Σκαλίζοντας παλιές πληγές

Ο ΕΜΑΝΥΕΛ ΚΑΡΕΡ, ΓΙΟΣ
ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΙΣΟΒΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ
ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ, ΓΡΑΦΕΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ
ΤΟΥ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΚΑΙ ΞΥΝΕΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΠΛΗΓΕΣ. ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ, ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΓΙΑΤΡΕΥΟΥΝ. ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΑ ΠΗΓΗ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ: ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΓΕΝΙΕΣ
Η συγγραφή καταπίνει ζωή, γεννά λέξεις. Τα αυτοβιογραφικά μυθιστορήματα δίνουν, συνήθως, αφορμή για πικάντικα κουτσομπολιά, σπανίως όμως παρουσιάζουν πραγματικό ενδιαφέρον. Φαίνεται πως τα αξιανάγνωστα κείμενα χρειάζονται μια πρέζα μυθοπλασίας. Ο Εμανυέλ Καρέρ είναι συγγραφέας, σεναριογράφος, σκηνοθέτης. Έχει δημοσιεύσει αρκετά μυθιστορήματα και έχει τιμηθεί με βραβεία. Βιβλία του έχουν γυριστεί ταινίες. Είναι αγαπημένο παιδί των γαλλόφωνων κριτικών. Γιος της Ελέν Καρέρ ντ΄ Ενκός, γνωστής πανεπιστημιακού (σ.σ. το βιβλίο της για τη διάλυση της ΕΣΣΔ είχε προκαλέσει μεγάλο θόρυβο) και ισόβιας γραμματέως της Γαλλικής Ακαδημίας.

Στα πενήντα του χρόνια, το 2007, ο Καρέρ δημοσίευσε το πρώτο του αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα. Ένα βιβλίο αναβράζουσας εμπειρίας, με το οποίο προσπαθεί να κλείσει ανοιχτούς λογαριασμούς. Μια πρωτοπρόσωπη εξομολόγηση 350 σελίδων, η οποία σκαλίζει παλιές πληγές και προσπαθεί να θεραπεύσει ανοιχτά τραύματα. Με αφορμή τη δημοσιογραφική αποκάλυψη ότι ο τελευταίος αιχμάλωτος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ένας Ούγγρος στρατιώτης, πέρασε όλη του τη ζωή σε ψυχιατρικό ίδρυμα στη ρωσική πολίχνη Κοτέλνιτς, ο αφηγητής επισκέπτεται τη Ρωσία, τη χώρα της καταγωγής του. Ξεκινά έρευνα που αφορά τον παππού του, έναν Γεωργιανό μετανάστη, αμετανόητο γυναικά και πικράντερο άνθρωπο, ο οποίος εργάστηκε ως διερμηνέας των Γερμανών στην Κατοχή και εξαφανίστηκε τις μέρες της Απελευθέρωσης.

Αυτός ο παππούς αποτελεί το κρυφό αγκάθι της οικογένειας και τον λόγο που η επιφανής μητέρα του Καρέρ αποσύρθηκε από την πολιτική, πριν καλά καλά την ασκήσει.

Η έρευνα για τον αποσιωπημένο παππού διασταυρώνεται με την ιστορία του Ούγγρου στρατιώτη Αντράς Τομά. Ο Καρέρ καταβυθίζεται στην οικογενειακή ιστορία και αναζητεί θεραπεία στη μητέρα Ρωσία. Εκεί, στο Κοτέλνιτς, έρχεται σε επαφή με την τοπική κοινωνία. Τον αντισυνταγματάρχη της Εφ Ες Μπε Σάσα και τη σύνευνή του, τη γαλλόφωνη Άνια, που έχει προκαλέσει τοπικό σκάνδαλο. Ένα αποτρόπαιο έγκλημα θα αιματοκυλήσει την έρευνα και θα αφήσει πολλά ερωτηματικά.

Παράλληλα εκτυλίσσεται η ερωτική σχέση του Καρέρ με την αξιοφάγωτη Σοφί. Τους χωρίζει ταξικό και πολιτισμικό χάσμα. Καλύτερα: γκρεμός. Σε μια προσπάθεια να διασώσει τη σχέση, ο Καρέρ συντάσσει μια πορνογραφική επιστολή στη Σοφί, την οποία δημοσιεύει στη γαλλική Μonde. Όμως τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα είχε προγραμματίσει ο αλαζονικός συγγραφέας.

Η μετάφραση αποδίδει τον εσωτερικό ρυθμό, το νεύρο και την απόγνωση του κειμένου. Το μυθιστόρημα αναπτύσσεται σε πρώτο πρόσωπο, εκτός από δύο κρίσιμα σημεία: τις επιστολές που απευθύνει ο συγγραφέας στις γυναίκες της ζωής του, τη Σοφί και τη μάνα του. Η δεύτερη μάλιστα είναι αυτή που κλείνει το βιβλίο. Αρχίζει με το σπαρακτικό μαμά. Σ΄ αυτήν την επιστολή λέγονται όλα όσα ένας γιος δεν μπορεί να πει κατάμουτρα στη μητέρα του. Και λέγονται με ωμό πόνο και ανεπεξέργαστη αγάπη. Εκεί περιέχεται η ανεξίτηλη σκηνή του βιβλίου: μια παιδική ανάμνηση: οι δυο τους στην πισίνα. Αν τη διαβάσει μάνα ή γιος, θα καταλάβει.