Ο ξεριζωμός των Ποντίων

Ο κ. Πάτροκλος Σταύρου, από τις Εκδόσεις Καζαντζάκη, γράφει με αφορμή δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ»:

«Διάβασα στο φύλλο σας του Σαββατοκύριακου 5-6 Σεπτεμβρίου 2009, τη συγκλονιστική αφήγηση του Γιάννη Σαββίδη, 93 ετών σήμερα, για τον ξεριζωμό των Ποντίων.

Μιλά ο σεβάσμιος γέρων για τον ξεριζωμό του το 1919: “Με τη Συνθήκη των Σεβρών του 1919, η Ανατολική Θράκη παραχωρήθηκε στην Ελλάδα. Μας μετέφεραν τότε με εντολή του Βενιζέλου στην Ανατολική Θράκη”. Έζησαν εκεί μέχρι το 1922 και τους έπληξε νέα συμφορά, η Μικρασιατική Καταστροφή που σήμανε νέο ξεριζωμό.

Συναφώς αναφέρω ότι τη μεταφορά τους από τον Πόντο στην Ελλάδα το 1919 έκανε, με εντολή του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο Νίκος Καζαντζάκης. Ίδρυσε τότε ο Ελευθέριος Βενιζέλος το υπουργείο Περιθάλψεως και όρισε τον Νίκο Καζαντζάκη διευθυντή και ύστερα γενικό διευθυντή και τον έστειλε, με αποστολή στην οποία μετείχε και ο Ζορμπάς, στον Πόντο. Μετέφερε 150.000 Ποντίους και τους εγκατέστησε στη Βόρεια Ελλάδα, μια πράξη σοφή με εθνική προοπτική. Βλέπετε, ο Γιάννης Σαββίδης διαμένει στη Ροδόπη. Τότε οι Πόντιοι κατεδιώκοντο εξοντωτικά. Ένας συνήθης τρόπος θανάτωσής τους ήταν να τους χρησιμοποιούν ως υποζύγια σε κάρα, πεταλώνοντάς τους λες και ήταν ζώα. Και πέθαιναν από την αιμορραγία.

Η εθνική εκείνη αποστολή ήταν εξαντλητική για τον Καζαντζάκη και την ομάδα του. Ένα μάλιστα μέλος της απέθανε εκεί, στον Πόντο. Τη μνήμη της διασώζει περιεκτικά ο Καζαντζάκης στο 27ο κεφάλαιο της μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας του Αναφορά στον Γκρέκο».