Φαινόμενα

Ψεύτικα τα φίδια ή τα όνειρα;
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

«Φασισμός είναι να συνηθίζεις την όψη του τέρατος», έγραφε ο Μάνος Χατζιδάκις στα ημερολόγιά του. Πού θα πάει, θα συνηθίσουμε
Διόλου εύκολο το έργο. Το βλέπουμε να το αναλαμβάνουν ωστόσο και να το φέρουν εις πέρας οι Παπαδάκης- Λιαρέλης. Το «ξέπλυμα» των ριάλιτι. Όχι μόνον αναλαμβάνουν να προβάλλουν τα εν λόγω προϊόντα του καναλιού, αλλά ο Γιώργος Παπαδάκης αυτοπροσώπως «εκλαϊκεύει» τα επιχειρήματα εναντίον τους και κατόπιν αναλαμβάνει να εκμαιεύσει από την ομήγυρη που τον πλαισιώνει, καθοδηγώντας την αν χρειαστεί, το αντεπιχείρημα υπέρ του ριάλιτι.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι μια εκπομπή διαφημίζει άλλες εκπομπές του ίδιου καναλιού. Θεμιτό. Το περίεργο είναι ότι επαγγελματίες δημοσιογράφοι, έργο των οποίων είναι η ενημέρωση του πολίτη, αναλαμβάνουν να αναζητήσουν επιχειρήματα υπέρ των εν λόγω τηλεοπτικών προϊόντων. Όχι ότι ως θεατές δεν δικαιούνται να έχουν άποψη, δεν είναι όμως απλοί θεατές. Αξιοποιούν εν προκειμένω την εξουσία της τηλεοπτικής τους παρουσίας και την επαγγελματική εγκυρότητα που τους έχει προσδώσει- τουλάχιστον για τα μάτια του τηλεοπτικού κοινού- ο μέχρι σήμερα ρόλος τους στην ενημέρωση, για να εκφράσουν επιχειρήματα υπέρ ενός τηλεοπτικού προϊόντος που σκηνοθετεί την πραγματικότητα και ο πραγματικός σκοπός του οποίου (και οι εμπνευστές του πουθενά στον κόσμο δεν το αρνούνται) είναι το παιχνίδι των ψευδαισθήσεων.

Το ριάλιτι δεν είναι παρά μια διόγκωση των χαρακτηριστικών της πραγματικότητας χάριν της τηλεοπτικής σκηνοθεσίας, η οποία αποκρύπτει άλλα στοιχεία, περιττά για το σόου, πολύτιμα για την ανθρώπινη πραγματικότητα. Και αυτό που «κρύβεται» από τη λάμψη της τηλεθέασης και της εύκολης εκτίναξης στη διασημότητα των παικτών είναι το κενό που αφήνει η έλλειψη της διαδρομής, η θωράκιση της προσωπικότητας όχι μόνο με ταλέντο αλλά με τις γνώσεις και την ποιότητα του χαρακτήρα που απαιτεί η διάρκεια.

Με καλεσμένο τον Χάρη Χριστόπουλο, κριτή του ριάλιτι «Νext Τop Μodel» στην εκπομπή των Παπαδάκη- Λιαρέλη επιχειρήθηκε ένα είδος καθησυχασμού των αντιδράσεων για το θέαμα- τις προάλλες έδειχνε τις επίδοξες μοντέλες να φωτογραφίζονται με φίδια. Δεν ήταν αληθινά τα φίδια, ήταν ένα από τα επιχειρήματα. Έχει καμιά σημασία; Το θέαμα ήταν φρικιαστικό γιατί ήταν κακόγουστο.

Αλλά οι τόνοι της υπεράσπισης ανέβηκαν ακόμη περισσότερο, όταν ο ίδιος ο Παπαδάκης ανέλαβε να κάνει με την ικανότητα που τον διακρίνει στον ρόλο τον δικηγόρο του διαβόλου, λέγοντας ότι υπάρχει η αντίληψη πως οι ωραίες είναι χαζές. Σπεύδει και ο ειδήμων- κριτής να «πατήσει» στο «χαλί», λέγοντας ότι τα μοντέλα βγάζουν πάρα πολλά χρήματα και δεν είναι διόλου χαζές γιατί πολλές έχουν γίνει επιτυχημένες επιχειρηματίες. Είναι αλήθεια. Η μισή. Υπάρχει και ένα κομμάτι που απαντάει όχι στην τηλεόραση, αλλά στη λογική, όταν θέτει το ερώτημα πόσες, αλήθεια, τα κατάφεραν από τις χιλιάδες που αρχίζουν με το ίδιο όνειρο; Και πόσες ξεκίνησαν για να το φτάσουν και έφτασαν αλλού, πολύ αλλού; Αλλά αυτά είναι εκτός σόου.

Από κοντά στην υπεράσπιση και ο Στρατής Λιαρέλης, ο οποίος για να απαντήσει σε τηλεθεάτρια, η οποία κατήγγειλε το σόου με τα φίδια ως απαράδεκτο για τα παιδιά, επιλέγει τη σύγκριση με το Ίντερνετ και τα βιντεογκέιμ. Εκεί τα παιδιά δέχονται την επίθεση εικόνων πολύ πιο σκληρών από αυτές με τις μοντέλες και τα φίδια. Και αυτό είναι αλήθεια. Και πάλι όμως όχι ολόκληρη. Υπάρχει και ένα ακόμη κομμάτι που αφορά τον εθισμό των παιδιών στη φρίκη και την κακογουστιά με το τηλεοπτικό θέαμα να πρωτοστατεί.


Σύγχυση ρόλων

Δεν είναι δουλειά της ΤV η προστασία των βλασταριών του τόπου. Δουλειά της είναι να κάνει νούμερα και να εξασφαλίζει «νεανικό κοινό» ικανοποιώντας το αίτημα της διαφημιστικής αγοράς. Το μπέρδεμα αρχίζει όταν η τηλεόραση προκαλεί σύγχυση ρόλων και εμφανίζονται διασκεδαστές ή δημοσιογράφοι σαν παιδαγωγοί ή όταν χρησιμοποιεί τα παιδιά σαν δόλωμα για την τηλεθέαση, προκειμένου να προσελκύσει συνομηλίκους τους. Ή και ορισμένους γονείς, που ακόμη πιο μαγεμένοι αυτοί από την τηλεοπτική λάμψη, αναθέτουν στους άγουρους ώμους των παιδιών τους να κυνηγήσουν το όνειρο που σε εκείνους δεν… έκατσε.