Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ο Μπελογιάννης ως συγγραφέας. Οι περιπέτειες ενός βιβλίου

Η μορφή του Νίκου Μπελογιάννη, σχεδιασμένη από τον Πικάσο, διαδόθηκε παγκόσμια και έγινε σύμβολο του αγώνα για την ειρήνη στα ψυχροπολεμικά χρόνια. Το σκίτσο σχετίζεται με έναν διάσημο πίνακα «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» του Βαν Άικ (1390- 1441), του Φλαμανδού ζωγράφου που θαύμαζε και μελετούσε ο Πικάσο.

Ο αντίλαλος της 30ής Μαρτίου 1952 «τους σκότωσαν»- τον Μπελογιάννη και τους συντρόφους του- που ακούστηκε στον ΑϊΣτράτη τη μέρα της εκτέλεσης, ενέπνευσε στον Γιάννη Ρίτσο την ομώνυμη θρηνητική μπαλάντα του. Το δραματικό γεγονός μνημονεύει και ο Μανόλης Αναγνωστάκης στο σπαρακτικό του «Περιθώριο ΄68-69».

Ο Νίκος Μπελογιάννης εμφανίζεται στα γράμματα πριν καν τελειώσει το Γυμνάσιο, στα δεκαεπτά του χρόνια. Από την πατρίδα του την Αμαλιάδα έστελνε σε περιοδικά των Αθηνών ποιήματα και πεζά, τα οποία κρίνονταν άξια να δημοσιευτούν. Ξεφυλλίζοντας τα δυσεύρετα εκείνα έντυπα, που κυκλοφορούσαν σε χιλιάδες αντίτυπα σ΄ όλη την Ελλάδα, εντοπίσαμε κατά χρονολογική σειρά τα εξής: «Το λένε αγάπη», περιοδικό «Εξπρές» 1932, «Απόσπασμα από ένα ημερολόγιο», «Εβδομάς» 7/1933, «Επαρχιώτης δικηγόρος», «Εβδομάς» 10/1933.

Τους τελευταίους δεκαπέντε μήνες πριν από την εκτέλεσή του, στην απομόνωση του κελιού του, έγραψε το βιβλίο «Οι πρώτες μακρινές ρίζες της νεοελληνικής λογοτεχνίας». Τα χειρόγραφά του κατάφερε να τα παραδώσει στη μάνα του Βασιλική και εκείνη με τη σειρά της κατόρθωσε να εκδοθεί αμέσως, το 1952. Όνομα συγγραφέα έβαλε «Μ. Κουλουριώτης» που ήταν ο δικηγόρος του γιου της στη δίκη. Το 1954, η μελέτη με το όνομα του Μπελογιάννη και πρόλογο του Νίκου Ζαχαριάδη, τυπώθηκε στη Ρουμανία. Το 1976, βγήκε στην Αθήνα με ελλιπή πρόλογο από τις Εκδόσεις Πορεία. Η πλήρης έκδοση αναμένεται σε λίγο από την Άγρα.