«Ας αφήσουν να παίξουμε κάτι κι εμείς οι γυναίκες»

ΚΑΙ ΞΑΦΝΙΚΑ ΓΕΜΙΣΕ Ο ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΑΝΤΡΕΣ ΣΤΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥΣ ΡΟΛΟΥΣΣΤΟ
ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΉΩΣ «ΚΑΡΥΚΕΥΜΑΤΑ». ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΚΟΛΟ ΓΕΛΙΟ;
«Ανέκαθεν αδικημένες ήταν οι γυναίκες ηθοποιοί στην κωμωδία. Μου το ΄λεγε και η Ρένα Βλαχοπούλου: “Τους πιο γελαστικούς ρόλους οι άντρες τους έχουν- κυρίως στην επιθεώρηση”. Και θεωρώ πλεονεξία ότι αποζητούν να πάρουν και τους ελάχιστους… εναπομείναντες δικούς μας ρόλους. Ας αρκεστούν στους δικούς τους. Που είναι πολλοί και καταπληκτικοί- ο ένας καλύτερος από τον άλλον. Κι ας αφήσουν να παίζουμε κάτι κι εμείς οι γυναίκες κωμικοί…».

Αφήστε την Έλντα Πανοπούλου- που τελευταία, αφοσιωμένη στη δραματική της σχολή, έχει γίνει κάπως ακριβοθώρητη στη σκηνή- να λέει! Οι άντρες της ελληνικής κωμωδίας έχουν πέσει με τα μούτρα στους γυναικείους ρόλους. Έχουμε και λέμε- για φέτος το καλοκαίρι: «Αι δύο ορφαναί»- αμιγώς «αντρική» παράσταση. «Ο προεστώς του χωριού» (ΚΘΒΕ)- αμιγώς «αντρική» παράσταση. «Λυσιστράτη» παράσταση με τον επώνυμο και άλλους γυναικείους ρόλους ερμηνευμένους από άντρες. «Μήδεια» του Μποστ- με γυναικείους ρόλους ερμηνευμένους από άντρες και ανδρικό τον Χορό γυναικών. Το προπέρσινο «Οκτώ γυναίκες», αμιγώς «αντρική» παράσταση θα ξαναπαρουσιαστεί το φθινόπωρο στη Θεσσαλονίκη. Ενώ ο Τάκης Ζαχαράτος ετοιμάζεται να παίξει τον χειμώνα τον επώνυμο ρόλο στην «Χαρτοπαίχτρα».

Τι ακριβώς συνέβη και οι άνδρες γεγόνασι γυναίκες;

Δεν είναι πρωτότυπο. Από την αρχαιότητα έως και τον Σαίξπηρ και τους επιγόνους του το θέατρο αντρική αποκλειστικότητα ήταν. Στην Ελλάδα οι γυναικείοι ρόλοι του Αριστοφάνη, όταν αρχίσαμε να τον ανακαλύπτουμεως «κατάλληλο μόνο για άντρες»…-, αποκλειστικότητα «ειδικών» ανδρών ηθοποιών ήταν. Έκτοτε η επιθεώρηση μόνο ήταν που επέτρεπε στους άντρες να εμφανιστούν με φούστες. Και κάποιες εξαιρέσεις- ο Σπύρος Ευαγγελάτος το 1976 ανέβασε μια «Λυσιστράτη» μόνο με άντρες. Εξαιρέσεις που τελευταία πύκνωσαν. Και ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι η τάση έγινε μόδα.

«Η ανάγκη να παίξουν άντρες γυναικείους ρόλους από δύο λόγους ξεκινά ει» εξηγεί ο Παύλος Χαϊκάλης, μετρημένη και επιτυχημένη Εριέτη στο «Αι δύο ορφαναί». «Ο πρώτος όταν θέλεις συμβολικά να σατιρίσεις πρόσωπα. Όπως ήταν η Γριά στους “Δέκα μικρούς Μήτσους”: ένα πρόσωπο που είναι η κορύφωση μιας σάτιρας η οποία ξεπερνάει το φύλο. Ο άλλος όταν βασιστείς στο άφυλο των χαρακτήρων και των καταστάσεων- σε ένα δράμα που το κάνεις κωμωδία όπως στο “Αι δύο ορφαναί”. Όπου η σάτιρα καταλήγει σε σουρεαλιστικά πεδία».

Ο Κώστας Σαντάς- παίζει στο κωμειδύλλιο «Ο προεστώς του χωριού» αλλά αντρικό ρόλο, έχει κάνει όμως υπέροχη Πενία στον «Πλούτο»- εκφράζει μία άλλη άποψη: «Με τον σκηνοθέτη Γιώργο Κιουρτσίδη ξεκινήσαμε από την ιδέα να εντάξουμε στο έργο- γιατί ο χωρόχρονος άλλαξε και ο “Προεστώς του χωριού” ανήκει σε μία άλλη εποχή- κάτι από αυτά τα δρώμενα που υπάρχουν ακόμα στην ύπαιθρο. Δεν κοροϊδεύουμε τη γυναίκα. Οι άντρες χωρίς να μιμηθούν τη γυναίκα, όπως είναι, με τα γένια και την αντρική συμπεριφορά στη σκηνή, μεταφέρουν τη δική μας αντρική ματιά στις γυναίκες». Μήπως, όμως, είναι απλώς το εύκολο γέλιο που οδηγεί σ΄ αυτές τις επιλογές; Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε και το θέατρο ό,τι μπορεί μετέρχεται για να τραβήξει κόσμο… Καταφεύγοντας σε συνταγές επιτυχημένες. Δεν είναι τυχαίο πως και «Αι δύο ορφαναί» και η «Λυσιστράτη» σε ανδρική «εκδοχή» δεν είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνουν…

«Είναι εύκολο να πέσει κάποιος στην παγίδα του εύκολου γέλιου. Εκτός κι αν δει το πράγμα πάρα πολύ σοβαρά. Αν δεν υπάρχει πρόταση για κάτι διαφορετικό, τότε πάμε να εκμεταλλευτούμε το εύκολο του πράγματος- γέλιο με το ζόρι» λέει ο Παύλος Χαϊκάλης.

Η Έλντα Πανοπούλου είναι εξομολογητική:

«Το εύκολο γέλιο είναι ένα λάθος στο οποίο όλοι οι κωμικοί ηθοποιοί έχουμε υποπέσει κάποια στιγμή. Το έχω ζήσει η ίδια. Και είναι ένας από τους λόγους που παίζουν άντρες ηθοποιοί γυναικείους ρόλους- να βρεθεί ένα τρικ που να μας εξασφαλίσει το γέλιο. Δεν ξέρω αν είναι ωφέλιμο μακροπρόθεσμα αυτό… Από εκεί και πέρα υπάρχει στην εποχή μας μία τάση, μία μόδα να μην υπάρχουν φύλα. Και στη σκηνή. Εγώ στους μαθητές μου διδάσκω πως στη σκηνή ο ηθοποιός πρέπει να έχει φύλο».