Τα οικουμενικά χαρακτηριστικά της κουλτούρας

Στο θέμα της διαμάχης του φιλελευθερισμού- για τον οποίο η ερμηνεία των πολιτισμών αρχίζει από τα άτομα, με τον κοινοτισμό- για τον οποίο η ερμηνεία των πολιτισμών αρχίζει από τα σύνολα και τις ανθρώπινες ομαδώσεις, ο Αμερικανός ανθρωπολόγος τάσσεται ανεπιφύλακτα στο πλευρό του κοινοτισμού. Και είναι πρόθυμος να αποδεχτεί τη χρησιμότητα του φιλελευθερισμού ως ένα πολιτισμικό ιδιαίτερο φαινόμενο που γεννήθηκε και τελειοποιήθηκε στη Δύση. Δεν του αφήνει όμως κανένα περιθώριο να διεκδικήσει το δικαίωμα να καθορίζει τις παγκόσμιες πολιτιστικές και ανθρώπινες συμπεριφορές. Κατά τον συγγραφέα, το «ανθρώπινο» αποκαλύπτεται καθαρότερα στα οικουμενικά, στα παγκόσμια χαρακτηριστικά της κουλτούρας όπως και η αποκωδικοποίηση του «ανθρώπινου» εντοπίζεται περισσότερο στις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και ιδιομορφίες των λαών. Δεν θα είχα ενστάσεις γι΄ αυτήν την άποψη αν ο συγγραφέας διευκρίνιζε πως ο κοινοτισμός είναι ένα εργαλείο που μπορεί να ερμηνεύσει καλύτερα τις προνεωτερικές κοινωνίες.

Θεωρώ επίσης ότι το σφάλμα του δογματικού φιλελευθερισμού είναι η αδυναμία του να κατανοήσει πως η προτεραιότητα του ατομικισμού ισχύει μόνο για τις νεωτερικές και όχι γι΄ όλους τους τύπους των κοινωνιών. Αλλά σ΄ αυτή τη διαμάχη, το κύριο είναι η θέση που υποστηρίζει πως όλες οι κοινωνίες μπορούν να γίνουν νεωτερικές. Δεν υπάρχει κάποιο εγγενές στοιχείο στις πολιτισμικές παραδόσεις που να απαγορεύει σε κάποιους κάποτε να στηριχτούν στον ατομικισμό, τον ορθολογισμό και τη δημοκρατία. Μια τέτοια θέση αποδίδει πολύ περισσότερο σεβασμό στις διαφορετικές κουλτούρες από την άποψη που τις εξετάζει ως αλληλοαναιρούμενες πραγματικότητες.