Πέρασμα στο χθες και το σήμερα

Δυτικά το Ιόνιο Πέλαγος με τις υπέροχες παραλίες, ανατολικά ο Αμβρακικός με τους σημαντικούς υγροβιότοπους και βόρεια οι εκτεταμένες βουνοπλαγιές των Θεσπρωτικών Ορέων που κρύβουν στην κατάφυτη αγκαλιά τους μνημεία και θρύλους. Στην είσοδο αυτού του μαγικού κόσμου βρίσκεται η Πρέβεζα, όπου συνυπάρχουν αρμονικά η ιστορία και η παράδοση με τη σύγχρονη ζωή
Ηπόλη από τις ιστορικές μαρτυρίες προκύπτει ότι ιδρύθηκε τον 13ο αι. με κάποιους να πιστεύουν ότι εμφανίστηκε στην ιστορία περίπου τρεις αιώνες νωρίτερα μετά την εγκατάλειψη της γειτονικής Νικόπολης. Το όνομά της σημαίνει διάβαση, πέρασμα. Είναι πέρασμα προς τα περήφανα βουνά της ηπειρωτικής γης που φθάνουν μέχρι το Ιόνιο, με τους γκριζοπράσινους ελαιώνες και πευκώνες να αγγίζουν τις αμμουδιές του πελάγους. Είναι επίσης πέρασμα μεταξύ του υγροβιότοπου και του Ιονίου Πελάγους και το δηλώνει αποφασιστικά απλώνοντας τις συνοικίες της στην είσοδο του Αμβρακικού Κόλπου απέναντι από το ακρωτήριο Άκτιο. Φυσικό είναι στη μακραίωνη ιστορία της «να σφαχτούν στην ποδιά της παλικάρια» προκειμένου να την κατακτήσουν και να κερδίσουν τα προνόμια της θέσης της.

Το μαρτυρούν και τα κάστρα της. Το κάστρο του Αγίου Ανδρέα ή Ίτς Καλέ ή Ριζόκαστρο βρίσκεται κοντά στο σημερινό λιμάνι και ήταν ορμητήριο των μουσουλμάνων τον 18ο αι. ενώ φέρει και κατοπινές προσθήκες των Ενετών. Το κάστρο του Αγίου Γεωργίου στο νοτιότερο άκρο της πόλης και το κάστρο τουΠαντοκράτορα ή αλλιώς Ουτς Καλέ (ουτς στα τούρκικα σημαίνει άκρη, τέρμα) που έφτιαξε ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων το 1807 όταν κατέλαβε την πόλη. Υπάρχει και το κάστρο του Ακτίου (τέλη 18ου αι.) στην ακαρνανική παραλία απέναντι από την πόλη και στην είσοδο του Αμβρακικού. Σήμερα μπορεί τα κάστρα να μην είναι στην καλύτερη κατάσταση, όμως με την παρουσία τους φωνάζουν για τις προσπάθειες των κατακτητών της, καθώς μετά την ενετική και γαλλική κυριαρχία πέρασε στα χέρια των Τούρκων, από τους οποίους τελικά απελευθερώθηκε το 1912. Σήμερα η Πρέβεζα παραμένει κομβικό σημείο για το πέρασμα στο νοτιοδυτικό τμήμα της Ηπείρου αλλά και για την προσέγγιση του Αμβρακικού. Το σύγχρονο τμήμα της, αν και δεν ξεφεύγει από τον γενικό κανόνα των πόλεων της ελληνικής επαρχίας, αποπνέει γαλήνη και ηρεμία μάλλον εξαιτίας της γειτνίασής της με τον κόλπο. Όμως διαφορετικές εικόνες της πόλης θα ξεδιπλωθούν μπροστά σας όταν βρεθείτε στο λιμάνι, στην προκυμαία, αλλά κυρίως στο ιστορικό κέντρο. Μόλις μπείτε στα σοκάκια με τα αμέτρητα μαγαζιά και ταβερνούλες, θα συναντήσετε μια άλλη ατμόσφαιρα, ρομαντική, γεμάτη πολύχρωμα φώτα και κόσμο τη νύχτα και γαλήνια την ημέρα. Ακόμα και το σπίτι όπου ο ποιητής Καρυωτάκης έζησε τις τελευταίες του στιγμές δεν είναι ικανό να σε μελαγχολήσει.

Το ιστορικό κέντρο φτάνει ώς την παραλία. Μια γωνιά του ονομάζεται Σεϊτάν Παζάρ και οφείλει το όνομά της σε έναν δυνάστη Τούρκο πασά στον οποίο οι κάτοικοι έβαλαν σαπούνι στο στενό πλακόστρωτο και όταν το άλογό του γλίστρησε αναφώνησε σεϊτάν παζάρ, δηλαδή διαβολοπάζαρο. Θα συναντήσετε και τον όμορφο ενετικό πύργο του ρολογιού (1756), δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους με το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1824. Όμως τελικά όλοι κάποια στιγμή θα καταλήξουν στην προκυμαία. Εκεί θα περπατήσουν νωχελικά στο πλακοστρωμένο πεζόδρομο κατά μήκος του λιμανιού χαζεύοντας το λίκνισμα των σκαφών, τα διάφορα μαγαζιά, τα αρχοντικά αλλά και το ιστορικό κτίριο όπου στεγάζεται το δημαρχείο. Εκεί τα μεσάνυχτα της 20ής προς την 21η Οκτωβρίου του 1912 ύστερα από πολύωρες διαπραγματεύσεις υπογράφεται από τους Τούρκους η παράδοση της όμορφης πόλης στον ελληνικό στρατό.