Επιφυλλίδα

Οι σημαδούρες
Του Κώστα Λογαρά

Στη Μ. Δ. Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι, χαρισματικοί, που η παρουσία τους δημιουργεί στο περιβάλλον τους (το στενό ή το ευρύτερο) μια αίσθηση ασφάλειας και βεβαιότητας. Είτε με τον παρεμβατικό τους λόγο είτε με τη σιωπή τους, προπάντων όμως με το έργο και τη στάση που κρατάνε στη ζωή, εμπνέουν στους άλλους ένα αίσθημα εμπιστοσύνης ξορκίζοντας φόβους κι ανασφάλειες- τις δικές μου, οπωσδήποτε- για τη ζοφερή πραγματικότητα.

Χωρίς οι ίδιοι να το επιδιώκουν, όμως καταφέρνουν να καλλιεργούν στους γύρω τους την πεποίθηση ότι «εντάξει, ακόμα προχωράμε. Παρ΄ όλη τη θολούρα».

Πρόκειται για πρόσωπα που αποτελούν ένα αντίβαρο ισχυρό, έναν αντίλογο σε όσους πασχίζουν να μας πείσουν πως η πραγματικότητα είναι μονάχα αυτό (: η πολιτική ασχήμια, ο κυνικός ατομισμός, η τηλεοπτική απάτη) κι ότι πρέπει οπωσδήποτε να την αποδεχτούμε αρκούμενοι μόνο σ΄ αυτήν.

Όμως και οι άλλοι, λέω, στους οποίους είναι αφιερωμένη η σημερινή επιφυλλίδα- πολύ λιγότερο γνωστοί αλλά εξίσου υπαρκτοί, στον χώρο της δημιουργίας και της έρευνας, της τέχνης και της επιστήμης, ή άνθρωποι απλοί- με βεβαιώνουν ότι ένας κόσμος διαφορετικός ζει στον αντίποδα των παραμορφωμένων προσωπείων. Μόνο που, εξοστρακισμένοι από τις διάσημες ασημαντότητες κι αγνοημένοι από τη θεματολογία της εικονιστικής δημοσιογραφίας, πρέπει να ψάξει κάποιος, επισταμένως, για να τους ανακαλύψει. Βρίσκονται ανάμεσα στον κόσμο αλλά ζουν αθόρυβα, μες στην αξιοπρέπεια της μοναξιάς τους. Κι ενώ κρατούν «με αλύγιστη απόφαση» την προσωπική υπερηφάνεια τους, εξακολουθούν να δείχνουν για τους άλλους την πιο μεγάλη κατανόηση και ενδιαφέρον. Προσωπικότητες με δοκιμασμένη την ακεραιότητα του χαρακτήρα τους στο πέρασμα του χρόνου, σμιλεμένες από μιαν ανεπιτήδευτη απλότητα που δεν κραυγάζει αλλά είναι, πρόσωπα πολύτιμα και ακριβά παρά το χαμηλό προφίλ της παρουσίας τους ή την έκδηλη αμηχανία τους μπροστά στο πλήθος*.

Πώς σου τυχαίνει μερικές φορές να συναντάς κάτι θεόκτιστα στις ερημιές της Μάνης ή της Αρκαδίας και ξάφνου σού αποκαλύπτεται η εικόνα μιας άλλης, άγνωστης Ελλάδας; Έτσι και με αυτούς: «Να, η δική μου χώρα», λες «μ΄ αυτή τη γη, με τούτο το απέριττο τοπίο, με μορφές αυθεντικές ανθρώπων θέλω να συνομιλώ».

Πολλούς από αυτούς δεν τους συνάντησα, πρόσωπο με πρόσωπο, ποτέ κι ούτε πρόκειται ποτέ ν΄ ανταμωθούμε, αλλά μοιάζει να τους ξέρω από παλιά. Έχω διαβάσει έργα τους, έχω ακούσει συνεντεύξεις τους, έχω παρακολουθήσει βήμα βήμα την πορεία τους κι έτσι θέλω να τους ξέρω: Σαν λόγο ή σαν γραφή, σαν συμπεριφορά και άποψη ζωής. Κι αυτό μου φτάνει.

Φτάνει να σκέφτομαι πως ταξιδεύουμε μαζί, θες με θαλασσοταραχές, θες με μπουνάτσα. Και στις δύσκολες στιγμές- όπως λέει κι ο ποιητήςόταν φτηναίνει γύρω μου η ζωή και με πιάνει απελπισία, σ΄ αυτές τις σημαδούρες καταφεύγω, στη δική τους παρουσία ανατρέχει το μυαλό μου. Δίχως οι ίδιοι να το ξέρουν καν. Είναι σαν αποκούμπι, σαν παραμυθία για να μαλακώνει απ΄ την αγριάδα η ψυχή και ν΄ απαγκιάζει.

Όσο ξέρω πως υπάρχουν, ευελπιστώ ότι τα πράγματα κάποτε θα σιάξουν, θα βρουν τη ρότα τους. Η δική τους παρουσία, η ουσιαστική κι αθόρυβη, αποτελεί την πιο μεγάλη εγγύηση ότι ο τόπος θα ξαναβρεί το βήμα του. Γιατί δεν χάθηκε η μαγιά.

(* Τους έχω πολύ συγκεκριμένα στο μυαλό μου και με αφορμή αυτούς χαράχτηκαν οι σκέψεις στο χαρτί. Κι αν αποφεύγω να τους ονοματίσω, είναι γιατί η αναφορά στο πρόσωπό τους θα προσέκρουε, αναμφισβήτητα, στην ανυπόκριτη σεμνότητά τους).

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.