Κοιτάξτε, είναι τόσοι πολλοί αξιόλογοι από όλα τα μέρη της Γης. Ανθρωπίνως αδύνατον να έχεις δει τις ταινίες όλων. Σαν να μου λέτε πως πρέπει να έχω δοκιμάσει όλα τα κρασιά της οικουμένης. Αποκλείεται. Και όμως, μπορώ να σας βεβαιώσω πως η Βουλγαρία παράγει εξαιρετικό wine. Μη σας κάνει εντύπωση. Στις ΗΠΑ δεν προβάλλονται πολλές ταινίες από όλο τον κόσμο. [Αn ignorant arrogant (άσχετος υπερόπτης) πρόσθεσε ψιθυριστά η Ντούντα].
Για το ελληνικό κοινό, το όνομα Κόπολα είναι συνώνυμο του μεγαλύτερου σκηνοθέτη όλων των αμερικανικών εποχών.
Να τους πείτε πως σχεδόν όλες οι ταινίες μου κατέληξαν σε αποτυχία (flops). Εκτός από τον «Νονό», κυρίως τον πρώτο (ο μισθός του από την πρώτη ταινία «Νονός» ήταν μόλις 175.000 δολάρια, από τη δεύτερη ένα εκατομμύριο και από την τρίτη 6 εκατ. δολάρια plus ποσοστά από τα κέρδη).
Στην αρχή αρνηθήκατε να τον
σκηνοθετήσετε.
Μισώ θανάσιμα τους γκάνγκστερ. Το χειρότερο είδος της ανθρωπότητας. Και όμως, στο σινεμά πουλάνε τρελά. Απίστευτη σαδιστική βία. Ανεξήγητο. Απεχθάνομαι τη βία. Αν σήμερα γύριζα την «Αποκάλυψη» θα αφαιρούσα κάθε ίχνος σωματικής βίας. Θα έκανα μια ειρηνική, πολεμική ταινία.
Flop και η «Αποκάλυψη»;
Παταγώδης! Η κριτική την έθαψε, στα ταμεία πάτωσε. Το όνομά μου θύμιζε Κασσάνδρα από αρχαία ελληνική τραγωδία.
Η αμερικανική κριτική;
Όχι μόνο. Παντού αποτυχία. Και η «Συνομιλία»;
Ακόμα χειρότερα. Σας είπα, σχεδόν όλες οι ταινίες μου κατέληξαν σε αποτυχία.
ΙΝFΟ
Η τελευταία τουασπρόμαυρη- ταινία «Τetro» γυρισμένη στην Αργεντινή με πρωταγωνιστή τον Βίνσεντ Γκάλο θα προβάλλεται από Πέμπτη 5 Νοεμβρίου
«Η πολιτική σκοτώνει το ταλέντο»
«Η πρόθεσή μου ήταν να γυρίσουμε τη “Συνομιλία”, αλλά ουδείς έδινε σημασία. Ο “Νονός” ήταν η μεγάλη ευκαιρία».
Έτσι γνωρίσατε τον Μάρλον Μπράντο…
Τhe greatest kid of all (το μεγαλύτερο παιδί από όλους). Τρομερό ταλέντο και εντελώς απρόβλεπτος. Έπρεπε να τον φροντίζω διαρκώς (σαν να λέει πως ο Μάρλον είχε ανάγκη από φροντίδα και προδέρμ).
Από τα μάτια του κατρακύλησε ένα μικρό, τόσα δα δάκρυ. Κρυφό.
«Με συγχωρείτε, αλλά πριν από δύο μέρες πέθανε αιφνιδιαστικά ο μεγάλος μου αδελφός (πρόκειται για τον Cage Coppola, πατέρα του του Νίκολας Κέιτζ, πέντε χρόνια μεγαλύτερος από τον Φράνσις Φορντ). Ανεξήγητο. Δεν ήταν τόσο μεγάλος».
Και επειδή αισθάνθηκε την ανάγκη να δικαιολογήσει την απουσία του από την κηδεία πρόσθεσε: «Ήταν αδύνατον να την προλάβω. Θα χρειαζόμουν τρεις μέρες να επιστρέψω στις ΗΠΑ».
Από στοιχειώδη διακριτικότητα δεν ρώτησα για τις «τρεις μέρες», αλλά αργότερα έμαθα πως ήρθε στην Αθήνα με ένα μικρό learjet συνοδευόμενος από δύο γυναίκες παραγωγούς. Τέλος πάντων.
Άλλαξα θέμα.
Πιστεύετε πως κάθε καλλιτέχνης είναι χωρισμένος στα δύο;
Ο καλλιτέχνης είναι φωτισμένος και συνδεδεμένος με την ψυχή του κόσμου. Όλοι γεννιόμαστε με καλλιτεχνικό ταλέντο. Σκεφθείτε μόνο τους αυτοσχέδιους πίνακες των μικρών. Μερικοί είναι μοναδικοί, αλλά στη συνέχεια το εκπαιδευτικό σύστημα και οι πολιτικοί σκοτώνουν την ευαισθησία και το ταλέντο των παιδιών. Γι΄ αυτό μισώ την πολιτική.
Τον έσωσαν τα κρασιά του
Σήμερα με κλεισμένα τα εβδομήντα. Πληρέστατος συγκινήσεων, θριάμβων, ανατροπών και πανωλεθριών. Δύο φορές χρεοκοπημένος. Αν δεν είχε την προνοητικότητα να τροφοδοτεί τα καλλιτεχνικά του όνειρα από μια προσωπική και υγιέστατη βιομηχανία κρασιών εγκατεστημένη στο Νappa Valley της Καλιφόρνιας, θα κατέληγε πίσω από τα σίδερα της φυλακής. Όπως ο θηριώδης όγκος του έτσι και το έργο του. Κοντά στις τριάντα σκηνοθεσίες (με πρώτη, αν δεν κάνω λάθος, το «Dementia 13» του 1963), καμιά εβδομηνταριά ως παραγωγός και είκοσι πέντε ως σεναριογράφος, μαζί με τους «Ασυγχώρητους» του Κλιντ Ίστγουντ.
Google news
