Η κωμωδία της Ιστορίας

ΚΑΠΟΤΕ είχα μια σαδομαζοχιστική ιδέα. Να κάνω τη διατριβή μου με θέμα την εικόνα των Αλβανών στον ελληνικό Τύπο και των Ελλήνων στον αλβανικό Τύπο, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Λέω ότι η ιδέα ήταν σαδομαζοχιστική γιατί ανήκω σε αυτούς τους λιγοστούς, παλαβούς και «ύποπτους», που δηλώνουν διπλή ταυτότητα: Έλληνας και Αλβανός ή Αλβανός και Έλληνας. Κάθε φορά που Ελληναράδες και Αλβαναράδες ακούν κάτι τέτοιο, βγάζουν σπυράκια (και εγώ αντλώ σαδιστική ευχαρίστηση για να πω την αλήθεια). Αν δήλωνα Έλληνας και Εσκιμώος ή Αλβανός και Εσκιμώος δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα.

●●●

ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ τον Σταύρο της κωμωδίας να κρεμά κάθε μέρα τις εφημερίδες στο ψιλικατζήδικό του, αναπόφευκτα το μυαλό μου πήγε στην έρευνά μου με τις εφημερίδες. Σκέφτηκα ότι εάν οι ελληνικές εφημερίδες σήμερα έγραφαν για τους Αλβανούς αυτά που έγραφαν εκείνες έναν αιώνα πριν, τότε ο Σταύρος και η παρέα του δεν θα ένιωθαν φόβο και απέχθεια για τους Αλβανούς. Μάλιστα, από όλες τις ελληνικές εφημερίδες που αναφέρονταν πολύ στους Αλβανούς τότε, ξεχώριζε η μεγαλύτερη και η πιο έγκυρη, η «Ακρόπολις».

Στις 5 Αυγούστου 1910 η εφημερίδα ανήγγελλε στους αναγνώστες της μια μεγάλη είδηση: την κυκλοφορία μιας εικονογραφημένης ιστορίας της Αλβανίας και των Αλβανών ώστε να γνωρίσουν την «Άγνωστον ως Κίναν Αλβανίαν, εις την Ελλάδα, για να ιδούμε πόσο μαζί τους μοιάζομαι και τι αίμα, ιστορία και παραδόσεις μάς συνδέουν». Στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας γραφόταν με πηχυαίους τίτλους: «Περιμένατε τους Αλβανούς. Περιμένατε ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ των Αλβανών. Πώς πολεμούν. Πώς γυμνάζονται.

Πώς ερωτεύονται. Πώς εκκλησιάζονται. Πώς διαιτώνται. Πώς τρώνε. Πώς εκδικούνται. Πώς ξυρίζουν τα κεφάλια τους. Τι τραγουδάνε. Τι πιστεύουν. ΠΕΡΙΜΕΝΑΤΕ ΤΟΥΣ ΑΛΒΑΝΟΥΣ». Επί δύο μήνες συνεχιζόταν η διαφημιστική καμπάνια της εφημερίδας, προειδοποιώντας τους αναγνώστες να λάβουν τα μέτρα τους γιατί οι Αλβανοί θα γίνουν ανάρπαστοι. «Αλβανοί εικονογραφημένοι. Αρπάχτε τους για σίδερο για τονωτικό!!!» έλεγε ο τίτλος μια μέρα (Ακρόπολις, 5 Αυγ. 1910). Και ο τίτλος την άλλη μέρα: «Ό,τι είναι το 606 διά την ακατονόμαστον νόσον, αυτό είναι η ανάγνωσις των “ΑΛΒΑΝΩΝ” διά κάθε ψυχικήν νευρασθένειαν, διά κάθε λιποψυχίαν, διά κάθε μελαγχολίαν, διά κάθε απαισιοδοξίαν…» (Ακρόπολις, 14 Σεπτ. 1910). Οι Αλβανοί, με πρωτοβουλία της εφημερίδας «Ακρόπολις», είχαν γίνει μόδα. Στην Αθήνα, στην επαρχία, στα κιόσκια, στα καπνοπωλεία, στα πρακτορεία, άνδρες και γυναίκες διάβαζαν το ανδρικότερο και ελκυστικότερο από όλα τα αναγνώσματα της ημέρας, για τους «φρατέλους των Ελλήνων», τους Αλβανούς. Αν ο Σταύρος και η παρέα του έβλεπαν τους τίτλους της «Ακροπόλεως» πριν από έναν αιώνα θα είχαν πέσει από τα σύννεφα. Η Ιστορία, τελικά, είναι η μεγαλύτερη κωμωδός. Και εμείς οι τραγελαφικοί της ένοικοι…

ΥΓ. Ευχαριστώ τον Νικόλαο Γκίκα, υποψήφιο διδάκτορα του Παντείου, χάρη στον οποίον ανακάλυψα τους τίτλους της «Ακροπόλεως»…