Μια αγάπη για το καλοκαίρι

Φωτογραφίζοντας το «γκρίζο της αλλαγής»
Του Χρήστου Ν.Ε. Ιερείδη

Εκείνο που λαχταρούσε κάθε καλοκαίρι ο διακεκριμένος φωτορεπόρτερ Αριστοτέλης Σαρρηκώστας ήταν διακοπές με τη σύζυγό του και τους τρεις γιους τους. Πάντα όμως είχε μαζί του την «αιώνια ερωμένη» του: τη φωτογραφική μηχανή
Τρεις και πλέον δεκαετίες βρισκόταν αδιαλείπτως στην καρδιά των γεγονότων, πολλάκις σε πυρόπληκτες περιοχές, σε εμπόλεμες ζώνες, σε κορυφαία αθλητικά γεγονότα. Κατά συνέπεια τα διαστήματα που έλειπε από το σπίτι του, την Ελλάδα, ήταν αναπόφευκτα μεγάλα.

Γι΄ αυτό και για εκείνον ήταν σημαντικό να βρεθεί με την οικογένειά του, να είναι διαρκώς μαζί. Τα περιγράφει καλύτερα ο ίδιος όμως ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας.

«Αν με ρωτήσετε τι προτιμώ, βουνό ή θάλασσα, η απάντηση είναι μία: δώστε μου θάλασσα και αφήστε με μέσα ώσπου να μουλιάσω. Χορτασμένος από τα πολλά ταξίδια στο εξωτερικό επί σειρά ετών λόγω της δουλειάς μου ως φωτορεπόρτερ του Αssociated Ρress, έχω επισκεφθεί όλη τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια και Νότια Αμερική, την Αφρική, την Ευρώπη, τα Βαλκάνια. Όταν ερχόταν η 15η Ιουλίου, ημέρα που άρχιζε ο μήνας διακοπών με την οικογένειά μου, εκείνο που προτιμούσα ήταν πάντα- και είναι- μια ήσυχη γωνιά σε κάποια όμορφη παραλία, είτε σε περιποιημένα μικρά ξενοδοχεία ή σε απλά καταλύματα, με γνώμονα κατ΄ αρχήν το φρέσκο ψάρι και την όμορφη ακροθαλασσιά. Τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα πολλών αστέρων δεν ήθελα, ούτε και θέλω να τα ακούω… Αφήστε που τελευταίως αποτελούν στόχους μαχόμενων αντιπάλων.

Πάντα μου άρεσε η Ιθάκη, η Ίος, η Κέρκυρα με το σοφρίτο της, η Κρήτη, οι Φούρνοι Ικαρίας με τις λαχταριστές αστακομακαρονάδες, η Αλόννησος, ο Άγιος Ανδρέας Κορώνης με το αξέχαστο ραβανί της κυρίας Σαραντάκη.

Θυμάμαι σαν χθες τους τρεις γιους μου κι εμένα, γονατισμένους να φτιάχνουμε περίτεχνα κάστρα στην άμμο με ψηλούς πύργους, πολεμίστρες, γέφυρες και ύστερα από πολλές ώρες προσπάθειας, εκεί που πηγαίναμε να τα καμαρώσουμε, ο μικρότερος, ο Κωστής, με φόρα έπεφτε με τα δύο πόδια πάνω στο έργο μας και το κατέστρεφε, για να τον πάρουν στο κυνήγι οι άλλοι δύο.

Λένε ότι η συνήθεια έχει μεγάλη δύναμη. Θα συμφωνήσω, διότι η συνήθεια να φωτογραφίζω όλη μου τη ζωή δεν με άφηνε να μείνω απαθής. Βλέποντας τα πρωινά των διακοπών την ανατολή του ήλιου και μετά τα ηλιοβασιλέματα δεν μπορούσα να μην τα φωτογραφίσω, ήταν αδιανόητο να χάσω τέτοια ευκαιρία».

Βλέποντας τα πρωινά των διακοπών την ανατολή του ήλιου και μετά τα ηλιοβασιλέματα δεν μπορούσα να μην τα φωτογραφίσω, ήταν αδιανόητο να χάσω τέτοια ευκαιρία

Δέκα (συν μία) συμβουλές για τέλεια «κάδρα»

1 Ο ήλιος πρέπει να είναι πίσω μας και κόντρα σχεδόν ποτέ.

