Πεθαίνοντας στη Νάπολη

«ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΟΠΟΙ ΟΠΟΥ ΤΟ ΑΠΛΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΕΧΕΙΣ
ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΕΚΕΙ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ, ΟΠΟΥ Η ΠΡΩΤΗ ΣΟΥ
ΠΝΟΗ ΚΑΙ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΚΡΙΣΗ ΒΗΧΑ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ
ΑΞΙΑ, ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ […] ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ
ΤΟΠΟ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ
ΖΟΥΝ ΕΚΕΙ. ΟΛΟΙ ΕΝΟΧΟΙ, ΟΛΟΙ ΣΥΓΧΩΡΕΜΕΝΟΙ.
ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΓΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΕΔΩ ΑΥΤΟΣ
Ο ΤΟΠΟΣ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΙΠΟΤΑ»
Η Σκιάθος τίμησε μετά θάνατον τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη- μολονότι όσο ζούσε τον θεωρούσε μάλλον αποπαίδι (λόγω του αλκοολισμού του) παρά χαϊδεμένο της. Δεν γνωρίζουμε αν παρόμοια μεταχείριση επιφυλάσσει μεταθανάτια και η Νάπολη στον Ρομπέρτο Σαβιάνο. Το γεγονός όμως ότι ο 30χρονος Ναπολιτάνος είναι υποχρεωμένος να ζει φρουρούμενος από σωματοφύλακες σε 24ωρη βάση καταδεικνύει ότι ουκ ολίγοι συμπατριώτες του βιάζονται να τον ξεπροβοδίσουν προς τους επουράνιους λειμώνες. Αιτία; Τα Γόμορρα (Πατάκης, 2008), το βιβλίο και η μετέπειτα ταινία που ξεμπρόστιασε με συγκλονιστικό τρόπο τις πομπές της ναπολιτάνικης μαφίας. Της διαβόητης Καμόρα.

Εδώ, στο Αντίδοτο του θανάτου, συστεγάζονται δύο σύντομες νουβέλες, μεταφρασμένες με μπρίο από τη Σώτη Τριανταφύλλου. Ο Σαβιάνο επανέρχεται στην ηθογραφική του εμμονή, τον γενέθλιο τόπο του και τα χωριά τριγύρω, με ανάλογο προς τα Γόμορρα συγγραφικό ύφος: ξηρό, αντιφιλολογικό, σχεδόν δημοσιογραφικό, παραπλανητικά ανέμελο με τυφλά ξεσπάσματα ωμής, συχνά αποκρουστικής βίας. Στην ομώνυμη πρώτη νουβέλα, με τίτλο δανεισμένο από ένα λαϊκό ερωτικό τραγούδι του Σέρτζο Μπρούνι- «Αχ, Καρμέλα, Καρμελίτσα, η αγάπη είναι το αντίθετο του θανάτου»- ο Σαβιάνο εστιάζει πάνω στη Μαρία, μια δεκαοκτάχρονη νύφη-παιδί, που δεν είναι πλέον παιδί και που δεν πρόλαβε να ντυθεί νύφη. Ο αρραβωνιαστικός της Μαρίας, ο 21χρονος Έντσο, διαμελίζεται στο Αφγανιστάν όταν το τεθωρακισμένο όχημά του- «τεθωρακισμένο έναντι του τίποτα»- δέχεται επίθεση από τους Ταλιμπάν.

Ο Έντσο είχε δύο επιλογές, αμφότερες με βαρύ φόρο αίματος, αν δεν ήθελε να βουλιάξει στο τέλμα του ιταλικού Νότου: είτε μισθοφόρος σε κάποια κατ΄ ευφημισμόν «ειρηνευτική αποστολή» είτε συμμορίτης στην Καμόρα. Τουλάχιστον δεν επιστρέφει ανθρώπινο ερείπιο, όπως ο Τομάζο, βετεράνος της Βοσνίας που αρνείται να αποκτήσει παιδιά-τέρατα με σπέρμα μολυσμένο από το απεμπλουτισμένο ουράνιο, και παίζει νυχθημερόν βίντεο-πόκερ. Η Μαρία σφίγγει τα δόντια της μπροστά σε όσους άφησαν εξαρχής αβοήθητο τον Έντσο και προσφέρονται τώρα υποκριτικά να της συμπαρασταθούν, ενόσω δίνει και αυτοσχέδιες συμβουλές στα «άλλα κορίτσια» για να αποφύγουν τη δική της σκληρή μοίρα.