2 Στην οπτική αντίθεση φωτός- σκιάς πρέπει να προσέχουμε τα διαφράγματα και τις ταχύτητες στη μηχανή μας. Συνήθως χρησιμοποιούμε διάφραγμα 8 ή 11 με ταχύτητα 125 έως 250.

3 Αποφεύγουμε να φωτογραφίζουμε κοντινά πορτρέτα με φλας. Η λάμψη του αγριεύει το πρόσωπο. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φλας αρκεί να το ρυθμίσουμε ώστε η λάμψη του να πηγαίνει προς το ταβάνι.

4 Σε εξωτερικούς χώρους όταν δούμε ότι το πρόσωπο που θέλουμε να φωτογραφίσουμε έχει σκιές, παρά τον ήλιο χρησιμοποιούμε φλας, αλλά όχι απευθείας.

5 Οι καλύτερες ώρες για φωτογράφιση είναι 07.30-

10.00 και 19.00-21.00 το καλοκαίρι και 08.00-10.00 και 17.00-18.00 τον χειμώνα.

6 Οι αρχάριοι καλό είναι να δουλεύουν στην αρχή με ευρυ- γώνιο φακό (για παράδειγμα 24 – 200). Είναι πιο εύκολο, διότι θα έχουν όλο το θέμα στο καρέ χωρίς να είναι έντονο το «φλου». Όταν στρώσει όμως το χέρι και το μάτι, τότε μπορούν να φωτογραφίσουν με έναν φακό zoom, 50-200 για παράδειγμα.

7 Καλύτερη απόδοση φωτογραφιών έχουμε με στάνταρ φακούς. Δηλαδή 35, 50, 200 mm, αναλόγως του τι θέλουμε να φωτογραφίσουμε.

8 Ο στρατιώτης, λένε, προτού πυροβολήσει σκοπεύει και για να μην αστοχήσει κρατά την αναπνοή του και μετά πατά τη σκανδάλη. Το ίδιο ακριβώς πρέπει να κάνει ο φωτογράφος πριν πατήσει το κουμπί, φροντίζοντας οι αγκώνες να είναι όσο πιο κοντά στο σώμα για καλύτερη στήριξη της φωτογραφικής μηχανής. Έτσι θα έχει καλύτερα αποτελέσματα. 9 Οι φωτοσκιάσεις παίζουν ρόλο στην καλλιτεχνική φωτογράφιση. Αναζητούμε την ιδανική γωνία για τις καλύτερες σκιές στο θέμα μας. Αυτομάτως θα έχουμε και τις πιο φωτεινές πλευρές του.

10 Για μέγιστη καθαρότητα χρησιμοποιούμε ως επί το πλείστον μεγάλα διαφράγματα (11, 16, 22). Δίνουν μεγαλύτερο βάθος στη φωτογραφία μας. Σε συνδυασμό με σχετικά υψηλές ταχύτητες (250) εξαλείφουμε την πιθανότητα να βγουν «κουνημένες».

11 Στο φωτορεπορτάζ για να «συλλάβεις» την έκφραση, τη στιγμή, πρώτα τραβάς και κατόπιν ζητάς άδεια να φωτογραφίσεις.


«Να κρατήσω το βιολετί του ήλιου»

Ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας ήξερε την ακριβή ώρα το χάραμα τη στιγμή που ο ήλιος άρχιζε να ανατέλλει διαλύοντας το σκοτάδι προμηνύοντας μια καινούργια μέρα. Τότε σήκωνε τη φωτογραφική μηχανή για να απαθανατίσει «εκείνο το γκρίζο της αλλαγής». Αλλά κι όταν πλησίαζε η δύση γνώριζε πότε έπρεπε να φωτογραφίσει, για «να κρατήσω στα καρέ μου εκείνα τα χρώματα, το κίτρινο, το πορτοκαλί, το βιολετί του ήλιου προτού δώσει τη θέση του στο φεγγάρι, που πολλές φορές βιαστικό έκανε την εμφάνισή του από νωρίς το απόγευμα».

Μα και όταν πια η Σελήνη είχε πάρει τη θέση της στο στερέωμα- «εκεί γύρω στις εννιάμισι με δέκα και μισή»- έκανε τα κύματα της θάλασσας να χορεύουν «θυμίζοντάς μου τη Μαργκότ Φοντέιν και τον Νουρέγιεφ και δεν ήταν λίγες οι φορές που γινόταν η γέφυρα που ένωνε θάλασσα και ουρανό δίνοντας αφορμή για φωτογράφιση αλλά και ονειροπολήσεις ευσεβών πόθων».